Ro‘za qalqondir
Tanlovga!
Hadisi shariflarda ro‘zaning fazli va uning foydalari go‘zal tarzda ifoda etilgan. Xususan, Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Ro‘za qalqondir». Hadisi sharifdan ro‘zaning qalqon ekanligi ayon bo‘lmoqda, ammo bir savol tug‘ilishi mumkin: Ro‘za nimadan qalqon bo‘ladi? Muhaddis ulamolar bu savolga bir qancha javoblar berishgan.
Hadisi sharif boshqa roviylar tarafidan ham rivoyat qilingan. Ularning ba’zilarida «do‘zaxdan qalqondir», ba’zilarida esa «modomiki, g‘iybat bilan u (qalqon)ni teshib qo‘ymas ekan» ma’nosidagi ziyodaliklar mavjud. Bulardan hadisdan ro‘zaning do‘zaxdan qalqon ekanligi iroda qilinganini tushunish mumkin. Ushbu javobni buyuk muhaddis ulamolardan biri Ibn Abdulbar aytganlar.
«Nihoya» kitobining sohibi Ibn Asir Jazariy ushbu hadisni quyidagicha sharhlaganlar: «Ro‘zaning qalqon ekanligi u o‘z sohibini unga aziyat beradigan shahvatlardan himoya qilishi ma’nosidadir».
Shoh Valiyulloh Dehlaviy esa shunday deydilar: «Ro‘za qalqon, chunki u insonni shayton va nafsning yomonligidan himoya qiladi, u ikkisini insondan uzoqlashtiradi va ularga qarshi chiqadi. Shuning uchun yomon so‘zlar va amallardan tilni pok saqlash bilan ro‘zaning qalqonlik ma’nosini mukammal qilish uning haqqi sanaladi. Bu ma’noga hadisi shariflarda ham ishoralar mavjud».
Yuqoridagi sharhlar zohiran qaraganda bir-biriga teskaridek tuyuladi, ammo aslida ular bir-biriga zid emas, balki ular biri boshqasini qo‘llaydigan ma’nodadir. Abu Bakr Ibn Arabiy barcha ma’nolarni jamlaydigan tarzda shunday sharh berganlar: «Ro‘za do‘zaxdan saqlovchi qalqondir. Chunki, u nafs shahvatlaridan tiyilishdir, do‘zax esa (hadisi sharifda zikr etilganidek) shahvatlar bilan o‘rab qo‘yilgan. Xulosa shuki, ro‘za bu dunyoda turli xil shahvatlardan to‘suvchi ekan oxiratda do‘zaxdan qalqon bo‘ladi». Demak, biz ro‘za tutish bilan gunohlardan tiyilsak va qalqonimizga turli xil shikastlar yetishidan saqlansak u oxiratda bizdan do‘zax olovini to‘sadi. Bu esa biz orzu qilgan eng ulkan yutuqdir. Alloh barchamizga tutayotgan ro‘zalarimiz oxiratda qalqonimiz bo‘lishini nasib aylasin!
«Fathul mulhim» kitobi asosida
Iysoxon Yahyo tayyorladi
Dinini himoya qilganni Alloh hifzida saqlaydi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Salbchilar Iskandariyaga hujum qilgan vaqtlarida go‘zal va mol-mulki ko‘p bir ayol qochib qolishga ulgurmadi. U bilan birga xizmatkorlari va joriyalari ham bor edi. Shu payt ularning uyiga yevropaliklar qo‘llarida qilichlarini yalang‘ochlab kirib kelishdi va ularning biri: “Pullar qayerda?”, deb so‘radi. U qo‘rqib ketib turgan joyida uy ichidagi sandiqlarda ekanini aytdi va qo‘rquvdan qaltiray boshladi. Ularning biri: “Qo‘rqma, sen mening himoyamda bo‘lasan, mol-mulkim va yaxshiligim ichra huzur-halovatda yashaysan”, dedi. Ayol bundan dushman uni yoqtirib qolganini angladi va qo‘rqib tursada unga chiroyli muomala qilib hojatga chiqib kelishga izn so‘radi. U esa ayol ham shuni xohlaydi deb o‘yladi va unga ruxsat berdi.
Yevropaliklar uy ichiga kirib sandiqlarni talay boshlashdi. Ayol esa uy eshigidan chiqib meshlar to‘la qop-qorong‘u omborga kirdi va u yerga yashirinib oldi. Yevropaliklar esa hamma joyni talab oxiri uni qidirishdi, lekin topa olishmadi va jo‘nab ketishdi. Xizmatchilari va joriyalari ham bu paytda yashirinishga ulgurishgan edi. Shunday qilib ularning barchasi asirlikka tushishdan qutilib qolishdi. Ayol bunday dedi: “Din va nomus salomatligi barcha narsadan ustun. Mol-dunyo esa mana shunday voqealar uchun kerak, xolos. Chunki faqirlik asirga tushish va zulm sabab dinini o‘zgartirishdan ko‘ra yaxshiroqdir”.
Shu’la: Qochib qutilishingiz mumkin bo‘lmagan bir haqiqatni qabul qiling: Bu dunyoda siz doimo o‘zgartirish imkonsiz bo‘lgan ishlarga yo‘liqasiz, ular bilan faqatgina sabr bilan muomala qilishingiz mumkin, xolos.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan