Sayt test holatida ishlamoqda!
05 Iyul, 2026   |   20 Muharram, 1448
search icon
Avvalgi sayt
ЎЗ РУ EN AR

Toshkent shahri
Tong
03:11
Quyosh
04:56
Peshin
12:29
Asr
17:42
Shom
20:03
Xufton
21:43
Bismillah
05 Iyul, 2026, 20 Muharram, 1448
Avvalgi sayt
#search
 YouTube

Bir hadis sharhi

28.05.2019   44078   3 min.
Bir hadis sharhi

Tanlovga!

Bugungi kunda ko‘pchiligimiz ro‘za tutish deganda yeyish, ichish va jinsiy ehtiyojdan saqlanish ma’nosinigina tushunib qolganmiz. Ro‘za tutishdagi bor e’tiborimiz ham ana shu uch narsaga qaratilgan. To‘g‘ri, a’zolar ham ro‘za tutishi, gunohlardan ro‘za tutish va boshqa ro‘zalardan ham xabarimiz bor, ammo ulardan saqlanishga bo‘lgan e’tiborimiz hukmiy ro‘zaning shartlariga nisbatan anchagina kamroq bo‘lib qolgan. Aslida, biz ro‘zaning badaniy shartlari bilan birgalikda ruhiy holatimizni isloh etadigan jihatlarini ham o‘rganib, barchasiga birday e’tibor qaratishimiz lozim. Buning uchun biz hadisi shariflarni diqqat bilan mutolaa qilishimiz maqsadga muvofiq bo‘ladi.

Ma’lumki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har bir so‘zlarini yuksak mahorat va ko‘p ma’nolarni ifoda etadigan shaklda bayon etar edilar. U zotning ro‘za haqidagi hadislarini mutolaa qilar ekanmiz quyidagi hadis e’tiborimizni tortdi:

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ:  أنّ النبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قال:  «مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ» رواه الترمذي.

Abu Hurayra (r.a)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim yolg‘on so‘z va unga amal qilishni tark qilmas ekan Alloh uning taomi va sharobini tark etishiga muhtoj emas», dedilar. Termiziy rivoyati.

Hadisi sharifda kelgan “zur” so‘zini biz “yolg‘on” deya tarjima qildik. Aslida o‘zbek tilida bu so‘zning to‘g‘ridan to‘g‘ri ma’nosini bir so‘z bilan ifodalash mushkul. Ushbu so‘z barcha yomon – g‘iybat, chaqimchilik, yolg‘on guvohlik berish, umuman olganda, barcha gunoh bo‘ladigan so‘zlarni o‘z ichiga oladi.

Hadisi sharifning lafzlariga e’tibor qaratsak biz uchun kerakli ma’nolarni uqib olishimiz mumkin bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam turli xil harom etilgan so‘zlardan tiyilmagan insonning amalini “ro‘za tutish” emas, “taomi va sharobini tark etishi” deb atadilar. Bundan tushunishimiz mumkinki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ushbu toifadagi amalni hatto ro‘za qatoriga ham qo‘shmadilar. Bu esa turli xil yomon so‘zlarni tark etish shart ekanligi, aks holda tutilgan ro‘zaning savobiga juda katta salbiy ta’sir etishini bildiradi. Ammo ushbu hadis yolg‘on gapirgan inson ro‘zasini buzishi kerak degan ma’noni anglatmaydi. Hofiz Ibn Hajar ushbu hadis sharhida Ibn Battol (r.h)dan quyidagi ma’noda berilgan sharhni keltirib o‘tganlar: “Ushbu hadis ro‘zani tark etishga buyurish ma’nosida emas, aksincha, yolg‘on va shu kabi so‘zlarning oqibatidan ogohlantirishdir. Hadisdan iroda etilgan ma’no yolg‘on so‘zlar aralashgan ro‘zaning qabul bo‘lmasligi va ana shunday narsalardan salomat bo‘lgan ro‘za esa qabul bo‘lishidir”.

Demak, barcha gunohlar biz tutayotgan ro‘zaga o‘z ta’sirini o‘tkazadi, ular sabab kun issig‘ida, qiynalib qilgan amallarimizning savobi kamayadi, hatto gunohlar ko‘payib ketsa butunlay savobsiz qolish ehtimoli ham yo‘q emas. Shunday ekan, aziz birodarim, ro‘za bilan birgalikda o‘z nafsimizni tarbiya qilaylik, agar o‘zimizda shunday yomon odatni sezsak, darhol tavba qilib uni yo‘qotishga qattiq harakat qilaylik. Zero, gunohdan haqiqiy tavba qilgan inson xuddi gunoh qilmagan kishidek bo‘lib qoladi.

 

Iysoxon Yahyo tayyorladi

Ramazon-2019
Boshqa maqolalar
Maqolalar

DANGASALIKning  eng katta 100 ta salbiy OQIBATI

01.07.2026   7919   3 min.
DANGASALIKning  eng katta 100 ta salbiy OQIBATI

ULUG‘ USTOZ ULAMOLARIMIZ bayon qilib berganlar:

 

 

DONO XALQIMIZ MAQOLLARI:

 

  • «Dangasadan Xudo bezor»;

 

  • «Dangasaga ish buyursang, senga aql o‘rgatur»;

 

  • «Yaxshi bilan yursang – yetarsan murodga,

Yomon bilan yursang – qolarsan uyatga».

 

 

QUR’ONI KARIM OYATI KARIMALARI va

MUBORAK HADISI SHARIFLARga asosan

ulamolarimiz ko‘rsatib bergan

DANGASALIKning eng katta 100 ta salbiy OQIBATI:

 

  1. Vaqt zoye ketadi.
  2. Orzular amalga oshmay qoladi.
  3. Imkoniyatlar qo‘ldan ketadi.
  4. Qarzdorlikka sabab bo‘lishi mumkin.
  5. Kambag‘allikka olib kelishi mumkin.
  6. Ishlar orqaga surilaveradi.
  7. Rizq barakasini kamaytiradi.
  8. Atrofdagilar hurmatini kamaytiradi.
  9. Oilaviy muammolarni ko‘paytiradi.
  10. Ishonchli inson sifatida ko‘rinmaslikka olib keladi.
  11. Boshqalarga yuk bo‘lib qolishga sabab bo‘ladi.
  12. Muvaffaqiyatdan uzoqlashtiradi.
  13. Boshqalarga qaramlikni oshiradi.
  14. Har ishni ertaga qoldirish odat bo‘ladi.
  15. Ortiqcha uxlashga o‘rgatadi.
  16. Sog‘liqqa salbiy ta’sir qiladi.
  17. Tanani zaiflashtiradi.
  18. Jismoniy ojizlikni kuchaytiradi.
  19. Xotiraga salbiy ta’sir qiladi.
  20. Inson o‘z kuchiga ishonmay qo‘yadi.
  21. Tartibsiz hayot paydo bo‘ladi.
  22. Afsuslar soni ortib boradi.
  23. Har bir ishni og‘ir qilib ko‘rsatadi.
  24. Ishni yarim yo‘lda tashlashga o‘rgatadi.
  25. Qo‘rqoqlikni kuchaytiradi.
  26. Mas’uliyat hissi pasayadi.
  27. Irodani zaiflashtiradi.
  28. Qaror qabul qilish qiyinlashadi.
  29. O‘qish va ilmda ortda qoldiradi.
  30. Kasbda o‘sishni to‘xtatadi.
  31. Maqsadsizlikni kuchaytiradi.
  32. Ruhiy tushkunlikni kuchaytiradi.
  33. O‘zini ayblashni ko‘paytiradi.
  34. Insonni befarq qilib qo‘yadi.
  35. Vaqt qadrini yo‘qottiradi.
  36. Ishonchni pasaytiradi.
  37. Ibodatda sustlik paydo qiladi.
  38. Namozga beparvolik keltiradi.
  39. Harakatdan sovutadi.
  40. Sabrni kamaytiradi.
  41. Intizomni yo‘qotadi.
  42. Ish sifati pasayadi.
  43. Diqqatni susaytiradi.
  44. Ilhomni yo‘qotadi.
  45. Ijodkorlikni kamaytiradi.
  46. Ortiqcha qo‘rquv uyg‘otadi.
  47. O‘zgarishdan qochishga o‘rgatadi.
  48. Qanoatsizlikni kuchaytiradi.
  49. Hasadni oshirishi mumkin.
  50. Birovning yutug‘ini ko‘ra olmaslikka olib keladi.
  51. Harakatchan insonlarga nisbatan ichki norozilik tug‘diradi.
  52. Ortiqcha vaznga sabab bo‘lishi mumkin.
  53. Ruhiy charchoqni oshiradi.
  54. Kun tartibini buzadi.
  55. Rejasizlikni kuchaytiradi.
  56. Fursatlarni yo‘qottiradi.
  57. Maqsadlarga yetishishni sekinlashtiradi.
  58. O‘ziga bo‘lgan hurmatni kamaytiradi.
  59. Ichki kuchni susaytiradi.
  60. Javobgarlikdan qochishga o‘rgatadi.
  61. Muhim ishlarni kechiktiradi.
  62. Ko‘p uzr so‘rashga o‘rgatadi.
  63. Irodasizlikni kuchaytiradi.
  64. Hayotda tartibsizlik keltiradi.
  65. Qalbda umidsizlik paydo qiladi.
  66. Mehnat zavqini yo‘qotadi.
  67. Yaxshi odatlarni buzadi.
  68. Yomon odatlarga yo‘l ochadi.
  69. O‘zini rivojlantirishni to‘xtatadi.
  70. Kitob o‘qishdan sovutadi.
  71. Ilm olishga qiziqishni pasaytiradi.
  72. Tez zerikishga olib keladi.
  73. Qarorsizlikni kuchaytiradi.
  74. Faol insonlardan uzoqlashtiradi.
  75. Befoyda mashg‘ulotlarni ko‘paytirib yuboradi.
  76. Insonni sust tabiatli qilib qo‘yadi.
  77. O‘z imkoniyatini ocholmaslikka sabab bo‘ladi.
  78. Alloh bergan ne’matlarni ishlatmaslikka olib keladi.
  79. Quvonchni kamaytiradi.
  80. Baxt hissini pasaytiradi.
  81. Muvaffaqiyat lazzatini tatimay qoldiradi.
  82. Jamiyat uchun foydani kamaytiradi.
  83. Qalbda pushaymonlik to‘playdi.
  84. Har kunini samarasiz o‘tkazadi.
  85. Vaqtni his qilmaslikka olib keladi.
  86. Kelajakdan xavotirni oshiradi.
  87. Har bir ishga erinch bilan qarashni o‘rgatadi.
  88. Ijtimoiy tarmoqlarga ortiqcha bog‘lab qo‘yadi.
  89. Ota-ona ishonchini yo‘qotishi mumkin.
  90. Rahbarlar nazdida qadrni tushiradi.
  91. Do‘stlar ishonchini kamaytiradi.
  92. Boshlangan ishlarni tugallamaslikka odatlantiradi.
  93. Va’dada turmaslikka olib keladi.
  94. Kechikishlarni ko‘paytiradi.
  95. Ko‘p shikoyat qilishga o‘rgatadi.
  96. Qalbni qattiqlashtiradi.
  97. Nafsni kuchaytiradi.
  98. Hayot sifatini pasaytiradi.
  99. Dunyo va oxirat uchun zarar keltirishi mumkin.
  100. Shayton vasvasasiga moyil qiladi.

 

ILOHO MЕHRIBON PARVARDIGORIMIZ O‘ZI buyurgan,

Janobi PAYG‘AMBARIMIZ SALLALLOHU ALAYHI VASALLAM tavsiya etgan,

o‘tmishda O‘TGANLARIMIZNING ruhlari shod bo‘ladigan,

XALQIMIZ xursand bo‘ladigan,

OTA-ONALARIMIZ rozi bo‘ladigan yo‘llardan yurishimizni nasib etsin!

 

Ibrohimjon domla Inomov

Maqolalar
#logo