Joriy bo‘lgan vaqti: hijriy ikkinchi yil.
Hukmi: bizning mazhabimizga ko‘ra, fitr vojib amal sanaladi.
Sharti: ramazondan fitrga (og‘iz ochiqligi) chiqish munosabati bilan berilgani uchun shunday ataladi.
Mohiyati: fitr moldan emas, kishi boshidan sadaqa sanaladi.
Hikmati: Ro‘zador uchun behuda gap-so‘z va harakatlardan poklanish, miskinlar uchun taomlanishdir.
Miqdori: fitr sadaqasi bug‘doydan yarim so’, arpadan bir so’, mayizdan yarim so’ va xurmodan bir so’dir. Bir so’ taqriban (≈) 4 kilogrammdir.
Shunga ko‘ra, bu yilgi FITR sadaqasining miqdori Toshkent shahar bozorlaridagi narxga ko‘ra:
≈ 2 kilogramm bug‘doydan 6 000 (olti ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm arpadan 10 000 (o‘n ming) so‘m;
≈ 2 kilogramm mayizdan 70 000 (yetmish ming) so‘m;
≈ 4 kilogramm xurmodan 100 000 (yuz ming) so‘m bo‘ladi.
Beriladigan vaqti: Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam fitr zakotini ro‘zador uchun behuda gap-so‘z va harakatlardan poklanishi va miskinlar uchun taomlanishi bo‘lsin uchun farz qildilar. Kim uni namozdan oldin ado qilsa, u maqbul zakot bo‘lur. Kim uni namozdan keyin ado qilsa, sadaqalardan bir sadaqa bo‘lur» (Abu Dovud, Ibn Moja va al-Hokim rivoyat qilgan).
Fitr sadaqasiga nima beriladi? Hanafiy mazhabida fitr ro‘zasini taom bo‘ladigan narsaning o‘zi bilan berish shart emas, qiymatini bersa ham bo‘ladi, deyilgan.
Kimlarga beriladi? Fitr sadaqasi o‘zining yurtidagi musulmon miskinlarga beriladi. Boshqa ertda qarindoshlari bo‘lsa, ularga ham berish mumkin. Kofirga, murtadga, fosiqqa, boyga, dangasaga, ota-onasiga, bolasiga va xotiniga berilmaydi.
Fitr qanday chiqariladi? Kishi xotini, katta bolasi, boy bo‘lgan yosh bolasi nomidan sadaqai fitr bermaydi. Boy bo‘lgan yosh bolaga o‘zining molidan beradi.
Vaqtida berilmasa... Fitr sadaqasi uni bermagan odam zimmasidan soqit bo‘lmaydi. Uni ramazon oyidan keyin ham berishi lozim (Muxtasar ul-viqoya).
Damin JUMAQUL tayyorladi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Andijon viloyati tuman-shahar bosh imom-xatiblari ishtirokida tahliliy yig‘ilish o‘tkazdilar.
Muftiy hazratlari mamlakatimizda Davlatimiz Rahbari tashabbusi bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, yangi jome masjidlarning barpo etilayotgani, ko‘plari qayta bunyod etilayotgani va sohaga qaratilayotgan yuksak e’tiborga alohida urg‘u qaratdilar. Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari imom-xatiblarni mana shunday e’tiborga va ishonchga munosib bo‘lib, davr va mo‘min-musulmon xalqimiz talablariga hamnafas holda faoliyat yuritishga chaqirdilar.
Majlisda imom-xatiblarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlanayotgani, ularning ilmiy salohiyatlarini yuksaltirishga katta e’tibor qaratilayotgani, xususan, magistratura, doktoranturada tahsil olishlari hamda AQSH, Angliya, BAA kabi davlatlarda ilmiy safar va malaka oshirish imkoniyatlari yaratilayotgani mamnuniyat ila qayd etildi.
Shuningdek, viloyatdagi yarim yillik ish faoliyat tahlil qilinib, 41 mingdan ortiq ma’rifiy tadbir o‘tkazilgani, 4 800 nafar fuqaroning murojaati ijobiy hal etilgani, 5 600 ta mehnat migranti oilasi bilan muloqot tashkil qilingani, ehtiyojmand oilalarga 3,5 milliard so‘m va madrasalarga 809 million so‘m xayriya yordamlari ko‘rsatilgani ijobiy baholandi.
Yig‘ilishda Mustaqilligimizning 35 yilligi hamda "Mahallada obodlik va mehr-saxovat oyligi" munosabati bilan masjidlarni obodonlashtirish, aholi orasida targ‘ibot ishlarini kuchaytirish, fuqarolar murojaatlarini ijobiy hal etish va ma’naviy muhit sog‘lomligini yanada yaxshilash bo‘yicha muhim vazifalar belgilab berildi.
Bundan tashqari, ish faoliyatni raqamlashtirish, muftiy.uz ilovasidan samarali foydalanish, internet makonida sifatli va mualliflik media-kontentlari bilan faol ishtirok etish zarurligi alohida ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari nuqtlari nihoyasida har bir imom-xatib o‘zini shariat xodimi va millat fidoiysi sifatida teran anglashi, tashabbuskorlik va kasbga sadoqat bilan xalqimizga xizmat qilishlari lozimligini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati