Tanlovga!
Dunyoning bir chekkasida nomi olamga ma’lum va mashhur bo‘lgan bir shahar bor edi. Shahar nihoyatda obod; ko‘rkam binolari, oziq-ovqatga to‘lib toshgan rastalari har qanday kishining havasini uyg‘otar, odamlari o‘ziga to‘q, deyarli muhtojlikda yashaydigan odamning o‘zi yo‘q edi.
Bu yerda har kuni ziyofatlar, ko‘ngilochar tomoshalar, va bir-biridan qiziqarli to‘y-u tantanalar bo‘lardi. Dasturxonlarda bo‘sh yerning o‘zi qolmas, ortib qolgan narsalarni esa birov bir tiyinga olmas edi...
Jazirama kunlarning birida o‘sha badavlat shaharning ichida bir notanish kimsa paydo bo‘ldi. U oppoq yopinchiq o‘rab yuzini berkitib olgan, ko‘chada kimni ko‘rsa unga salom berib ko‘nglini olgan, odamlarga iliq so‘zlar aytib ezgulikka da’vat qilar edi.
Bu hol shahar ma’murining qulog‘iga yetib borgach, o‘sha har yili bir paydo bo‘ladigan notanishning maqsadini bilmoqchi bo‘lib, uni huzuriga chaqirishlarini buyurdi. Biroz o‘tib, notanishning o‘zi shahar ma’murining yonida paydo bo‘ldi. Va unga qarab:
− Salom senga ey Allohning bandasi, – gap boshladi u, − qutlug‘ kunlaring muborak bo‘lsin!
− Nimalar deyapsan o‘zing?! O‘zi shundoq ham har kunimiz qutlug‘ bo‘lsa, yana qanaqa kun haqida aytyapsan? – hayron bo‘lib so‘radi ma’mur.
− Qanday bo‘lardi, Yaratganga kechalari duo qiladigan, undan gunohlarni kechirishlikni so‘rab iltijo qilinadigan, kechalari ibodatga qoim bo‘lib, unga istig‘forlar aytiladigan, odamlarga hayr-u sahovat qilib, ularning ko‘ngillarini oladigan, ko‘zni, qo‘lni, til va dilni gunohlardan muhofaza qilib, faqat yaxshiliklar qilinadigan kunlarni aytyapman-da! – javob berdi notanish.
Ma’mur uning so‘zlarini tinglab, istehzoli kulib qo‘ydi. Va dedi:
− Menga qara hoy notanish yo‘lovchi! Bizning hech narsadan kam joyimiz yo‘q! Har narsamiz yetarli, odamlarning qorni to‘q, ustlari but! Har kunimiz bayram, ziyofat! Endi menga aytchi, sen aytgan ishlarni qilishlikdan bizga nima naf?! Sen yaxshisi, yo‘lingdan qolma...
Notanish kimsa boshqa so‘z aytmadi. Va bir zum o‘tmay ko‘zdan g‘oyib bo‘ldi.
Oradan bir necha kunlar o‘tdi. Shahar ahli har doimgidek «shirin» hayotida yashashda davom etdi. Har kunlari bir xillikda – bazm-u jamshidlarda o‘tar, bu kunlarning o‘z poyoniga yetishi esa hech kimsaning hayoliga ham kelmas edi.
Bir kuni shunday bo‘ldi: shaharda qurg‘oqchilik boshlanib, ekinlar nobud bo‘ldi. Rastalar tez orada bo‘shab odamlar och qola boshladi. Endi o‘sha totli damlar yo‘q, hammayoqni qahatchilik egallab bo‘lgan edi. Ushbu holatni ko‘rib odamlar negadir o‘sha notanish kimsani yo‘qlab qolishdi. «Balki uning aytganlarini qilsak, Yaratgan bizlarni kechirib, yana avvalgi holimizga qaytarib qo‘yar?!» deb o‘ylashardi ular. Shahar ma’muri zudlik bilan o‘sha notanishni olib kelishga buyurdi. Biroq...Endi kech edi! O‘sha notanishni hech qayerdan topa olishmadi...
O‘sha notanishning ismi – Ramazoni Sharif edi! Shahar ahlining holiga tushishlikdan Allohning o‘zi saqlasin...
Sherzod HAYDARBЕKOV
Ibrohim alayhissalom o‘g‘illari Ismoil alayhissalom bilan Alloh taoloning amriga muvofiq Baytullohni qurishdi. Alloh taolo Ibrohim alayhissalomga odamlarni hajga chaqirishga buyurdi. Natijada, bu yer nafslar oshiqadigan, qalblar esa u tomon shoshadigan muborak joyga aylandi.
Hijratning to‘qqizinchi sanasida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yo‘lga qodir bo‘lgan odamlarga haj farzligi haqidagi oyat nozil bo‘ldi. Haj dindagi farzlardan bir farz, Islom ruknining bir rukni bo‘ldi. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Yo‘lga qodir bo‘lgan kishi zimmasida Alloh uchun Baytni haj qilish (farzi) bordir” (Oli Imron surasi, 97-oyat).
Haj ibodati umrda bir marta ado etiladigan farz amaldir. Undan ortig‘i nafl hisoblanadi. Ehtiyoji va qaramog‘idagilarning nafaqasidan tashqari Baytullohga borib kelishga yetarli mablag‘i bor har bir aqli raso, balog‘atga yetgan, ozod, sog‘lom musulmonga haj amalini ado etish farzdir. Bunday sharoitlar mavjud bo‘lsa-da, uni kechiktirgan, gunohkor bo‘ladi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim hajni iroda qilsa, shoshilsin. Chunki kishi bemor bo‘lishi, ulovi yo‘qolib qolishi va uzri chiqib qolishi mumkin”, deganlar.
Allohga beadad hamdu sanolar bo‘lsinki, bu muborak ibodatni ado etish uchun yurtimiz hojilariga barcha sharoitlar muhayyo qilingan. Ular hech narsaga chalg‘imaydi, biror narsa haqida o‘ylamaydi ham, xavotirga ham tushmaydi, faqat ibodat qiladi, ibodatning lazzatini his qiladi.
Haj ibodati davomida gunoh qilmagan, fahsh so‘zlar aytmagan hoji, xuddi onadan yangi tug‘ilgandek gunohlaridan pok bo‘ladi. Buning uchun hajga boruvchilar quyidagilarga amal qilishlari zarur:
– eng avvalo, niyatni xolis qilish. Zero, har bir amal niyatga bog‘liq. Har bir banda niyatiga yarasha savobga ega bo‘ladi.
– hajning arkon va amallarini to‘liq o‘rganish;
– mablag‘ning halol bo‘lishi. Bu har bir musulmon uchun muhim ishlardan bo‘lib, barcha solih amallar, jumladan, haj ibodatining ham maqbul bo‘lish shartlaridan sanaladi. Zotan, Alloh taolo pokdir. Faqat pokiza amalnigina qabul qiladi;
– zimmadagi qarzlarni uzish. Zero, haqdor haqini kechmagunicha Alloh taolo kechmaydi;
– omonatlarni egalariga qaytarish;
– arazlashganlar bilan orani isloh qilish, ular bilan yarashish;
– qaytib kelgunicha ahli oilasi va qaramog‘idagilarga yetadigan nafaqa qoldirish;
– o‘tgan gunohlarga tavba qilish;
– Alloh taoloning roziligidan boshqa o‘y-xayollarni qalbdan chiqarish;
– safar davomida gunohdan, behuda ishlardan va buzuq so‘zlardan yiroq bo‘lish;
– hamsafar yo‘ldoshlar bilan go‘zal munosabatda bo‘lishi. Ular bilan tortishmaslik, e’tirozlariga sabab bo‘ladigan ishlarni qilmaslik, ularga ozor yetkazmaslik va ulardan yetgan aziyatlarga sabr qilish;
– talbiya aytish (Labbayka Allohumma labbayk, labbayka laa shariyka laka labbayk, innal hamda van-ni’mata laka val mulk laa shariyka laka) ni ko‘paytirish;
– Allohni doimo zikp qilish, ictig‘fop aytish, Qyp’oni kapimni tilovat qilish; tilni yolg‘on, g‘iybat kabi behyda so‘zlapdan tiyish;
– ibodatlarni bajarishda dangasalik, erinchoqlik qilmaslik, g‘ayratli, shijoatli bo‘lish, vaqtni g‘animat bilish;
– zamzam suvidan to‘yib-to‘yib ichish;
Alloh taolo barchamizga bu ulug‘ ibodatni to‘la-to‘kis ado etishni va uning fazilatlariga erishishni nasib aylasin.
Davron NURMUHAMMAD