Yurtimiz uzra farahbaxsh Ramazon oyi o‘zining fayzu futuhi bilan kezmoqda. Munavvar tonglarda, muazzzam shomlarda qilinayotgan xayrli duolar diyorimizning mussaffo osmonidan rahmat, mag‘firat va baraka bo‘lib yog‘ilmoqda.
Qur’oni karimda batafsil bayon qilib bergan: “Ey, imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo‘lsangiz” (Baqara surasi, 183-oyat).
Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi qudsiyda Rasululloh sallallohu alayhi vasallam shunday marhamat qiladilar: “Alloh taolo: “Odam bolasining hamma amali – o‘zi uchun, faqat ro‘za – Men uchundir va uning mukofotini Men O‘zim berurman”, dedi. Ro‘za – saqlovchidir. Qachon qaysi biringiz ro‘zador bo‘lsa, fahshdan gapirmasin va baqir-chaqir qilmasin. Agar birortasi u bilan so‘kishmoqchi bo‘lsa, “Men ro‘zadorman” desin. Muhammadning joni qo‘lida bo‘lgan Zot ila qasamki, albatta, ro‘zadorning og‘zining hidi Allohning nazdida mushkning hididan xushbo‘yroqdir. Ro‘zadorga ikki marta xursandchilik bor: biri – iftor vaqtida og‘zini ochganda va ikkinchisi – qiyomat kunida Robbisiga ro‘baro‘ bo‘lganda” (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilgan).
Muqaddas dinimizdagi barcha ibodatlarda bandalar Allohning oldida barobar turadi. Jumladan, ramazoni sharif ro‘zasini tutishda ham odamlar bir xil darajada ochlikni boshdan kechiradilar. Ularning oralaridan yo boy, yo mansabdor istisno qilinmaydi. Bu borada hamma barobar, kuchli va zaif, xos va ommaning farqi yo‘q. Imom G‘azzoliyning “Mukoshafatul qulub” asarida keltirilgan bir hadisi sharifda shunday marhamat qiladilar: “Mening ummatimga besh xislat berildi, bu avvalgilarga berilmagandi:
Alloh taolo bu oyda qiladigan barcha ibodatu duolarimizni va tutadigan ro‘zalarimizni qabul aylasin. Bandachilik qilib bilib bilmay qilgan xatolarimizni mag‘firat aylasin.
“Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti
Oybek Ma’rupov.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Otamning qo‘lidagi ushbu uzukni – Alloh u kishini rahmatiga olsin —60 yil davomida taqib yurdilar. Unda bir oyat yozilgan edi, qaysi oyat ekanini maqolaning davomida bilib olasiz.
Avvalo, otam hayotida amal qilgan bir tamoyil haqida sizlar bilan o‘rtoqlashmoqchiman.
Men otamni doimo qanoat tamoyiliga amal qilgan inson deb bilaman. U hayotining barcha sohalarida mana shu yo‘lni tutar edi.
Masalan, u Jidda shahrida o‘z kompaniyasiga asos solganida, uni yirik kompaniyaga aylantirishga shoshilmadi. Oddiy va barqaror faoliyat bilan kifoyalandi.
30 yildan keyin kompaniyani o‘z zimmamga olganimda, bor-yo‘g‘i to‘qqiz nafar xodim va bitta filialga ega edi. U biznesini boshqa hududlarga kengaytirmagan edi.
Men otamdan so‘radim:
— Nega boshqa savdogarlar kabi 30 yil davomida filiallar ochmadingiz? Axir Saudiya bozorida rivojlanish uchun katta imkoniyatlar bor edi-ku?
U menga shunday javob berdi:
— Men bor narsamdan mamnun edim. Allohga hamd bo‘lsin, U bizga yetarlicha rizq berdi.
Keyin u qo‘shib qo‘ydi:
— Endi kengaytirish navbati seniki.
Darhaqiqat, kompaniyani qabul qilganimdan so‘ng birinchi qilgan ishlarimdan biri – mamlakatning turli hududlarida filiallar ochish va xodimlar sonini to‘qqiz nafardan 130 nafarga yetkazish bo‘ldi.
Ammo shunga qaramay, otamning kichik kompaniya bilan ham qanoat qilishi haqidagi fikri meni doimo o‘ylantirar edi.
Shunda men kengaytirish bilan birga uning hayot tarzidagi asosiy ma’noni tushundim: qanoat.
Men bu ma’noni aynan shu uzuk bilan bog‘ladim.
Bu uzuk otamga yoshligida hadya qilingan edi va uni 60 yil davomida taqib yurdi. Unda:
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ
“Alloh O‘z bandasiga yetarli emasmi?!” (Zumar surasi, 36-oyat) degan oyat yozilgandi.
Yillar o‘tishi bilan uzukdagi yozuv o‘chib ketdi. Ammo uning ma’nosi otamning qalbiga va hayot tarziga singib ketgan edi.
Men “yetarli” so‘zining ma’nosini izladim. Uning ma’nolaridan biri – himoya qilish va qo‘llab-quvvatlash ekan.
Men otamning hayotida bu haqiqatni ko‘rdim. Alloh unga yetarli edi — U uning homiysi va tayanchi bo‘ldi.
Alloh unga boylik bergan bo‘lsa ham, u isrofni tanlamadi. U har yili yangi mashina sotib olishga qiziqmas, qimmatbaho brendlar, dabdabali uylar yoki boyligini ko‘z-ko‘z qilishga oshiqmas edi. Ammo otam xohlasa bularning barchasini qila olardi. Lekin u dunyo ne’matlaridan foydalandi, shu bilan birga qanoat va xotirjamlikni ustun qo‘ydi.
Darhaqiqat, “Agar Alloh bandasi uchun yetarli bo‘lmasa, kim yetarli bo‘la oladi?”.
Davron NURMUHAMMAD