Arslon – mushuksimonlar oilasiga mansub bo‘lib, yirik sut emizuvchi vahshiy hayvondir.
Erkak arslonning og‘irligi 160-180 kg atrofida bo‘lib, ba’zilarining vazni 230 kg bo‘lishi mumkin. Uzunligi 3 metrga, yerdan balandligi bir metrga yetadi.
Urg‘ochi sher erkagiga qaraganda har tarafdan 30 sm qisqaroq bo‘ladi.
Arslonning tezligi soatiga 55 km.ga yetadi.
Ular asosan kechqurun ov qiladi.
Odatda urg‘ochi sherlar ov qiladi. Erkak arslon esa jamoani mudofaa qiladi.
Jamoada 5 ta urg‘ochi, 2 ta erkak sher bo‘ladi. Ayrim hollarda jamoa a’zolarining soni 40 tagacha yetishi mumkin.
Kim ov qilishidan qat’i nazar o‘ljani yeyishni erkak arslon boshlab beradi. U bir o‘tirishda 35 kilogacha go‘sht yeyishi mumkin.
Erkak arslon bir o‘zi ov qiladi. Agar o‘lja katta bo‘lsa, u holda guruh bo‘lib ov qiladi. O‘ljani qo‘lga kiritgach, uni bo‘g‘zidan tishlab, o‘lgunicha kutib turadi. O‘lgach, salqin joyga sudrab olib borib, o‘sha yerda yeydi. 270 kg keladigan zebrani bir o‘zi soyaga sudrab borishi mumkin. Bu og‘irlikdagi hayvonni 5-6 kishi sudray oladi.
Qari va yarador arslon odamga ham hujum qilishi mumkin.
Arslonlar asosan Markaziy Afrika mintaqasining qo‘riqlanadigan hududlari, Osiyoning Arabiston yarim oroli, Kichik, Old va Janubiy Osiyo, Hindiston kabi mamlakatlarning sahro, savanna va daryo bo‘yidagi o‘rmonlarida yashaydi.
Bundan tashqari dunyoning ko‘plab mamlakatlaridagi hayvonot bog‘larida ham arslonlar oila bo‘lib yashaydi.
Uning na’rasi 8 km uzoqlikdan eshitilishi mumkin.
Har 2 yilda bir marta 3-4 tadan bolalaydi. Homiladorlik davri 4-5 oy bo‘lib, bolalari 6-7 yoshida voyaga yetadi. Erkak arslon 3 yoshga yetganda, boshi va bo‘yin atrofidan yol chiqadi.
Arslonning ba’zi turlari Xalqaro tabiatni muhofaza qilish tashkilotining qizil kitobiga kiritilgan.
Internet ma’lumotlari asosida
Nozimjon Iminjonov tayyorladi
Hozirgi chilla davrining jazirama kunlarida sog‘liqni asrash uchun quyidagi tavsiyalarga amal qiling.
Jaziramadan saqlanish uchun ko‘proq suv iching, soya-salqin joylarda bo‘ling va yengil kiyimlar kiying. Quyosh nurlari tik tushadigan vaqtda ko‘chaga chiqmaslikka harakat qiling, yog‘li va og‘ir taomlar o‘rniga yengil ovqatlarni tanlang. Och rangli, tabiiy matolardan tikilgan kiyimlar kiyish tavsiya etiladi.
Issiq kunlarda quyidagi qoidalarga amal qiling:
Suv ichish
Eslatma: Arterial qon bosimi past (gipotoniya) bo‘lgan kishilarga juda sovuq ko‘k choy ichish tavsiya etilmaydi, chunki u qon bosimini yanada pasaytirishi mumkin.
Yengil kiyining
Bosh va ko‘zlarni himoya qiling
Soyada yuring
To‘g‘ri ovqatlaning
Uyni salqin saqlang
Quyoshdan himoyalaning
Bolalar va nabiralarga alohida e’tibor bering
Agar to‘garaklarga borishsa, o‘zlari bilan olib ketishlari uchun quyidagilarni tayyorlab berish mumkin:
O‘zingizni va oila a’zolaringizni ehtiyot qiling. Sog‘lig‘ingizga befarq bo‘lmang!
Nargiza TUYCHIYEVA,
O‘MI hamshirasi.