Sayt test holatida ishlamoqda!
07 Yanvar, 2026   |   18 Rajab, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:24
Quyosh
07:49
Peshin
12:34
Asr
15:29
Shom
17:14
Xufton
18:32
Bismillah
07 Yanvar, 2026, 18 Rajab, 1447

Ilohiy kitobga e’tibor

08.10.2018   3747   3 min.
Ilohiy kitobga e’tibor

Qur’oni karim – ilohiy kitob, bashariyat uchun hidoyat mayog‘i. Asrlar osha jozibadorligi, mo‘jizakorligi bilan olam ahlini lol qilib kelmoqda. Unga bo‘lgan muhabbat kun sayin oshib bormoqda. Ajdodlardan avlodlarga o‘tib, sayqal topib, yod olinib, amal qilinib kelinmoqda. Tilovat paytida et jimirlaydi, ko‘z yoshlanadi, qalb titraydi. Bu bejiz emas, albatta.  Ana shunday muborak kalomga bo‘lgan e’tibor, hurmat-ehtirom har bir kishining qalbida sayqal topadi. 

Nabiy sollallohu alayhi vasallam bu kitobni o‘rganishga, yod olishga va uni o‘rgatishga undaganlar.

Usmon roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Sizlarning yaxshilaringiz Qur’onni o‘rganganlaringiz va o‘rgatganlaringizdir», dedilar» (Buxoriy, Abu Dovud va Termiziy rivoyat qilishgan).

Muqaddas kalomni yod olgandan keyin uni asrab-avaylash, takrorlab turish ham kerak. Aks holda, Qur’oni Karimni yod olgandan keyin beparvo bo‘lsa, u xotiradan ko‘tarilib ketishi hech gap emas. 

Abu Muso roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Qur’ondan xabar olib turinglar. Jonim qo‘lida bo‘lgan Zotga qasamki, albatta, u qochoqlikda tushovda turgan tuyadan ham ashaddiyroqdir», dedilar» (Muttafaqun alayh).

Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Albatta, Qur’on sohibining misoli xuddi tushovlangan tuya sohibiga o‘xshashdir. Agar undan xabar olib tursa, uni tutib qoladi. Tek qo‘ysa, ketib qoladi», dedilar» (Muttafaqun alayh).

Imom Buxoriy va imom Termiziy bobomizdan rivoyat qilingan hadisi shariflarning birida Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Sizlardan biringizning falon, falon oyatni unutdim, demog‘i qandoq ham yomon. Lekin u unutdirilgandir. Qur’onni yodingizda turishi uchun harakat qiling. Albatta, u odamlarning ko‘ksidan chiqishda qochoq tuyadan ham ashaddiydir», deganlar». 

Tuyasini tushovlab qo‘ygan odam undan tez-tez xabar olib turmasa, tuya ketib qolishi turgan gap. Xuddi shunga o‘xshab Qur’oni Karimni yod olgan odam ham uni tez-tez takror qilib turishi lozim. Sal beparvo bo‘lsa, esidan chiqib qolishi turgan gap. Qur’oni Karimni yod olgan odam uni esdan chiqarib qo‘ymaslik uchun doimo takrorlab yurmog‘i kerak. 

Yod olgan sura yoki oyatlarini unutib qo‘yishning oqibati esa naqadar yomon. Vohalanki, bu narsa gunohning o‘zginasi.

Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam: «Menga ummatimning gunohlari ko‘rsatildi. Qur’ondan bir sura yoki oyat unga berilganda unutib qo‘ygan odamdan ko‘ra katta gunohni ko‘rmadim», dedilar» (Termiziy va Abu Dovud rivoyat qilishgan).

Allohning kalomiga e’tiborsiz bo‘lish kerak emas. Shu kalom biz uchun hidoyat. Shunga iymon keltirganlar mo‘min. Shuning uchun hadisi shariflarda yod olgan oyatlarini yoddan chiqarish qattiq qoralangan. 

Qur’onni unutmasligimiz uchun uni doimo takrorlab turishimiz zarur bo‘ladi. Alloh taolo uning har bir kalimasiga, har bir harfiga ko‘plab savoblarni ato etadi. Buni doimo his qilib yashamoq kerak.

 

Romitan tuman bosh imom xatibi. 

Otabek Raximov. 

O‘MI matbuot xizmati

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Chigirtkalar va Qiyomat manzarasi

06.01.2026   2891   2 min.
Chigirtkalar va Qiyomat manzarasi

Ba’zida dunyoning turli mintaqalarida chigirtkalar ko‘payib, shahar va qishloqlarni, ekin maydonlarini qoplaydi. Sonini aniqlab bo‘lmaydigan darajada ko‘p bo‘lgan chigirtkalar galasi odamlar ongida turli fikrlarni paydo qiladi.

Chigirtkalar Alloh taolo tomonidan yuborilgan “alamli azob” yoki Qiyomat alomati” emasmi degan fikrlar ham bo‘ladi. Tabiatning bunday hodisasi tarixda ko‘plab kuzatilgan bo‘lsa-da, bugungi avlod uchun yangilik bo‘lishi mumkin. Ma’lumki, avvalgi qavmlarning ba’zilari “chigirtka balosi” bilan jazolangan.

Alloh taolo Qur’oni karimda chigirtkalar haqida shunday marhamat qiladi:

“...Qabrlardan ko‘zlari qo‘rqinchga to‘lgan holda, xuddi yoyilgan chigirtkaga o‘xshab chiqib kelurlar.” (Qamar surasi, 7-oyat).

Bundan tashqari, ularning harakat yo‘nalishi keyingi oyatda bayon qilingan:

“Chaqiruvchiga qarab bo‘yinlarini cho‘zib, shoshilib borurlar...” (Qamar surasi, 8-oyat).

Qiyomat kunidagi qayta tirilishni tushuntirish uchun Alloh taolo tomonidan chigirtka misolining keltirilishi bejiz emas. Zero, bu hasharotlar yerdan ko‘tarilganda so‘ng ulkan galalarga aylana boshlaydilar. Birgina chigirtka to‘dasi 1200 kvadrat kilometr maydonga yoyilish xususiyatiga ega. Shundan so‘ng, ular yagona bir yo‘nalishni tanlab, birgalikda ucha boshlaydilar.

Ularning ulkan jamoasi butun osmonni qoplab olishga qodir. Bu holat Qiyomat kunidagi manzarani eslatadi. O‘sha kuni vafot etgan behisob insonlar xuddi shu kabi yer ostidan chiqib keladilar va muayyan bir yo‘nalish bo‘ylab gala-gala bo‘lib yuguradilar.

Xulosa qilib aytganda, bu voqeani Qiyomatning ko‘rinishlaridan bir lahza deb tafakkur qilish mumkin.

Mo‘minlar uchun Qiyomat qoim bo‘lmasdan avval o‘z amallarini qayta taroziga tortib ko‘rish uchun Alloh taolodan berilgan bir ibratdir. Garchi chigirtka bir hashorat bo‘lsa-da, aqlli odamlarni tafakkurga chorlaydi.

Toshkent islom instituti

katta o‘qituvchisi Po‘latxon Kattayev

Maqolalar