Har narsani yo‘qotish oson, ammo uni qaytarish qiyin. Bugungi kunda “olomon madaniyati”, “madaniyat kushandasi”, deb hamma joyda aytilib, yoshlarni milliy urf-odat, milliy kiyimlar kiyishga chaqirilmoqda. Ammo yo‘qotilgan madaniyatni qaytarib bo‘larmikan? Dunyoni ilmi bilan tebratgan ulamolar farzandlari o‘zlarini g‘arblikka o‘xshatsa, ulamolar beshigini tebratgan ayollar sharmu hayosini unutib ulardan oshib tushsa, ertaga bularni yo‘lga solib bo‘larmikin? Yomonlikka o‘rganish oson, yomonlikdan qaytish qiyin. Yomonlikka yetishish oson, xalqning xizmatini qilib rahmat, duo olish qiyin. Yoshlikda qilingan xatolarni tuzatish nihoyatda mushkul kechadi.
Dengiz suvi qurib bitsa, undagi baliqlar suvsizlikdan o‘lsa, kimga achchiq qilinadi? Yillar o‘tib, suv bilan dengiz to‘lsa, o‘lgan baliqlar hayotga qaytarmikan? dengizning o‘lgan baliqlarga to‘lishidan nima foyda?
Ey aziz farzand! Kimligingni unutma, qo‘lingdagi imkoniyatlarni qo‘ldan boy berib ajdodlaring madaniyatini qo‘yib, o‘zgalardan xayriyat kutma. O‘zini qadrlamagan insonni o‘zgalar qadrlaydimi? O‘z tili, madaniyati, milliy urf-odati, odob-axloqi, sharmu hayo, ibosini unutganni o‘zga xalq nazar-pisand qilarmikin? “O‘z qadriga yetmagan, o‘zgalar qadriga yetarmidi?” deb malomat toshlarining otilishidan saqlangin.
G‘isht qolipidan ko‘chganidan so‘ng,
Hayoning mash’ali o‘chganidan so‘ng,
Yillar o‘tib, hayo-imon nur taratsa,
Foyda bormi imonsiz o‘lgandan so‘ng?
Dengiz quribon, qirilsa baliq,
O‘rnini qoplasa sahroyi qumliq.
Vaqt o‘tib, yana dengiz suvga to‘lsa,
O‘lgan baliqqa foyda bormi aniq?
“Qasamini buzgan qiz” kitobidan
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Gohida insonga balo ham bir ne’mat bo‘lar,
Va goho Robbim ne’mat bilan imtihon etar.
Ibodatli, yaxshi bir ibodatli do‘stimning ayoli saraton kasaliga chalindi, ularning uch farzandi bor edi. Do‘stimga dunyo tor kelib, yer zulmatga aylanib qoldi. Shunda ulamolarning biri unga saharlari turib ibodat qilib, ayoli uchun istig‘for aytib, zamzam suviga qiroat qilib unga ichirishini maslahat berdi. Alloh taolo uning yo‘lini duo qilishga ochib qo‘ydi. Ayoli Qur’on o‘qilgan zamzam suvi bilan jismini tozalar, u esa ayoli bilan tong sahardan quyosh chiqquncha, shom namozidan keyin xuftongacha o‘tirib birgalikda istig‘for aytib duo qilishardi. Shunday qilib Alloh taolo uning kasaliga shifo berdi, unga go‘zal teri va chiroyli sochlar ato qildi. Ular esa istig‘for va tungi namozga bog‘lanib qolishdi.
Singlim, agar siz kasal bo‘lsangiz Alloh tomonga yuring, istig‘for, tavba va duoni ko‘paytiring. Shunda tez orada sizni xursand qiladigan xushxabar keladi. Chunki duoni faqatgina Alloh taolo ijobat qiladi, qiyinchilik va yomonliklarni U Zotgina aritadi.
Shu’la: O‘tgan va bugungi kunlaringizni hisob-kitob qiling. Chunki hayot ketma-ket sinovlardan iborat, inson bu sinovlardan g‘olib bo‘lib chiqishi lozim.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan