Har narsani yo‘qotish oson, ammo uni qaytarish qiyin. Bugungi kunda “olomon madaniyati”, “madaniyat kushandasi”, deb hamma joyda aytilib, yoshlarni milliy urf-odat, milliy kiyimlar kiyishga chaqirilmoqda. Ammo yo‘qotilgan madaniyatni qaytarib bo‘larmikan? Dunyoni ilmi bilan tebratgan ulamolar farzandlari o‘zlarini g‘arblikka o‘xshatsa, ulamolar beshigini tebratgan ayollar sharmu hayosini unutib ulardan oshib tushsa, ertaga bularni yo‘lga solib bo‘larmikin? Yomonlikka o‘rganish oson, yomonlikdan qaytish qiyin. Yomonlikka yetishish oson, xalqning xizmatini qilib rahmat, duo olish qiyin. Yoshlikda qilingan xatolarni tuzatish nihoyatda mushkul kechadi.
Dengiz suvi qurib bitsa, undagi baliqlar suvsizlikdan o‘lsa, kimga achchiq qilinadi? Yillar o‘tib, suv bilan dengiz to‘lsa, o‘lgan baliqlar hayotga qaytarmikan? dengizning o‘lgan baliqlarga to‘lishidan nima foyda?
Ey aziz farzand! Kimligingni unutma, qo‘lingdagi imkoniyatlarni qo‘ldan boy berib ajdodlaring madaniyatini qo‘yib, o‘zgalardan xayriyat kutma. O‘zini qadrlamagan insonni o‘zgalar qadrlaydimi? O‘z tili, madaniyati, milliy urf-odati, odob-axloqi, sharmu hayo, ibosini unutganni o‘zga xalq nazar-pisand qilarmikin? “O‘z qadriga yetmagan, o‘zgalar qadriga yetarmidi?” deb malomat toshlarining otilishidan saqlangin.
G‘isht qolipidan ko‘chganidan so‘ng,
Hayoning mash’ali o‘chganidan so‘ng,
Yillar o‘tib, hayo-imon nur taratsa,
Foyda bormi imonsiz o‘lgandan so‘ng?
Dengiz quribon, qirilsa baliq,
O‘rnini qoplasa sahroyi qumliq.
Vaqt o‘tib, yana dengiz suvga to‘lsa,
O‘lgan baliqqa foyda bormi aniq?
“Qasamini buzgan qiz” kitobidan
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati