Bektemir tumani bosh imom-xatibi Iskandar qori Xalilov sevikli qizini turmushga berayotgani munosabati bilan bugun poytaxtimizdagi “Sadaf” to‘yxonasida osh berdi.
Oshga biz o‘rganib qolganimizdek, besh yuz, ming nafar emas, bir yuz yigirma chog‘li odam taklif qilinibdi. To‘yxonaga kirib o‘tirganingiz zahoti ajib bir tartiblilikni his qilasiz, o‘zingizga ma’qul joyni tanlab o‘tirsangiz ham bakovullar kelib, boshqa joyga o‘tkazib qo‘ymaydi – bemalolchilik. Ba’zi to‘ylarga juda ko‘p odam chaqirilgani bois joy tegmay noqulay ahvolda turib qolgan mehmonlar ham bo‘lardi. Bu yerda unday gap yo‘q. Mehmonlar to‘kin dasturxon atrofida siqilishmasdan yayrab o‘tiribdi. Mumtoz qo‘shiqlarimiz ijrosi kishida malollik tug‘dirmaydigan o‘rtacha balandlikdagi ovozda yangrab turibdi.

Mehmonlar o‘rinlariga joylashib bir-bir piyola choy ichib nafas rostlaganidan so‘ng O‘zbekiston musulmonlari idorasining masjidlar bo‘limi boshlig‘i Rahimberdi Rahmonov domla amri ma’ruf qildi.
– Azizlar, bu yerga xonadonning eng yaqin do‘stlari jamlangan. Domlamiz xalqimiz, yurtboshimizning to‘y masalasidagi fikriga o‘zining munosabati, hozirjavobligining ifodasi o‘laroq hozirda o‘tkazayotgan ana shu to‘yini ixchamgina qilib o‘tkazmoqda. Biz o‘zimizning kimligimizini ko‘rsatib qo‘yish uchun ko‘p odamni to‘yga chaqirishni odat qilib olgan edik. Allohga shukrki, Prezidentimizning to‘y-ma’rakalarni ixchamlashtirish borasidagi fikrlaridan ruhlangan ziyolilarimiz to‘ylarimizni ixcham tarzda o‘tkazish borasida elga o‘rnak bo‘lmoqdalar. Mana, tunov kuni ham bir to‘yga taklif qilindik. oshga yetmish odam aytilibdi. Mehmonlar juda ham rohatlanib o‘tirdi. To‘y sohibi obro‘-e’tiborli kishi, ming odamni chaqirishga qurbi ham yetadi, ming odam keladi ham to‘yiga. Biroq u savobli yo‘lni tanladi. yaqinlaridan yetmish kishiga osh qilib berdi va ortganini farzandlarining istiqboliga sarfladi.

Darhaqiqat, savobni tanlashda gap ko‘p. Istaganida Iskandar domla ham 1000 kishini oshga chaqirar edi va Bektemir tumanining o‘zidan uning ortida turib besh vaqt namozini o‘qiydigan – namozxonlarning deyarli hammasi domlaning hurmati uchun kelar edi.
– Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam turmush qurgan yoshlarni uchratsalar, ularning haqlariga “Allohim, ikki yoshga yaxshilik ato qil”, deb duo qilar edilar. Chunki dinimiz nimani amr qilgan bo‘lsa, hammasining zamirida yaxshilik bor. Aslida bir mo‘min boshqa bir mo‘minga yaxshilik qilsa, yaxshilik ko‘rgan odamning bir kami bitar, ko‘ngli ko‘tarilar... ammo yaxshilik qilshgan odam buning evaziga undan ming chandon yaxshiliklar ko‘radi: Alloh taolo rizqini keng, sog‘lig‘igini mustahkam, umrini barakali, u dunyosini ham obod qilib qo‘yadi.
Hasan Basriy rahmatullohi alayh: “So‘zing bilan emas, amaling bilan yaxshilik qil”, deb nasihat qilganlar. Iskandar domla ham har doim yon atrofidagi insonlarga, yoshlarimizga amali bilan o‘rnak bo‘lish harakatida yuradilar, Bugun turmush qurayotgan yoshlarimizga ham Parvardigorimiz yaxshiliklar ato qilsin va amali durust bandalaridan bo‘lmog‘ini nasib aylasin.

Shundan so‘ng tilovati Qur’on qilindi va yoshlarning baxtini so‘rab duoga qo‘l ochildi. Dasturxonga osh tortilganda yana bir xususiyat ko‘zga chalindi: tumonat odam bo‘ladigan oshlarning ba’zilarida laganga guruch bir qator qilib terilardi va mehmonlar bir-bir qoshiq olganidan keyin “siz oling”, “siz olib qo‘ying”, deb bir-biriga manzirat qilib qolishar edi. Ya’ni u oshlar go‘yoki ramziy oshlar edi. Bugun esa laganga rosmana oshga o‘xshatib suzilibdi. Mehmonlar biri ikkinchisidan xijolat bo‘lmasdan maza qilib taomlanishdi. Keyin yoshlarning baxtini so‘rab duo qilib tarqalarkan, o‘zaro shunday ixcham to‘ylar fayzli bo‘lar ekan, deya gaplashib ketishdi.
Damin JUMAQUL
O‘MI matbuot xizmati
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati