“Bo‘ladigan bola boshidan”, deb bejizga aytilmagan. Odina o‘nlarga kirganda buvisi vafot etdi. Buvasi Muhammad ota yolg‘iz qoldi. Keksayganda yolg‘izlik azobi qiyin bo‘lar ekan. Keksa odamning ko‘nglini topish uchun bir so‘z kam, ikki og‘iz so‘z ko‘p. Ularning ko‘ngli nozik, xizmati og‘ir bo‘ladi. O‘n yoshli Odinani otasi yoniga chorlab, buvasiga xizmat qilib, duosini olish kerakligini tushuntirdi. Odina yosh bo‘lsa-da, ziyrak edi. Otasi tushuntirgan hamma ishni bajarishga va’da berdi. Muhammad buva namozxon. Erta tongda turib, namoz o‘qir, uzoq duo qilar, nonushtani ham erta qilardi. Muhammad buvaning xonasida Odina va kichik ukasi Abdulaziz birga yotardi. Muhammad ota nabiralarini uyqusi buzilmasin deb endi o‘rnidan turmoqchi bo‘lsa, ziyrak Odina namoz vaqti bo‘lganini, buvasiga tez tahorat suvi tayyorlash lozimligini sezib, o‘rnidan sakrab turardi. Buvasining uxlayver, deyishiga qaramay tahorat suvini tayyorlardi. Buvasi namoz o‘qib bo‘lguniga qadar nonushtani hozirlardi. Yana nolimasdan oyisiga uy ishlariga yordam berardi. Buvasi esa har namozdan so‘ng: “Umring uzoq bo‘lsin, baxtli bo‘l, qizim! Olijanob inson jufting bo‘lsin!” deb duo qilardi. Otaning so‘zini qoldirmagan, buvaning duosidan nasibasiz qolmagan Odina o‘n yilga yaqin, ya’ni turmushga chiqquniga qadar buvasiga xolis xizmat qildi. Bu katta matonat, otaga itoat va buvaga hurmat edi. Uyqu va rohatdan savobni ustun qo‘ydi. O‘zi katta oliygohni tugatmasa-da, eng obro‘li, ilmli shaharlik yigitlardan biriga turmushga chiqdi. Odina turmush o‘rtog‘i Murodga ham xizmatini ayamadi. Erini tong saharda turishga undab, shunday derdi:
– Buvam, tongda uxlash rizqni kesadi. Rizqi mo‘l bo‘lishni xohlagan odam, sahar turadi. Buvam: “Tongda qilingan ish unumli, duolar esa qabul bo‘ladi”, – derdilar. Qani o‘rningizdan turing! – deb erini holi-joniga qo‘ymay uyg‘otardi.
Murod esa:
– Qishloq qizisan-da, tannoz kelinlar kabi dangasalikni yoqtirmaysan-da! – derdi.
Odina o‘z odatiga ko‘ra, qaynota-qaynona va eriga nonushtani ertalab tayyorlab qo‘yardi. Uni shunday tayyorlardiki, hammasi hayron qolardi. Erini biror marta bo‘lsa-da, ishiga nonushtasiz kuzatmasdi. Qaynota va qaynonasi ham uni ko‘p duo qilardi. Duo va olqishning sababidan necha yil zahmat chekib, buvasining duosini olgan, otasining nazariga tushgan, qaynota va qaynonaning olqishini olgan, eriga itoatli kelin hamma orzusiga yetdi. Eri Murod uni biror joyda ishlatmas, “Qishloqda rosa ishlagansan, shuning o‘zi yetadi”, derdi. Qaynotasi vafot etgach, qaynonasiga qizlaridan ham yaxshiroq xizmat qilib, duosini oldi. O‘zi ham keksalik yoshiga yetdi. Uch qiz, ikki o‘g‘ilni voyaga yetkazdi. Ularni ilmli, odobli va hayoli qilib tarbiyaladi. Dasturxon atrofida o‘tirganlarida, bolalariga:
– Buva, buvisi, qaynota va qaynonasi bor o‘g‘il-qizlar va kelinlar juda baxtli-da! Ularning xizmatini qiladi, duosini oladi, bilmaganini o‘rganadi. Duo va olqish olgan inson kam bo‘lmaydi. Buvamning xizmatini qildim, qaynonam va qaynotamning duosini oldim, otalaringizning hurmatini joyiga qo‘ydim, mana bugun sizlarning ardog‘ingizdaman. Tahoratga suv isitaman deb, qish kunlari sovqotgan qo‘llarimni sovuq suvga urdirmaysiz, uxlab qolmay deb qattiq yerlarda yotardim, endi esa par to‘shaklarda izzatdaman. Savob topaman deb ozgina qilgan xizmatim evaziga hajga bordim, bugun sizning ardog‘ingizdaman. Ha, xolis qilingan xizmatning mukofoti, duolar samarasi mana shunday azizlikdir, – derdi mamnun.
Aziz qizlarim! Albatta, ota-onaning xizmatini qilib, duosini olish sharafdir. Hamma ham duo olavermaydi, hammaga ham olqish nasib qilmaydi. Kim xizmat qilsa, kun kelib unga ham xizmat qilishadi. Kim hurmat qilsa, hurmat topadi. Kim nima eksa, shuni o‘radi. Shuning uchun xizmat qiling, xizmat va duo bois ulug‘lik, hurmat va ehtiromga sazovor bo‘lasiz.
“Qasamini buzgan qiz” kitobidan
Rossiyaning “Russia News” internet nashrida Toshkentda bo‘lib o‘tgan Islom sivilizatsiyasi forumi yakunlariga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada qayd etilishicha, “Tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat yo‘li” mavzusida bo‘lib o‘tgan Islom sivilizatsiyasining birinchi xalqaro forumi yakunlari bo‘yicha deklaratsiya qabul qilinib, unda islom sivilizatsiyasining insonparvarlik merosini qayta tiklash va keng targ‘ib etishga qaratilgan qator aniq tashabbuslar ilgari surilgan.
Nashrning ta’kidlashicha, mazkur Deklaratsiyaning asosini O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan 2017 yilda BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasi minbaridan ilgari surilgan islom sivilizatsiyasining insonparvarlik merosini tiklash va targ‘ib qilish
Ta’kidlanganidek, hujjat dunyoning 40 dan ortiq mamlakatidan kelgan vakillar tomonidan imzolangan. Uning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, islom sivilizatsiyasi jahon ilm-fani, madaniyati va ta’lim taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan bo‘lsa-da, bu meros haligacha yetarlicha e’tirof etilmagan. Bu, ayniqsa, dunyoda islomofobiya, ksenofobiya hamda islom haqidagi noto‘g‘ri tasavvurlar saqlanib qolayotgan bir sharoitda alohida ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, maqolada islom sivilizatsiyasi merosini asrab-avaylash va ommalashtirishga qaratilgan qator tashabbuslar haqida ham so‘z boradi. Jumladan, Islom sivilizatsiyasi butunjahon alyansini tashkil etish, raqamli platformalar va kutubxonalarni yaratish, xalqaro tadqiqot dasturlari, mukofotlar va jamg‘armalar ta’sis etish, ensiklopediya tayyorlash, shuningdek, olimlar, muzeylar va yoshlar o‘rtasida hamkorlik platformalarini shakllantirish taklif etilgan.
“Yangi deklaratsiya yakuniy hujjat sifatida emas, balki islom sivilizatsiyasining boy ma’naviy va intellektual merosini asrab-avaylash hamda uning umuminsoniy qadriyatlarini xalqaro miqyosda keng targ‘ib etishga qaratilgan uzoq muddatli amaliy hamkorlikning boshlang‘ich nuqtasi sifatida baholanmoqda”, - deya yakunlagan “Russia News”.
O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati