Sayt test holatida ishlamoqda!
21 Iyun, 2026   |   6 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:50
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:03
Xufton
21:46
Bismillah
21 Iyun, 2026, 6 Muharram, 1448

Kitob

08.08.2018   8873   2 min.
Kitob

Olimlarning fikricha, insonning miyasida milliardlab aql hujayralari bo‘lib, inson o‘qigan sari shu zarrachalar ochilib borarkan. Inson ilmdan uzoqlashib, o‘qimay qo‘ysa, hu­jay­ralar o‘lib, aql qorong‘ilashib, johillik botqog‘i­ga botib borar ekan. Kitobni ko‘p muto­laa qilish qalb oynasini yaltiratib, say­qal­lay­di. Chunki kitob eng sodiq do‘st, ishonchli sir­dosh. Kitob va ilm bois rizq-ro‘zimiz mo‘l bo‘la­di. Pirovar­dida, yurt va davlat ham kuchli bo‘ladi. Odamlar ichida sadoqat va o‘zaro oqibat rish­talari mustah­kam bo‘ladi.

Kitob bilan ongimizni o‘tkirlab, keskir qi­lib turmasak, aqlimiz borgan sari o‘tmasla­shib, zanglab boradi. Zanglagan aql esa hech narsaga yaramaydi.

Bir otaxonni tanirdim, Alloh rahmat qil­sin, 85 yoshida vafot etdi, oldimga tinmay kitob so‘rab kelaverardi. Keksaligiga qaramasdan, ol­ti oyda o‘n beshtadan ortiq kitobni boshdan oxi­rigacha o‘qidi. Kunlarning birida otaxon:

– Yana ham yaxshi kitobingiz bormi? – dedi. U kishiga mos kitob topgunimcha bir oz xijolat chekdim. Ammo yana bir kitob topib, qo‘llariga tutqazdim. To‘g‘risi, otaxonga bergan kitoblarni ko‘pimiz to‘liq o‘qimaganmiz. Bir yil ichida ilmlari, ongi va tushunchalari shu qadar oshdiki, men bilan ilmiy munozaralar qilishga shu qadar shoshdiki, asti so‘ramang. Ilm aqlni tezgir aylashi va ilm izlash qabrgacha bo‘lishi­ning hikmatini ko‘rib, Parvardigor, qudrating­ga ming tasanno dedim. Otaxon vafotiga qadar kitob o‘qidi. 

Aziz kitobxon! Shuni bilingki, kitob insonni ulug‘likka yetaklaydi. Kitob o‘qisangiz, asar qahramoni bilan dildan suhbatlashasiz. Tushlaringizda birga yurib, uning yaxshi fazilat­la­rini o‘zingizda mujassam aylaysiz. Xato va kamchi­liklaringizni tuzatasiz, yashashdan maq­sad nimaligini anglaysiz. Bu esa ulkan baxtdir. Shu sabab kitobga oshno bo‘ling, qadrdon!

Aqlni ilmu hikmat aylagay tezgir,

Qilichu xanjardan bo‘ladi keskir.

Fikring daryosini gar bossa loyqa,

Qalbing qorayib, jisming ham eskir.

 

“Qasamini buzgan qiz” kitobidan

Ibratli hikoyalar
Boshqa maqolalar

Otamdan qolgan saboqlar: Bu ham o‘tib ketadi

15.06.2026   9004   2 min.
Otamdan qolgan saboqlar: Bu ham o‘tib ketadi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Bir safar oilamiz bilan bir nechta davlatlarga sayohat qilish uchun yo‘lga chiqdik. Bir davlat chegarasiga yetib borganimizda, u yerda juda katta tirbandlikka duch keldik.

Kun botgunicha shu yerda qolib ketdik. Tirbandlik sabab chegaradan o‘ta olmadik. Mashinadagi uka-singillarim asabiylashgan, kimdir xavotirda, kimdir esa g‘azabda edi. Faqat otam xotirjam edi. U sokinlik bilan:

— Bu ham o‘tib ketadi, — dedi.

So‘ng qo‘shib qo‘ydi:

— Yillar o‘tgach, sizlar bu voqeani eslaysizlar va unga kulib qo‘yasizlar.

Darhaqiqat, hozir onam bu voqeani har safar eslaganda, tabassum bilan hikoya qiladi.

Bu hayotdagi oddiy, ammo muhim haqiqatni ko‘rsatadi: hech bir holat doimiy emas. Inson qiyinchilikka duch kelganda, og‘riq ko‘pincha o‘z haqiqiy hajmidan kattaroq ko‘rinadi. Xuddi shunday, quvonchli lahzalar ham bizga abadiydek tuyulishi mumkin.

Otam ham o‘sha kuni qiynalgan edi, ammo xotirjam edi. Chunki u bu qiyinchilik ham o‘tib ketishini bilardi. U baxtli kunlarda ham xotirjam edi, chunki baxt ham abadiy emasligini anglardi.

Ba’zilar buni sovuqqonlik deb atashi mumkin. Men esa buni qalb xotirjamligi deb atayman.

Bu shunday xotirjamlikki, insonga yaxshi kunlarda ham, qiyin kunlarda ham o‘zini barqaror his qilishga yordam beradi.


Bu tamoyil otamning so‘nggi kunlarida ham yaqqol namoyon bo‘ldi. U hayotining oxirgi kunlarida ham ajoyib xotirjamlik va ichki osoyishtalik bilan yashadi.

Hatto otam bunday deb aytardi:

— Hatto og‘riq ham o‘tib ketadi. O‘lim ham o‘tib ketadi.

Uning so‘nggi kunlaridagi xotirjamlik holatini hali ham to‘liq tushunib yetolmayman.

Bu qoida mashhur hikmatga o‘xshaydi:

Hech narsa abadiy emas”.

Qiyinchiliklar ham o‘tadi, quvonchlar ham o‘tadi. Shuning uchun inson har bir holatda muvozanatni saqlashni o‘rganishi kerak.

 

Davron NURMUHAMMAD