Hakimlardan biri g‘iybatdan qutulishning chorasini qidirib-qidirib, o‘zining hayotida tatbiq etgan yo‘lini quyidagicha keltiradi: «G‘iybatdan qutulish uchun o‘z nafsimni tarbiyalash maqsadida bir marta g‘iybat qilsam, uning badaliga bir kun ro‘za tutib berishni qasd qildim. Amalan shunday qildim, ammo ro‘za tutaversam ham to‘satdan g‘iybat qilib qo‘yishni to‘xtata olmadim.
Bu uslub menga to‘laligicha qanoatlantirmagach, bir marta g‘iybat qilib qo‘ysam, uning badali sifatida bir dirham sadaqa qilishni qasd qildim. Ajabki, tezda g‘iybat qilishdan qutilib ketdim».
Rivoyat qilinishicha bir kishi o‘z qo‘shnisini g‘iybat qildi. U g‘iybati tezda ommaga tarqalib ketdi. Kishi o‘z qilmishidan qattiq afsuslanib, qilmishini to‘g‘irlamoqchi bo‘lib, bir donishmandga murojaat qilibdi. Donishmand kishi unga bozorga borib, bir tovuq olasan va uni so‘ydirasan. Yo‘l-yo‘lakay uyga ketayotib tovuqni patlarini yulib, yo‘lingga tashlab ketasan, debdi.
U kishi donishmandning nima uchun bunday ishga buyurganini garchi tushuna olmasa-da, hurmati yuzasidan aytganidek qilibdi. Ertasi kuni donishmand o‘sha kishining uyiga kelibdi va kechagi vazifani bajarilganligini bilib, ikkinchi topshiriqni beribdi. Topshiriq shundan iborat ediki, kecha yulib yo‘lga tashlab ketgan patlarning barini to‘plab olib kelishi buyurilgandi. Boyagi kishi yurgan yo‘lidan patlarni yig‘ib, axtarib-axtarib 3-4 donasini topib kelibdi, xolos. Qolganini shamol uchirib ketgan ekan. Donishmandni oldiga kelganida donishmand undan «Bitta tovuqning 3-4 dona pati bor xolosmi?» deb so‘rabdi. Kishi esa, qolgan patlarni topa olmaganini, shamol uchirib ketganini aytibdi. Donishmand shunda, «G‘iybat ham shunaqa, tilingdan chiqdimi uchib ketadi. Uni yig‘ib ololmaysan...» debdi.
Darhaqiqat, g‘iybat degan bu illat shunday narsaki, u kishining og‘zidan chiqishi bilanoq, atrofga yoyilib ketadi. U shundayin yomon narsaki, tillardan chiqib, dillarni xufton qiladigan illatdir.
O.Sa’dullayev
Buxoro shahar «Xalifa Xudoydod»
masjidi imom-xatibi
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati