Aslida, insonlar o‘qishni juda yaxshi ko‘radi. Amaliyot shuni isbotladiki, shaharlarda qad rostlagan kutubxonalar doimo odamlar diqqat markazida bo‘lib keladi. Internet rivojlanib borishi va kattalarning yoshlar savodsizligidan doim nolishiga qaramay, biz hali ham bilim tomon intilamiz. Ayniqsa, bilim manbai sifatida mana bunday yorqin arxitektura durdonalari qad rostlangan bo‘lsa.
Boyazid davlat kutubxonasi, Istanbul

Bino 1506 yil qurilgan bo‘lib, yo‘l bo‘yidagi karvonsaroy sifatida xizmat qilgan. Faqatgina 19 asr oxiriga kelib u davlat kutubxonasiga aylanadi. Yaqindagina arxitektura yodgorligini yangilash ishini Tabanlioglu studiyasining mutaxassislari o‘z bo‘yniga oldi va saqlanib qolgan mumtoz namuna bilan ozgina zamonaviy dizaynni uyg‘unlashtirdi.
Venessla, Norvegiya

Norvegiyaning Vennesla kutubxonasi koinot portalidek ko‘rinishga ega. Har bir bo‘rttirma bo‘linmalarning o‘z yoritgichi mavjud bo‘lib, u har bir tashrif buyuruvchiga ayni daqiqaning g‘alati, omonat hissiyotini ulashadi. Tovushlarni yutib yuboruvchi materiallar zalga ajoyib jimjitlikni hadya qiladi.
Birmingem kutubxonasi, Angliya

Birmingem kutubxonasining tashqi ko‘rinishi metall to‘r bilan o‘ralgan juda ham qo‘pol, qaqshatqich bo‘lib ko‘rinadi. Biroq yorqin ranglar va toza chiziqlar bilan to‘ldirilgan interer taassurotni mutlaqo o‘zgacha tomonga burib yuboradi.
Chikago ommaviy kutubxonasi, AQSH

Chikagodagi ommaviy kutubxonaning yangi soddalashtirilgan binosi huddi gavjum shahar o‘rtasiga kelib ko‘ngan koinot kemasini yodga soladi. Arxitektorlar qurilish vaqtida fen-shuy tamoyillariga asoslangani diqqatga sazovordir.
Dokk1 Library, Daniya

Dokk1 kutubxonasi yaqinda 2016 yilning eng yaxshi ommaviy kutubxonasi sifatida mukofotni qo‘lga kiritdi va u bu nomga chindan ham munosib. Skandinaviyadagi eng ulkan kitoblar jamlangan maskan Daniyaning Orxus daryosi yaqinida joylashgan. Qattiq, geometrik to‘g‘ri fasad, katta tevarak-atrof va shahar tarovatini aks ettiruvchi panoramali derazalar.
Lourens kutubxonasi, Germaniya

Bu ajoyib bilim maskani chinakam qaqnus: zamonaviy arxitektorlar 1972 yilda qurilgan uyni qayta ishlab chiqib, yig‘ib chiqishdi. Poldan shiftgacha katta derazalar bilan o‘ralgan o‘qish zali kitobsevarlarning ushalgan orzusiga o‘xshaydi.
Yangzhou Zhongshuge, Xitoy

Yanchjou (Chjen Yuan, Xitoy) kitob do‘konidagi sayr xuddi kitoblar bilan to‘ldirilgan daryo bo‘ylab yurishga o‘xshaydi. Arxitektorlar aynan shunday dizaynni yaratishgan. Foliantlarning qattiq va yumshoq muqovasi egri chiziqlarni shakllantiradi. Shift chiroqlari esa qorong‘i oynali polda aksini namoyish etib, tunnelni eslatadi.
Budyo kutubxonasi, Norvegiya

Norvegiyadagi yangi Budyo ommaviy kutubxonasi ham madaniyat markazi hisoblanadi. Kitoblardan tashqari, bu yerda uchta bino mavjud: ikkitasida konsertlar tashkil qilinadi, uchinchi bino vaqtinchalik badiiy ko‘rgazmalar uchun ajratilgan.
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati