O‘tmishda ustozlardan biri ko‘p yillar xizmatida bo‘lib dars olgan shogirdlaridan biriga:
– Sen ancha ilm o‘rganding, endi senga ruxsat bersammikan, deb o‘ylayapman-da, ammo turli vaziyatlarda tezkor choralar ko‘rish, uchragan muammolar yuzasidan foydali xulosalar chiqarish kabi masalalarda seni bir sinab olish uchun bittagina savol berib ko‘rsammikan, – debdi.
Shogird:
– Shunday qiling, ustoz, so‘ragan savolingizga to‘g‘ri javob bersam, menga izn bera qoling, – debdi.
– Senga izn bersam, ishonchim komilki, silai rahm qilib, qarindosh-urug‘laringni ziyorat qilasan. Qishlog‘ingga ketayotganingda, yo‘l ustida cho‘ponlarga duch kelasan. Aytaylik, o‘sha cho‘ponlardan birining beshta iti bor. Ana o‘sha itlar senga tashlanib qolsa nima qilasan?
– Qo‘limdagi kaltagim bilan urib haydayman.
– Beshta itga bitta kaltak bilan bas kelib bo‘larkanmi?
– Unda ularni toshlayman.
– Tosh bilan itdan qutulolmaysan.
– Qurolimni chiqarib, o‘ldiraman.
– U holda itlarning egalari seni u yerdan sog‘-salomat qo‘yib yubormaslar. O‘ldirmasalar ham po‘stagingni qoqib, mayib qilib, keyin o‘lgan itlari uchun xun ham talab qiladi.
Shogird boshqa gap topa olmay qoldi:
– Ustoz, savolingizning javobini topa olmadim, yana ozroq vaqt qolib tahsilni davom ettirishim kerak ekan. Ammo ayting-chi, o‘sha itlardan qutulish uchun nima qilishim kerak o‘zi?
Ustoz:
– Tog‘da, adirda, yaylovda – qayerda bo‘lsang ham senga it tashlanib qolgudek bo‘lsa, birinchi qilgan ishing, itning egasini xabardor qilish bo‘lsin. Chunki itlar har doim egalariga yaqin yerda bo‘ladi va egasining bitta so‘zi bilan ortiga qaytib ketadi.
Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.
Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.
“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.
Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.
Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.
“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.
Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati