Muhammad degan bir do‘stim tog‘da yashaydi. Yaqinda unikiga mehmonga bordim. U bilan texnikumda birga o‘qiganmiz. Qo‘ylari ko‘p. Ularni tong sahardan qir-adirlarga haydaydi. Musaffo tong havosida qo‘ylarini yaylovda aylantirib boqadi.
Kechki ovqatni tanovul qilish payti bo‘rining uvillagan tovushi o‘tovga yaqin yerdan eshitildi. Do‘stim bo‘rining uvillashidan zarracha tashvish chekmay, bemalol o‘tirardi. Tongda unga qo‘shilib, men ham qo‘y boqishga chiqdim. Qo‘ylarni haydab bir oz yurganimizdan so‘ng, adirda bir bo‘rini ko‘rib qoldim. Qo‘zidek o‘ljasini tishlab, yelkasida ko‘tarib borardi.
– Qarang, qarang, bo‘ri! Uni otish kerak, miltig‘ingizni bering, qochib ketmasin, – dedim. Do‘stim bo‘lsa, xotirjamlik bilan:
– Aslo! Bu bo‘ri qo‘shnim bo‘ladi. Bo‘ri yirtqich bo‘lsa-da, qo‘shnichilik haqini yaxshi biladi. Shu bois, biror marta bo‘lsa-da, qo‘ylarimga hujum qilgani yo‘q. Ovni boshqa joydan qilib, bolalarini boqadi. Hatto qo‘ylarimni boshqa yirtqichlardan himoya qiladi, deb bo‘riga qarab, so‘zida davom etarkan:
– Bir vahshiy yirtqich qo‘shnichilik haqiga shunchalik rioya qilsa-yu, men aqlli inson do‘stlikka nega xiyonat qilishim kerak! Axir biz aqlli jonzotmiz, biz qo‘shnichilik haqini goho mana shunday yirtqichlardan o‘rgansak bo‘ladi.
Ha, azizlar! Qo‘shnichilik haqi ulug‘, chunki qo‘shni yaxshi va yomon kunlaringizda doimo yoningizda yelkadosh bo‘ladi. Ba’zi musibat kunimizda uzoqdagi qarindoshimiz yetib kelgunicha qo‘shnimiz yonimizda bo‘ladi. Moddiy va ma’naviy yordam beradi. Shu bois, qo‘shnichilik haqiga rioya qilishimiz lozim. Qiyomatda yaxshi yoki yomonligimizni qo‘shnidan so‘rashar ekan...
Ozodlik neligin bo‘rida ko‘rgin,
Undan hamiyatu mardlikni so‘rgin.
Ajabki, qo‘shnilik hurmatin qilar,
Yovuz nafs amridan o‘zini tiyar.
“Qasamini buzgan qiz” kitobidan olindi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Hijriy 256 yil muhaddislar sultoni Muhammad ibn Ismoil Buxoriy rahimahulloh vafot etdi.
Samarqand yaqinidagi Hartang nomli kichik qishloqqa minglab odamlar olimning dafn marosimiga shoshilishdi. Imom Buxoriyning muborak jasadi yerga qo‘yilgan lahzada, tuproqdan xushbo‘y hid tarqala boshladi. Odamlar ilgari hech hidlamagan, mushkdan ham yoqimli bir hid atrofga yoyildi...
G‘ayrioddiy bu mo‘jizaga minglab odamlar uch kun davomida o‘z ko‘zlari bilan guvoh bo‘lishdi. Ko‘pchilik insonlar hayratga tushib, ko‘z yoshlarini tiya olmay, qayta-qayta “Subhanalloh” deb aytardilar.
Bu voqea haqidagi xabar zudlik bilan butun dunyoga tarqaldi. Oradan necha asrlar o‘tsa ham bu voqea “yashab” kelmoqda. Bu hodisa ayni haqiqat, aslo to‘qima emas...
Bu voqeadan xabar topganlar tuproqdan hovuchlab olib keta boshladilar. Bir kun ichida shunchalik ko‘p tuproq olib ketildiki, ertasi kuni qabrni yana qayta to‘ldirishga ehtiyoj tug‘ildi. Bu voqea ertasi kuni va undan keyingi kun ham takrorlandi.
Uch kun ketma-ket yoqimli hid tarqaldi. Uzoq yurtlardan xushbo‘y hidni olib ketish uchun kelgan olomon ko‘paygani sababli qabrni qayta-qayta to‘ldirish kerak bo‘ldi.
Nihoyat, olimlar bu mo‘jiza odamlarni bid’atga olib borishidan xafsirab, Allohdan hidni tugatishini so‘rab duo qildilar. Va o‘sha kuni xushbo‘y hid chiqishi to‘xtadi.
Bu minglab odamlar guvoh bo‘lgan voqea edi...
Bu g‘ayrioddiy voqea Imom Buxoriy rahimahullohning vafotlaridan keyin bo‘lgan bo‘lsa, u zot tiriklik vaqtlarida ham bir qancha “mo‘jizaviy” holatlar ko‘p uchragan. Masalan, dengizdagi sinov va ming dinor oltindan taqvo qilganlari, har bir hadisni qog‘ozga tushirishdan oldin tahorat olib, (nafl) namoz o‘qishlari, ilm uchun 14 ming km. yo‘lni bosib o‘tganlari va yana juda ko‘p boshqa hodisalar ham “mo‘jiza” emasmi?
Alloh taolo muhaddisni mag‘firat aylab, jannatning yuqori darajalari bilan mukofotlasin.
Davron NURMUHAMMAD