Sayt test holatida ishlamoqda!
18 Sentabr, 2026   |   7 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:47
Quyosh
06:06
Peshin
12:17
Asr
16:38
Shom
18:32
Xufton
19:47
Bismillah
18 Sentabr, 2026, 7 Rabi`us soni, 1448

Meni eshityapsizmi?..

09.07.2018   9803   6 min.
Meni eshityapsizmi?..

Allamahal uyg‘ondim.

Allaqanday nur ko‘rindi, ammo xona eshigi yopiq edi.

Qarasam, soat 3.30, sahar vaqti.

Menga ko‘rinayotgan nur qaydan tushayotir?

---

Birdan qo‘rqib ketdim, chunki qo‘limning yarmi devor ichiga botib ketgan edi.

Shoshib qo‘limni tortib oldim, vahima ichra o‘tirib qo‘limga qaradim.

Qo‘limni yana devorga tiradim, qo‘lim yana devor ichiga kirib ketdi!!!

---

Bir kulgi ovozini eshitgandek bo‘ldim.

Ukamning yotgan joyiga o‘girilib qaradim, uxlab yotibdi.

Qo‘rqqanimdan o‘rnimdan turib ukamni uyg‘otgani bordim.

Ammo javob bermadi.

To‘g‘ri onamning xonasiga bordim.

Otamni uyg‘otmoqchi bo‘ldim.

Birortasining menga javob berishini istar edim, lekin kimsa javob bermas edi.

Onamni uyg‘otmoqchi bo‘lgan edim, qarasam, onam uyqudan uyg‘ondi.

Uyg‘ondi-yu, ammo men bilan gaplashmadi.

---

“Bismillahir rohmanir rohim” derdi va yana shu iborani takrorlar edi.

Otamni uyg‘otdi. “Turing, bir bolalardan xabar olib kelaylik”, dedi.

“Hozir-a, ayni uyquning vaqti-ku, bir oz yot, tong yorishadi”, dedi otam.

Ammo onam g‘ishava qilaverganidan keyin otam ham o‘rnidan turdi va ular oldin-keyin bo‘lib xonamizga kirib kelishdi. 

---

“Otajon, onajon”, deya baqira boshladim, ammo hech biri javob bermadi.

Onam egnidagi kiyimini g‘ijimladi, uning meni tinglashini istayotgan edim, biroq u meni his etmayotgandi.

Onamning orqasidan ergashib yura boshladim, u bizning xonamizga kelib eshikni ochdi.

Biroq menga farqi yo‘q edi, menga har taraf eshik edi.

Ayni o‘sha vaqtda juda qiziqarli bir hodisaga yuzlashdim.

---

O‘zimning vujudimni ko‘rdim!

Ha, o‘z vujudimni. 

O‘tirib o‘zimni o‘zim tomosha qilardim. ikki kishi edim.

O‘zimdan o‘zim, kim bo‘ldi bu ajabo? deb so‘rar edim.

Bu vahimali tushdan qutulay, deya o‘zimni o‘zim uyg‘ota boshladim.

Ammo uyg‘ona olmadim.

---

Otam: “Ana yotishibdi-ku, yur ketdik, xonamizga”, dedi.

Lekin onam xotirjam bo‘la olmadi va men yotgan o‘ringa yaqin kelib,

Meni uyg‘ota boshladi. “Tur, Muhammad, turaqol, menga javob ber”.

Ammo javob yo‘q edi!!!

Bir necha marta urinib ko‘rdi, bo‘lmadi.

Daf’atan, otamning ko‘zlaridan yosh oqayotganini ko‘rib qoldim.

Shu vaqtga qadar hech qachon otamning yig‘laganini ko‘rmagan edim.

Baqir-chaqir, yig‘i-sig‘i boshlanib ketdi, ukam uyg‘ondi va: “Nima bo‘ldi?” deb so‘radi. otam achchiq yig‘i orasida: “Akang Muhammad o‘ldi”, dedi.

---

Yig‘i-sig‘i boshlandi.

Onamning oldida turib, “oyijon, yig‘lamang, qarang, mana qarshingizda turibman”, deyman.

Biroq negadir hech kim gapimga quloq solmaydi.

O‘tirib olib “men bu yerdaman”, deya baqira boshladim.

Qancha baland ovozda baqirsam ham hech kim e’tibor qilmadi.

Yo Rabbiy, meni bu qo‘rqinchli  tushdan va bu azobdan xalos et, deya iltijo qila boshladim.

---

Uzoqdan bir sas eshitdim, yaqinlashgani sayin balandlashardi.

U – Alloh taoloning bir oyati karimasi edi:

(Albatta, sen bundan g‘aflatda eding. Bas, Biz sening pardangni ochdik va bugun ko‘zing o‘tkirdir).

Qo‘qqisdan ikki kishi kelib, meni tutdi, ular inson emasdi.

Juda qo‘rqib ketdim!

“Qo‘yib yuboring meni, kimsiz o‘zi, mendan nima istaysiz?” deya baqira boshladim.

“Qabrga qadar sening qo‘riqchilaringizmiz”, dedilar.

----

“Men o‘lmadim, hali yashayapman”, dedim.

“Nega meni qabrga olib ketyapsiz, qo‘yib yuboring! Men his etyapman, gaplashyapman va ko‘ryapman, men o‘lganim yo‘q”.

Menga kulimsirab javob berdilar.

Dedilarki, “Ey insonlar, sizlar juda ham ajoyib yaratiqsiz, o‘limni hayotning so‘nggi deb hisoblaysiz, ammo bilmaysizki, aslida siz yashagan hayot ro‘yodan iborat bo‘lib o‘lganingiz zahoti uyg‘onasiz”.

Meni hali ham qabrga qaratib olib borayotgan edi.

Yo‘lda borayotib ko‘rdimki, men kabi insonlar va ularning yonlarida ham ayni meni olib ketayotganga o‘xshagan ikkitadan yaratiq bor, qaysi biri kulyapti va qaysi biri baqirib yig‘layapti.

Ulardan: “Nega bunday qilyapti, anovilar?” deb so‘radim.

Dedilarki, “Bu insonlar hayrat ichidadirlar, qayoqqa ketayotganini biladilar, qaysi birlari zalolatdalar...” qo‘rquv ichida so‘zlarini bo‘lib so‘radim:

“Otashga ketyaptilarmi?”

“Ha”, dedilar.

So‘zlarida davom etib anovi kulayotganlar jannatga ketayotganlarini aytdilar. Darhol: “Xo‘p, men qayoqqa ketaman?” deb so‘radim.

“Sen ba’zan, yaxshi eding, ba’zan yomon eding, – dedilar. – Ba’zida tavba qilib, ertasiga gunoh ishlar qilar eding va borayotgan manzilingni o‘zing aniq bilmas eding, bu yerdagi ahvoling shu odatingga monand bo‘ladi”.

Dahshatga tushib yana gapini bo‘lib so‘radim:

“Ya’ni, men otashga ketyapmanmi?”

Ular: “Allohning rahmati keng va yo‘lchilik uzundir”, dedilar. 

---

Yuzimni o‘girib qo‘rquv ichida ortimga boqtim, oilam: otam, amakim, qarindoshlarim hammasi

tobutga solib mening jasadimni ko‘tarib kelayotgan edi.

Ularning oldiga yugurib bordim va “Men uchun duo qiling, iltimos”, deya yolvordim.

Ammo kimsa menga javob bermadi,

qaysi biri yig‘layotgan edi, boshqasi mahzun edi.

Ukamning oldiga borib: “Diqqatli bo‘l, dunyoning fitnasi seni chalg‘itmasin”, dedim.

Meni eshitishini jon-jonimdan istadim. 

U ikki farishta meni qabrdagi jasadimga bog‘ladilar.

Qarasam, otam ustimga tuproq tashlayapti.

Qarindoshlarim ham tuproq tashlayapti.

U yerdagi insonlarning hammasi ustimga tuproq tashlayapti.

----

Dedimki, “Oh, koshkiydi ularning o‘rnida bo‘lsam-da, Allohga tavba etsam edi”. Kechalari  va kunduzlari namozlarimni o‘qisam edi.

Koshkiydi har kuni Rabbimga duo etsam edi.

Koshkiydi har kuni tavbamni yangilasam edi.

Koshkiydi yomonliklardan uzoq bo‘lsam edi.

Qabrimning tepasi yopilayozgan choqda:

“Ey insonlar! hushyor bo‘ling, dunyo hayoti sizni aldab qo‘ymasin”, deya baqira boshladim.

Baqirig‘imni ozgina bo‘lsa-da eshitishlarini juda ham istadim.

Siz meni eshityapsizmi?..

 

 

Damin JUMAQUL

tarjimasi

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Tarixni anglagan avlod — kelajakni bunyod etadi

17.09.2026   38615   4 min.
Tarixni anglagan avlod — kelajakni bunyod etadi

Ilmga qiziqish, avvalo, manbaga murojaat qilishdan boshlanadi. Tarixni chuqur anglash esa uni kitob, qo‘lyozma va ishonchli ilmiy manbalar orqali o‘rganishni talab etadi. Yangi o‘quv yilini yangi bilim va katta maqsadlar bilan boshlagan Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutining 1 bosqich talabalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Talabalar tashrifni, dastlab Markazning kutubxonasi bilan tanishishdan boshladi.

Bu yerda ular ilmiy izlanish uchun muhim bo‘lgan adabiyotlar, tarixiy manbalar va turli yo‘nalishlardagi ilmiy nashrlar bilan tanishdi. Kutubxona nafaqat kitoblar jamlangan maskan, balki tadqiqotchi uchun zarur bo‘lgan bilim va manbalarni bir joyga jamlovchi muhim ilmiy-ma’rifiy makon sifatida namoyon bo‘ldi.

Ayniqsa, islom tarixi, madaniyati, ilm-fani va ajdodlarimizning ilmiy merosini o‘rganayotgan yoshlar uchun bunday muhitning ahamiyati katta. Chunki auditoriyada o‘rganilgan bilimni mustahkamlash, mavzu bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot izlash va ilmiy izlanish olib borishda manba bilan ishlash ko‘nikmasi muhim o‘rin tutadi.

Mazkur tashrif yoshlar uchun navbatdagi ekskursiya emas, balki tarix, ilm-fan va milliy o‘zlik bilan bevosita yuzma-yuz kelish imkonini bergan muhim ma’rifiy uchrashuv bo‘ldi.

Institutning bo‘lajak islomshunoslari Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markazning boy ekspozitsiyalari orqali O‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan sivilizatsiya jarayonlari, islom madaniyatining rivojlanishi, buyuk allomalarimizning ilmiy merosi hamda ajdodlarimizning jahon tamadduniga qo‘shgan beqiyos hissasi bilan yaqindan tanishdilar.

Markazning Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans, ilm-fan va ma’rifat taraqqiyotiga bag‘ishlangan ekspozitsiyalari talabalar e’tiborini tortdi.

Tarixiy manbalar, noyob qo‘lyozmalar, qadimiy ashyolar va zamonaviy muzey texnologiyalari uyg‘unligi orqali namoyish etilgan ma’lumotlar yoshlarning o‘tmish haqidagi tasavvurlarini yanada boyitdi.

Bu yerda ular Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Mansur Moturidiy kabi buyuk ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi bilan bog‘liq ma’lumotlarni ko‘zdan kechirdilar.

Ayniqsa, bir vaqtlar shu zaminlarda yaratilgan ilmiy kashfiyotlar bugungi zamonaviy fanlarning shakllanishida qanday ahamiyat kasb etgani talabalar uchun qiziqarli bo‘ldi.

Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida tahsil olayotgan yoshlar uchun bunday maskanning ahamiyati, tabiiyki, yanada katta. Chunki ular o‘zlari o‘rganayotgan diniy-ilmiy merosning tarixiy ildizlarini nafaqat kitoblardan, balki Markaz ekspozitsiyalarida bevosita ko‘rish imkoniga ega bo‘ldilar.

Talabalarning fikricha, Markazdagi eng muhim jihatlardan biri — tarixning oddiy sanalar va voqealar ketma-ketligi sifatida emas, balki ilm-fan, tafakkur va insoniyat taraqqiyoti bilan bog‘liq yaxlit jarayon sifatida namoyish etilganidir.

“Bu yerda ajdodlarimizning ilm-fanga qo‘shgan hissasini ko‘rib, ular bilan faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchaydi. Ayniqsa, islom dini rivoji bilan birga ilm-ma’rifat ham yuksalib borganini ko‘rish biz uchun juda katta taassurot qoldirdi”, — deydi institutning 1-bosqich talabalaridan biri.

Yoshlar Markazning kutubxona faoliyati bilan ham tanishdilar. Bu yerda jamlangan ilmiy adabiyotlar, tarixiy manbalar va tadqiqotlar bo‘lajak mutaxassislarning kelgusidagi ta’lim va ilmiy izlanishlari uchun muhim manba bo‘lishi ta’kidlandi.

Tashrif davomida talabalar uchun Markazning faqat tarixiy merosni namoyish etuvchi maskan emas, balki ilmiy izlanish, ma’rifat va zamonaviy tafakkur uyg‘unlashgan muhim platforma ekanligi yanada yaqqol namoyon bo‘ldi.

Talabalar Markaz bilan tanishish jarayonida o‘zlari tahsil olayotgan soha — islomshunoslikning qanchalik katta ilmiy meros va tarixiy mas’uliyat bilan bog‘liqligini ham chuqurroq his etdilar.

Shu ma’noda, yangi o‘quv yilining dastlabki kunlarida tashkil etilgan mazkur tashrif talabalar uchun yangi bilimlar sari tashlangan muhim qadam bo‘ldi.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazidagi ushbu ma’rifiy tashrif esa bo‘lajak islomshunoslar uchun yangi o‘quv yilini tarix saboqlari, ilmga qiziqish va katta maqsadlar bilan boshlashga xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari