Allamahal uyg‘ondim.
Allaqanday nur ko‘rindi, ammo xona eshigi yopiq edi.
Qarasam, soat 3.30, sahar vaqti.
Menga ko‘rinayotgan nur qaydan tushayotir?
---
Birdan qo‘rqib ketdim, chunki qo‘limning yarmi devor ichiga botib ketgan edi.
Shoshib qo‘limni tortib oldim, vahima ichra o‘tirib qo‘limga qaradim.
Qo‘limni yana devorga tiradim, qo‘lim yana devor ichiga kirib ketdi!!!
---
Bir kulgi ovozini eshitgandek bo‘ldim.
Ukamning yotgan joyiga o‘girilib qaradim, uxlab yotibdi.
Qo‘rqqanimdan o‘rnimdan turib ukamni uyg‘otgani bordim.
Ammo javob bermadi.
To‘g‘ri onamning xonasiga bordim.
Otamni uyg‘otmoqchi bo‘ldim.
Birortasining menga javob berishini istar edim, lekin kimsa javob bermas edi.
Onamni uyg‘otmoqchi bo‘lgan edim, qarasam, onam uyqudan uyg‘ondi.
Uyg‘ondi-yu, ammo men bilan gaplashmadi.
---
“Bismillahir rohmanir rohim” derdi va yana shu iborani takrorlar edi.
Otamni uyg‘otdi. “Turing, bir bolalardan xabar olib kelaylik”, dedi.
“Hozir-a, ayni uyquning vaqti-ku, bir oz yot, tong yorishadi”, dedi otam.
Ammo onam g‘ishava qilaverganidan keyin otam ham o‘rnidan turdi va ular oldin-keyin bo‘lib xonamizga kirib kelishdi.
---
“Otajon, onajon”, deya baqira boshladim, ammo hech biri javob bermadi.
Onam egnidagi kiyimini g‘ijimladi, uning meni tinglashini istayotgan edim, biroq u meni his etmayotgandi.
Onamning orqasidan ergashib yura boshladim, u bizning xonamizga kelib eshikni ochdi.
Biroq menga farqi yo‘q edi, menga har taraf eshik edi.
Ayni o‘sha vaqtda juda qiziqarli bir hodisaga yuzlashdim.
---
O‘zimning vujudimni ko‘rdim!
Ha, o‘z vujudimni.
O‘tirib o‘zimni o‘zim tomosha qilardim. ikki kishi edim.
O‘zimdan o‘zim, kim bo‘ldi bu ajabo? deb so‘rar edim.
Bu vahimali tushdan qutulay, deya o‘zimni o‘zim uyg‘ota boshladim.
Ammo uyg‘ona olmadim.
---
Otam: “Ana yotishibdi-ku, yur ketdik, xonamizga”, dedi.
Lekin onam xotirjam bo‘la olmadi va men yotgan o‘ringa yaqin kelib,
Meni uyg‘ota boshladi. “Tur, Muhammad, turaqol, menga javob ber”.
Ammo javob yo‘q edi!!!
Bir necha marta urinib ko‘rdi, bo‘lmadi.
Daf’atan, otamning ko‘zlaridan yosh oqayotganini ko‘rib qoldim.
Shu vaqtga qadar hech qachon otamning yig‘laganini ko‘rmagan edim.
Baqir-chaqir, yig‘i-sig‘i boshlanib ketdi, ukam uyg‘ondi va: “Nima bo‘ldi?” deb so‘radi. otam achchiq yig‘i orasida: “Akang Muhammad o‘ldi”, dedi.
---
Yig‘i-sig‘i boshlandi.
Onamning oldida turib, “oyijon, yig‘lamang, qarang, mana qarshingizda turibman”, deyman.
Biroq negadir hech kim gapimga quloq solmaydi.
O‘tirib olib “men bu yerdaman”, deya baqira boshladim.
Qancha baland ovozda baqirsam ham hech kim e’tibor qilmadi.
Yo Rabbiy, meni bu qo‘rqinchli tushdan va bu azobdan xalos et, deya iltijo qila boshladim.
---
Uzoqdan bir sas eshitdim, yaqinlashgani sayin balandlashardi.
U – Alloh taoloning bir oyati karimasi edi:
(Albatta, sen bundan g‘aflatda eding. Bas, Biz sening pardangni ochdik va bugun ko‘zing o‘tkirdir).
Qo‘qqisdan ikki kishi kelib, meni tutdi, ular inson emasdi.
Juda qo‘rqib ketdim!
“Qo‘yib yuboring meni, kimsiz o‘zi, mendan nima istaysiz?” deya baqira boshladim.
“Qabrga qadar sening qo‘riqchilaringizmiz”, dedilar.
----
“Men o‘lmadim, hali yashayapman”, dedim.
“Nega meni qabrga olib ketyapsiz, qo‘yib yuboring! Men his etyapman, gaplashyapman va ko‘ryapman, men o‘lganim yo‘q”.
Menga kulimsirab javob berdilar.
Dedilarki, “Ey insonlar, sizlar juda ham ajoyib yaratiqsiz, o‘limni hayotning so‘nggi deb hisoblaysiz, ammo bilmaysizki, aslida siz yashagan hayot ro‘yodan iborat bo‘lib o‘lganingiz zahoti uyg‘onasiz”.
Meni hali ham qabrga qaratib olib borayotgan edi.
Yo‘lda borayotib ko‘rdimki, men kabi insonlar va ularning yonlarida ham ayni meni olib ketayotganga o‘xshagan ikkitadan yaratiq bor, qaysi biri kulyapti va qaysi biri baqirib yig‘layapti.
Ulardan: “Nega bunday qilyapti, anovilar?” deb so‘radim.
Dedilarki, “Bu insonlar hayrat ichidadirlar, qayoqqa ketayotganini biladilar, qaysi birlari zalolatdalar...” qo‘rquv ichida so‘zlarini bo‘lib so‘radim:
“Otashga ketyaptilarmi?”
“Ha”, dedilar.
So‘zlarida davom etib anovi kulayotganlar jannatga ketayotganlarini aytdilar. Darhol: “Xo‘p, men qayoqqa ketaman?” deb so‘radim.
“Sen ba’zan, yaxshi eding, ba’zan yomon eding, – dedilar. – Ba’zida tavba qilib, ertasiga gunoh ishlar qilar eding va borayotgan manzilingni o‘zing aniq bilmas eding, bu yerdagi ahvoling shu odatingga monand bo‘ladi”.
Dahshatga tushib yana gapini bo‘lib so‘radim:
“Ya’ni, men otashga ketyapmanmi?”
Ular: “Allohning rahmati keng va yo‘lchilik uzundir”, dedilar.
---
Yuzimni o‘girib qo‘rquv ichida ortimga boqtim, oilam: otam, amakim, qarindoshlarim hammasi
tobutga solib mening jasadimni ko‘tarib kelayotgan edi.
Ularning oldiga yugurib bordim va “Men uchun duo qiling, iltimos”, deya yolvordim.
Ammo kimsa menga javob bermadi,
qaysi biri yig‘layotgan edi, boshqasi mahzun edi.
Ukamning oldiga borib: “Diqqatli bo‘l, dunyoning fitnasi seni chalg‘itmasin”, dedim.
Meni eshitishini jon-jonimdan istadim.
U ikki farishta meni qabrdagi jasadimga bog‘ladilar.
Qarasam, otam ustimga tuproq tashlayapti.
Qarindoshlarim ham tuproq tashlayapti.
U yerdagi insonlarning hammasi ustimga tuproq tashlayapti.
----
Dedimki, “Oh, koshkiydi ularning o‘rnida bo‘lsam-da, Allohga tavba etsam edi”. Kechalari va kunduzlari namozlarimni o‘qisam edi.
Koshkiydi har kuni Rabbimga duo etsam edi.
Koshkiydi har kuni tavbamni yangilasam edi.
Koshkiydi yomonliklardan uzoq bo‘lsam edi.
Qabrimning tepasi yopilayozgan choqda:
“Ey insonlar! hushyor bo‘ling, dunyo hayoti sizni aldab qo‘ymasin”, deya baqira boshladim.
Baqirig‘imni ozgina bo‘lsa-da eshitishlarini juda ham istadim.
Siz meni eshityapsizmi?..
Damin JUMAQUL
tarjimasi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo g‘ayb narsalarni bilishiga yana bir aqliy dalil keltirgan. Kelajakda bo‘ladigan ishlar haqida bilishini hammaga oshkor qilgan. Alloh taolo marhamat qiladi:
﴿الم غُلِبَتِ الرُّومُ فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ﴾
“Alif. Laam. Miym. Rum mag‘lub bo‘ldi. Yerning eng quyi qismida. Va ular mag‘lubiyatlaridan keyin tezda g‘olib bo‘lajaklar. Sanoqli yillarda. Undan oldin ham, keyin ham barcha ish Allohdandir. O‘sha kunda mo‘minlar shodlanurlar” (Rum surasi, 1-4 – oyatlar).
Ushbu tarixiy faktlarni hatto dinsizlar ham inkor eta olmaydilar. O‘sha paytda yer yuzidagi eng qudratli ikki davlat – Fors va Rum o‘rtasida urush bo‘lib o‘tgan. Urush esa Rumning mag‘lubiyati bilan tugagan. Bundan Makka mushriklari xursand bo‘lishgan. Chunki forslar olovga sig‘inuvchi xalq bo‘lgan.
Rumliklar esa nasroniy, ya’ni ahli kitob edilar. Bu mag‘lubiyatdan musulmonlar mahzun bo‘lganlar. Ayni o‘sh paytda ushbu oyati karima nozil bo‘lib, Rumning bir necha yil (o‘n yil o‘tmasdan) g‘olib bo‘lishlari haqidagi ilohiy xushxabar kelgan.
Musulmonlar va mushriklar garov bog‘lashgan. Garov muddatini esa yetti yil qilib belgilashgan. Yetti yil o‘tgach kutilgan hodisa yuz bermagan. Musulmonlar mahzun bo‘lib Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilarga kelishganda u zot sollallohu alayhi vasallam: “Sanoqli yil deganda necha yilni tushunasizlar?” deb so‘raganlar. Ular: “Uzog‘i o‘n yilni” deb javob berganlar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hazrat Abu Bakr roziyallohu anhuga: “Garov muddatini yana ikki yilga uzaytiringlar”, deb topshiriq berganlar. Ikki yil o‘tmasdan Rum davlati forslar ustidan g‘alaba qozongan. Shundan keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalarni garov bog‘lashdan qaytarganlar.
Endi o‘ylab ko‘raylik. Bunday xabarni insoniyatga kim bildirishi mumkin? Axir rumliklar birinchi jangda mag‘lub bo‘lgan edilar. Hech kim Rumning endi g‘alaba qilishi u yoqda tursin, o‘zini o‘nglab olishini ham xayoliga keltirmagan. Shuncha yildan keyin yuz beradigan urushning natijasini kim bunchalik aniq aytib bera oladi. Hatto urush boshlangan taqdirda ham hech kim bu urush nima bilan tugashini aniq ishonch bilan ayta olmaydi. G‘alaba qilishga har ikki tomonda ham ishonchi komil bo‘lgani uchun urushishga qaror qilinadi. Ko‘zi yetmagan urushga hech qaysi davlat tavakkal qilib kirishmaydi. Mag‘lubiyatini oldindan bilgan taraf urushga kirmaydi. Demak, natijani aniq qilib aytish hech kimning qo‘lidan kelmaydi.
Bu misolda ham Alloh taolo barcha narsani bilishini bizga ko‘rsatmoqda. Bizga ikkita katta davlat o‘rtasidagi urushning natijasini aytmoqda. Kim g‘olib, kim mag‘lub bo‘lishini aniq qilib aytmoqda. Bu urush rostan ham sodir bo‘ldi va Alloh aytganidek o‘n yillar ichida Rum davlati forslarning ustidan g‘alabaga erishdi.
Agar aksi bo‘lib bu oyat Qur’oni karimda bir oyatligicha qolaverganida nima bo‘lar edi? Allohga iymon keltirmaydiganlar musulmonlarning ustidan kulgan bo‘lardilar. Lekin rostligi isbotlanganda og‘izlariga mum tishlaydilar. Alloh taolo O‘zining butun dunyoga haqiqiy hukmron ekanini isbotlab qo‘ydi. Har bir narsani oldindan aniq bilishini ko‘rsatdi. Barcha narsa Uning izmida ekanini ayon qildi. Shu yerga kelganda Allohning quyidagi oyatini yanada teranroq anglaymiz:
﴿إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ﴾
“Bir narsani iroda qilganida Uning ishi “Bo‘l” demoqlikdir. Bas u bo‘ladi” (Yosin surasi, 82-oyat).
Bu gaplarni butun borliqning yagona yaratuvchisi bo‘lgan Alloh aytmoqda. Aqlimiz bu narsaga qanoat qilar ekan, yuqorida aytib o‘tganimiz yana bir oyatni eslab olamiz: “Allohning amri kelib bo‘ldi. Unga shoshilmanglar”.
Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan