O‘zimiz yaxshi ko‘rganni o‘zgalarga ravo ko‘raylik. Imonimiz va nafsimiz xohlamagan narsalarni boshqalarga ravo ko‘rmaylik. Nafsimiz jilovini tortib turaylik, uni hay-haylab yo‘limizga solmasak, qamchilab turmasak, toatu ibodat, savob ishlarga burmasak, bizni o‘ziga qo‘shib jahannamga tortib ketadi.
Valiylardan biri baliqpazning do‘koni oldidan o‘tib qolibdi. Nafsi g‘alayon qilib baliq yegisi kelibdi, borib baliqpazdan baliqning narxini so‘rabdi. Unga javoban baliqpaz narxi ikki tanga ekanini aytibdi. Buni eshitgan Valiy, pul topish niyatida yo‘lida davom etayotganda quduqdan charx aylantirib suv chiqaradigan joyga borib qolibdi. Charx egasi mirobdan:
– Bir kunlik ish haqi qancha bo‘ladi? – deb so‘rabdi.
– Ikki tanga, – debdi mirob va ikkalasi kelishibdi. Ertadan kechgacha tinmay gir aylanib suv chiqargan avliyo qattiq charchab, holdan toyibdi. Xizmat haqiga kelishilgan ikki tangani olib, baliq xarid qilib, yer ekan:
– Ey nafsim, agar yana baliq yeging kelsa, bundan ham qattiqroq ishlataman, – debdi.
Ey aziz farzand! Yomon nafs doimo yomonlikka undar, qancha ko‘p bo‘lsa, shuncha kam deydi.
Badnafslik xorlikka undagay har dam,
Otashga tusharsan gar bo‘lsang hamdam.
Nafsingni doimo tarbiyat ayla,
Jilovin mahkam tut, yaxshilab boyla.
Shermurod Tog‘ayning “Qasamini buzgan qiz” kitobidan
Maqolada XXI asrning birinchi choragida dunyoda jadal texnologik va ilmiy taraqqiyot bilan birga, mafkuraviy tahdidlar, ma’naviy inqirozlar va mutaassiblik kayfiyatining avj olishi ham kuzatilayotgani ta’kidlanadi. Muallif jamiyatda yuzaga kelayotgan bunday murakkab sharoitda Yangi O‘zbekistonda davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan “Jaholatga qarshi – ma’rifat” tamoyilining mazmun-mohiyati va amaliy ahamiyatini batafsil yoritib bergan.
Ta’kidlanganidek, bugungi kunda radikalizm va ekstremistik g‘oyalarga qarshi kurashishda faqat ma’muriy choralar yoki kuch ishlatish usullari bilan cheklanib bo‘lmaydi. Bu borada eng samarali va barqaror yechim aholi, ayniqsa, yoshlarning ma’rifatini oshirish, odamlar qalbiga islom dinining asl insonparvarlik va bag‘rikenglik mohiyatini singdirishdir.
Maqolada O‘zbekistonda buyuk ajdodlarimiz, xususan, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va boshqa mutafakkir allomalarning boy ilmiy-ma’naviy merosini tadqiq etish, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga alohida to‘xtalib o‘tilgan. Shuningdek, muallif yurtimizda tashkil etilgan, ilmiy-tadqiqot markazlari va ta’lim muassasalari tomonidan amalga oshirilayotgan jaholatga qarshi ilm-fan va ma’rifatni asosiy qurol sifatida qo‘llash modeli xalqaro hamjamiyat, xususan, musulmon dunyosi uchun ibratli tajriba bo‘la olishini asoslab bergan.
Aytish mumkinki, “Al-Siyosiy” nashrida e’lon qilingan ushbu maqola O‘zbekiston tomonidan ilgari surilayotgan va hayotga izchil tatbiq etilayotgan tinchliksevarlik va ma’rifiy islom tamoyillari to‘g‘ri hamda o‘z vaqtida qo‘llanayotgan chora ekani xalqaro maydonda keng e’tirof etilayotganini yana bir bor namoyish qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati