Bir tanishim u bilan kasalxonaga borib kelishimni iltimos qildi. Ochig‘i, bu taklif menga unchalik yoqmadi. Bugun ulfatlar bilan o‘tiradigan joyimiz bor edi. Maza qilib, bir otamlashmoqchi edik. Ammo yo‘q deyish noqulay bo‘ldi. Chunki uning oilaviy ahvolidan yaxshi xabardor edim.”Ulgurarman, ziyofatga ham” deya rozi bo‘ldim!
Ha, unga qiyin edi: bir tomondan kasal onasi...bir tomonda yosh bolalari....va kasal yotgan ayoli.
Biz uning shifoxonadagi ayolidan xabarlashgani yo‘lga chiqdik.
Shifoxona atrofida odam ko‘p. Hamma o‘z yaqinidan xabar olish uchun kelgan.
Xullas, palata eshigi oldiga yetganimizda meni ichkariga kiritishmadi. Nailoj tashqarida kutib turadigan bo‘ldim.
Kasalxona biqinidagi o‘rindiqda o‘tiribman. Shu tob boshiga do‘ppi kiygan, mahzun bir otaxon yonimga kelib o‘tirdi. Unga salom berdim. U bosh silkigancha alik oldi. Tushundim: boshiga musibat tushgan.
Vaqt o‘tib borardi. Men esa ziyofatga ulgurishim kerak. Meni bu yerga sudragan tanishimdan shu qadar jahlim chiqdiki!....
Yonimda o‘tirgan otaxon birdan yig‘lab yuborsa bo‘ladimi?! Men uni yupatishni niyat qilib:
– Otaxon,nima bo‘ldi? Nega yig‘layapsiz? – deb so‘radim.
U indamadi. Ammo keyin ko‘z yoshini artib asta javob qildi:
– O‘g‘limning ziyoratiga kelgandim bolam! Shunga ko‘zimga sal yosh keldi! O‘tib ketadi...
Ana endi masala bir oz oydinlashdi. Demak, anavi yerda, shundoq yo‘lning narigi tomonida qabriston bor ekan-da! Men bu yerda tug‘ruqxona borligini bilardim-u, ammo qabriston borligini endi ko‘rdim!
Shu tob bir xayol miyamga urildi:
“Tavba! Bir tomonda tug‘ruqxona, Bir tomonda qabriston! Astag‘firulloh! O‘rtada esa men. Inson umri buncha qisqa yo‘l bo‘lmasa! Tug‘ruqxonadan chiqib to‘g‘ri qabristonga yo‘l olamiz! Umr ham aslida shu bir qisqa yo‘l! Biz yesa shu qisqa yo‘lga ham chidamay, ulkan gunohlar qilib qo‘yamiz! Tavba! Yo alhazar!..”
Ziyofatga esa bormadim.
Sherzod HAYDARBЕKOV
Buxoro shahridagi Mir Arab o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida taniqli ulamo, shayx Yusufxon to‘ra Shokirov tavalludining 100 yilligi munosabati bilan “Yusufxon to‘ra Shokirov – umrini islom ma’rifatiga bag‘ishlagan alloma” mavzusida ma’naviy-ma’rifiy tadbir tashkil etildi.
Davra suhbatida ta’lim muassasasi ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mudir o‘rinbosari A.Najmiddinov, Buxoro davlat universiteti Filologiya fakulteti o‘qituvchisi A.Hamidov, madrasa ustozlari va talabalar ishtirok etdilar.
Tadbir davomida so‘zga chiqqanlar allomaning ibratli hayot yo‘li va ilmiy merosi haqida to‘xtalib o‘tdilar. Ta’kidlanganidek, Yusufxon to‘ra Shokirov 1926 yili Qirg‘izistonning To‘qmoq shahrida tavallud topgan bo‘lib, ilm yo‘lidagi dastlabki qadamlarini mashhur “Mir Arab” madrasasida (1948–1954 yillar) boshlagan. Keyinchalik Misrning dunyoga mashhur “Al-Azhar” universitetida (1955–1961 yillar) tahsil olib, yuksak ilmiy salohiyatga ega bo‘lgan.
Yusufxon to‘ra Shokirov o‘z faoliyati davomida nafaqat ma’muriy mas’ul lavozimlarda ishlagan, balki Mir Arab madrasasi va Toshkent islom institutida ko‘plab shogirdlar tarbiyalagan. Uning qalamiga mansub:
· “Qissasi Rabg‘uziy kitobidagi oyat va hadislar”,
· “Islom – iymon, e’tiqod va hayot ramzi” kabi monografiyasi,
· “Alisher Navoiy asarlarining izohli lug‘ati” kabi ilmiy ishlari bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan.
Tadbirdan ko‘zlangan asosiy maqsad — talaba-yoshlarni buyuk ulamolarning hayoti va ijodi bilan yaqindan tanishtirish, ularda ilmga muhabbat va ajdodlar merosiga hurmat tuyg‘usini shakllantirishdan iborat.
Davra suhbati qizg‘in savol-javoblar bilan yakunlandi. Talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga mutaxassislardan atroflicha javob oldilar.
A.Najmiddinov