Qur’on odobi
Xuzayfa roziyallohu anhu aytadilar: «Bir kuni kechasi Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan namoz o‘qidim. U kishi Baqarani boshladilar va o‘qib tugatdilar. So‘ngra Oli Imronni boshladilar va uni ham o‘qidilar. Keyin Niso surasini oxirigacha o‘qidilar. Ushbu suralarni birin-ketin shoshmay tilovat qildilar. Agar tasbeh zikr qilingan oyatdan o‘tsalar, tasbeh aytar, agar duo oyatidan o‘tsalar, duo qilar, agar panoh so‘rash oyatidan o‘tsalar, (barcha yomonliklardan Allohning) panoh berishini so‘rar edilar» (Imom Muslim rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: «Agar Nabiy sollallohu alayhi vasallam «Sabbihisma robbikal a’la…» (A’lo surasi)ni o‘qisalar, uning ketidan: «Subhana robbiyal a’la», deb aytardilar» (Imom Ahmad va Abu Dovud rivoyati).
Agar Qur’on o‘quvchi mo‘minlarga ilohiy xitob bo‘lgan «Ey iymon keltirganlar…» oyatidan o‘tsa, o‘sha yerda to‘xtab, Allohning amriga quloq tutadi. Ba’zilar ushbu xitobdan so‘ng: «Labbayka Rabbiy va sa’dayka» (Ey Rabbim, men sening toatingdaman va amringga muntazirman) deb aytar, so‘ngra Alloh nimaga buyurib, qanday amallardan qaytarishini tafakkur qilar va qalban tasdiqlab, o‘z hayotlarida bunga og‘ishmay amal qilar edilar. Kishi shunday qilsa, Qur’onni to‘liq tartil qilgan bo‘ladi. Agar o‘qiyotgan oyatlarning ma’nolarini bilmay qolsa, uni biladiganlardan so‘rab oladi. Toki Allohning kalomini to‘g‘ri tushunib, unga chiroyli amal qilsin.
Agar o‘qilayotgan oyatda Alloh taolo o‘tgan qavmlarning qissalaridan xabar berayotgan bo‘lsa, ulardan o‘ziga ibrat olsin. Alloh ularga qanday hukm qilganini bilib, azobga giriftor bo‘lgan kofir – noshukr qavmlarning yo‘lidan saqlansin. Doimo Allohga shukr qilib, Uning toatida bo‘lsin. Agar o‘qilayotgan oyatda va’id (qo‘rqitish-ogohlantirish) kelgan bo‘lsa, qalbiga nazar solsin. Agar nahiy qilinayotgan biror illat topilsa, undan voz kechsin. Agar rajo (umidbaxsh) oyatlarni tilovat qilsa, Allohning rahmatidan noumid bo‘lmasin. Xavf oyatidan o‘tganda Alloh osiy bandalarni azoblashini fikr qilsin, toki uning qalbidagi xavf va rajo bir-biriga mutanosib bo‘lsin. Xuddi mana shu komil iymon belgisidir. Agar pand-nasihatlardan iborat bo‘lgan oyatlarni o‘qisa, ulardan o‘ziga o‘git olib, amal qilishga harakat qilsin. Agar yuqorida zikr qilinganlarni bajarsa, Qur’on odobi va haqlarini ado etgan bo‘ladi.
"Qur’oni karim fazilati va odoblari" kitobidan
Muhammadsharif RUSTAMOV,
Marhamat tumanidagi “Ibrohim Xalilulloh” masjidi imom-xatibi
Azon duosini har kim o‘zi qiladimi?
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Azon duosini har kim o‘zi qiladimi yoki imom yo muazzin o‘qisa, boshqalar omin deb turadimi? Chunki bu holat turli joylarda turlicha ekan.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Azonga javob berish, duolarini qilish shariatimizda joriy etilgan va har bir shaxs aytishi kerak bo‘lgan zikr hisoblanadi. Hojatxonaga kirish va chiqishdagi, tonggi va kechki duolar ham shu turkumdagi zikrga kiradi. Ya’ni har bir shaxs alohida qilishi afzal sanaladi. Shu bois ham ayrim fuqaholar azon tugagach, uning duosini muazzin ham, eshituvchi ham o‘qiydi, deganlar. Shuni unutmaslik lozimki, bu ishning asosi farz yoki sunnat amalga emas, balki afzallikka borib taqaladi.
Agar qavmdan ko‘pchilik azon duosini bilmasa, imom yoki muazzin bir muddat ta’lim uchun baland ovozda o‘qib turishida gunoh yo‘q, lekin doimiy ravishda baland ovozda bir kishi o‘qib berishni odat qilib olmaslik tavsiya qilinadi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
Azon duosi: Allohumma, Robba hazihid da’vatit taammati vas-solatil qoimati ati Muhammadanil vasilata val fazilata vab’as'hu maqomam mahmudan allaziy va’adtah
