Xuzayfa roziyallohu anhu aytadilar: «Bir kuni kechasi Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan namoz o‘qidim. U kishi Baqarani boshladilar va o‘qib tugatdilar. So‘ngra Oli Imronni boshladilar va uni ham o‘qidilar. Keyin Niso surasini oxirigacha o‘qidilar. Ushbu suralarni birin-ketin shoshmay tilovat qildilar. Agar tasbeh zikr qilingan oyatdan o‘tsalar, tasbeh aytar, agar duo oyatidan o‘tsalar, duo qilar, agar panoh so‘rash oyatidan o‘tsalar, (barcha yomonliklardan Allohning) panoh berishini so‘rar edilar» (Imom Muslim rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: «Agar Nabiy sollallohu alayhi vasallam «Sabbihisma robbikal a’la…» (A’lo surasi)ni o‘qisalar, uning ketidan: «Subhana robbiyal a’la», deb aytardilar» (Imom Ahmad va Abu Dovud rivoyati).
Agar Qur’on o‘quvchi mo‘minlarga ilohiy xitob bo‘lgan «Ey iymon keltirganlar…» oyatidan o‘tsa, o‘sha yerda to‘xtab, Allohning amriga quloq tutadi. Ba’zilar ushbu xitobdan so‘ng: «Labbayka Rabbiy va sa’dayka» (Ey Rabbim, men sening toatingdaman va amringga muntazirman) deb aytar, so‘ngra Alloh nimaga buyurib, qanday amallardan qaytarishini tafakkur qilar va qalban tasdiqlab, o‘z hayotlarida bunga og‘ishmay amal qilar edilar. Kishi shunday qilsa, Qur’onni to‘liq tartil qilgan bo‘ladi. Agar o‘qiyotgan oyatlarning ma’nolarini bilmay qolsa, uni biladiganlardan so‘rab oladi. Toki Allohning kalomini to‘g‘ri tushunib, unga chiroyli amal qilsin.
Agar o‘qilayotgan oyatda Alloh taolo o‘tgan qavmlarning qissalaridan xabar berayotgan bo‘lsa, ulardan o‘ziga ibrat olsin. Alloh ularga qanday hukm qilganini bilib, azobga giriftor bo‘lgan kofir – noshukr qavmlarning yo‘lidan saqlansin. Doimo Allohga shukr qilib, Uning toatida bo‘lsin. Agar o‘qilayotgan oyatda va’id (qo‘rqitish-ogohlantirish) kelgan bo‘lsa, qalbiga nazar solsin. Agar nahiy qilinayotgan biror illat topilsa, undan voz kechsin. Agar rajo (umidbaxsh) oyatlarni tilovat qilsa, Allohning rahmatidan noumid bo‘lmasin. Xavf oyatidan o‘tganda Alloh osiy bandalarni azoblashini fikr qilsin, toki uning qalbidagi xavf va rajo bir-biriga mutanosib bo‘lsin. Xuddi mana shu komil iymon belgisidir. Agar pand-nasihatlardan iborat bo‘lgan oyatlarni o‘qisa, ulardan o‘ziga o‘git olib, amal qilishga harakat qilsin. Agar yuqorida zikr qilinganlarni bajarsa, Qur’on odobi va haqlarini ado etgan bo‘ladi.
"Qur’oni karim fazilati va odoblari" kitobidan
Muhammadsharif RUSTAMOV,
Marhamat tumanidagi “Ibrohim Xalilulloh” masjidi imom-xatibi
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam betobliklarida hazrat Abu Bakr roziyallohu anhuga imom bo‘lib, mehrobda namozga o‘tib berishni buyurdilar. Abu Bakr jamoat bilan namozni boshlaganlarida masjidga Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam ham kirib kelib, namozga qo‘shildilar. Nabiy Akram sollallohu alayhi vasallam kelganlarini payqagan jamoat qo‘l silkib, hazrat Abu Bakr roziyallohu anhuni ogohlantirmoqchi bo‘lishdi. Hazrat Abu Bakr roziyallohu anhu namozni davom ettiraverdilar. Shunday qilishlari ham kerak edi. Alloh taologa ibodat etuvchi har bir kishi yon-atrofga qaramasligi, boshqa narsalarga chalg‘imasligi lozim. Ammo qo‘l siltashlar to‘xtamagach, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam kelganlarini fahmladilar.
Yuzlarini qibladan burmagan holda ortga tisarila boshladilar. Birinchi safga kelganlarida Rasuli Muhtaram sollallohu alayhi va sallam oldinga siljib, namozni davom ettirdilar. Salom berilgandan so‘ng jamoaga yuzlandilar. Namozda qo‘l ko‘tarish ayollarga xos xususiyat ekanligini, agarda imomga biror narsani bildirish kerak bo‘lsa,"Subhanalloh" deb ovoz berish kerakligini aytdilar. Keyin: "Ey Abu Bakr, senga ishora qilsam ham nima uchun joyingda turib, namozni davom ettiravermading?" deya so‘radilar. Hazrat Abu Bakr roziyallohu anhu: "Abu Quhofaning o‘g‘liga Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning oldilarida namoz o‘qish yarashmaydi", deb javob berdilar.
Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ishqi Rasul" kitobidan Nodirjon Odinayev tarjimasi