Xuzayfa roziyallohu anhu aytadilar: «Bir kuni kechasi Nabiy sollallohu alayhi vasallam bilan namoz o‘qidim. U kishi Baqarani boshladilar va o‘qib tugatdilar. So‘ngra Oli Imronni boshladilar va uni ham o‘qidilar. Keyin Niso surasini oxirigacha o‘qidilar. Ushbu suralarni birin-ketin shoshmay tilovat qildilar. Agar tasbeh zikr qilingan oyatdan o‘tsalar, tasbeh aytar, agar duo oyatidan o‘tsalar, duo qilar, agar panoh so‘rash oyatidan o‘tsalar, (barcha yomonliklardan Allohning) panoh berishini so‘rar edilar» (Imom Muslim rivoyati).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: «Agar Nabiy sollallohu alayhi vasallam «Sabbihisma robbikal a’la…» (A’lo surasi)ni o‘qisalar, uning ketidan: «Subhana robbiyal a’la», deb aytardilar» (Imom Ahmad va Abu Dovud rivoyati).
Agar Qur’on o‘quvchi mo‘minlarga ilohiy xitob bo‘lgan «Ey iymon keltirganlar…» oyatidan o‘tsa, o‘sha yerda to‘xtab, Allohning amriga quloq tutadi. Ba’zilar ushbu xitobdan so‘ng: «Labbayka Rabbiy va sa’dayka» (Ey Rabbim, men sening toatingdaman va amringga muntazirman) deb aytar, so‘ngra Alloh nimaga buyurib, qanday amallardan qaytarishini tafakkur qilar va qalban tasdiqlab, o‘z hayotlarida bunga og‘ishmay amal qilar edilar. Kishi shunday qilsa, Qur’onni to‘liq tartil qilgan bo‘ladi. Agar o‘qiyotgan oyatlarning ma’nolarini bilmay qolsa, uni biladiganlardan so‘rab oladi. Toki Allohning kalomini to‘g‘ri tushunib, unga chiroyli amal qilsin.
Agar o‘qilayotgan oyatda Alloh taolo o‘tgan qavmlarning qissalaridan xabar berayotgan bo‘lsa, ulardan o‘ziga ibrat olsin. Alloh ularga qanday hukm qilganini bilib, azobga giriftor bo‘lgan kofir – noshukr qavmlarning yo‘lidan saqlansin. Doimo Allohga shukr qilib, Uning toatida bo‘lsin. Agar o‘qilayotgan oyatda va’id (qo‘rqitish-ogohlantirish) kelgan bo‘lsa, qalbiga nazar solsin. Agar nahiy qilinayotgan biror illat topilsa, undan voz kechsin. Agar rajo (umidbaxsh) oyatlarni tilovat qilsa, Allohning rahmatidan noumid bo‘lmasin. Xavf oyatidan o‘tganda Alloh osiy bandalarni azoblashini fikr qilsin, toki uning qalbidagi xavf va rajo bir-biriga mutanosib bo‘lsin. Xuddi mana shu komil iymon belgisidir. Agar pand-nasihatlardan iborat bo‘lgan oyatlarni o‘qisa, ulardan o‘ziga o‘git olib, amal qilishga harakat qilsin. Agar yuqorida zikr qilinganlarni bajarsa, Qur’on odobi va haqlarini ado etgan bo‘ladi.
"Qur’oni karim fazilati va odoblari" kitobidan
Muhammadsharif RUSTAMOV,
Marhamat tumanidagi “Ibrohim Xalilulloh” masjidi imom-xatibi
Maqolada XXI asrning birinchi choragida dunyoda jadal texnologik va ilmiy taraqqiyot bilan birga, mafkuraviy tahdidlar, ma’naviy inqirozlar va mutaassiblik kayfiyatining avj olishi ham kuzatilayotgani ta’kidlanadi. Muallif jamiyatda yuzaga kelayotgan bunday murakkab sharoitda Yangi O‘zbekistonda davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgan “Jaholatga qarshi – ma’rifat” tamoyilining mazmun-mohiyati va amaliy ahamiyatini batafsil yoritib bergan.
Ta’kidlanganidek, bugungi kunda radikalizm va ekstremistik g‘oyalarga qarshi kurashishda faqat ma’muriy choralar yoki kuch ishlatish usullari bilan cheklanib bo‘lmaydi. Bu borada eng samarali va barqaror yechim aholi, ayniqsa, yoshlarning ma’rifatini oshirish, odamlar qalbiga islom dinining asl insonparvarlik va bag‘rikenglik mohiyatini singdirishdir.
Maqolada O‘zbekistonda buyuk ajdodlarimiz, xususan, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va boshqa mutafakkir allomalarning boy ilmiy-ma’naviy merosini tadqiq etish, ularni xalqaro darajada targ‘ib qilish borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga alohida to‘xtalib o‘tilgan. Shuningdek, muallif yurtimizda tashkil etilgan, ilmiy-tadqiqot markazlari va ta’lim muassasalari tomonidan amalga oshirilayotgan jaholatga qarshi ilm-fan va ma’rifatni asosiy qurol sifatida qo‘llash modeli xalqaro hamjamiyat, xususan, musulmon dunyosi uchun ibratli tajriba bo‘la olishini asoslab bergan.
Aytish mumkinki, “Al-Siyosiy” nashrida e’lon qilingan ushbu maqola O‘zbekiston tomonidan ilgari surilayotgan va hayotga izchil tatbiq etilayotgan tinchliksevarlik va ma’rifiy islom tamoyillari to‘g‘ri hamda o‘z vaqtida qo‘llanayotgan chora ekani xalqaro maydonda keng e’tirof etilayotganini yana bir bor namoyish qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati