Fatvo hay’atiga kelgan savollar (3-qism)
Savollarga O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay’ati javob beradi.
Savol: Assalom alaykum! Agar banda kufr so‘zni aytsa kofir yoki murtad bo‘ladimi? Dindan chiqqan bo‘ladimi? Keyin tavba qilsa, qabul bo‘lmaydimi? Ularning tavbalari qabul qilinmaydi deb eshitganman. Shirk kechirilmaydi deb eshitganman. Faqat Alloh kechirishini umid qilish kerak deyishadi. Yuqoridagi gunoh ham shu qatordami. Qur’onda aniq kechirilmaydi deyilganku. Shirkdan tashqari qolgan hamma gunohlar g‘ar-g‘ara kelmagunicha kechiriladi deyilganku. Nega Alloh aniq kechirmayman deganda umid qilish kerak deysizlar. Umrining oxirigacha tavba qilib, ibodatda, yaxshi amallar bilan o‘tqazsayu, qabul bo‘lmasachi. Gaplarim uchun uzr so‘rayman. Menda umid qolmadi. Lekin Payg‘ambarimiz Muhammad s.a.v. hadislarida «Qalbida zarracha iymoni bor kishi Jannatga kiradi» deb marhamat qilganlarku. Qilgan gunohi uchun do‘zahda jazolanib keyin kechiriladi deyilganku. Bu hadis yuqoridagi gunohlarni qilgan bandalarga tegishli emasmi. Domlalar ma’ruzalarda juda qattiq gapirishadi. Bunday gunohlarni qilgan bandalar endi nima qilsa qilaversin. Rahmat
Javob: Va alaykum assalom. Agar tavba qilsa Alloh taolo tavbalarni qabul qilguvchi zot, albatta qabul bo‘ladi. Shirkdan boshqa gunohlar tavbasiz ham kechiriladi. Shirk gunohi esa tavbasiz kechirilmaydi. Siz hargiz noumid bo‘lmang.
Savol: Assalomu alaykum ustozlar Namoz o‘qiydigan joyda katta oyna turgan bo‘lsa odamni o‘zini aksi ko‘rinib turgan holatda namoz o‘qiyversa bo‘ladimi?
Javob: Va alayum assalom. Boshqa joyda o‘qish kerak.
Savol: Assalamu alaykum! Ota-ona qiz farzandini turmushga uzatganidan keyin undan moliyaviy yordam yoki hadyalar kutishi joizmi va qiz farzandning ota oldidagi burchlari va farzlarini aytib bersangiz iltimos?!!!
Javob: Va alaykum assalom! Qizini turmushga uzatgach, agar ota-ona kambag‘al, muhtoj bo‘lib, qiz o‘zining shaxsiy (eriniki bo‘lmagan) mulki bo‘lsa va ota-onaning boshqa o‘g‘il farzandi bo‘lmasa yoki o‘g‘il farzandi ham faqir bo‘lsa, albatta, qiz ota-onasiga moddiy yordam berib, ta’minlashi kerak. Aks holda gunohkor bo‘ladi. Agar ota-ona muhtoj bo‘lmasa, qizidan hech qanday moddiy yordam kutmasligi kerak. Hadya bu ixtiyoriy narsa, kutadimi, kutmaydimi, qiz xohlasa qiladi, bo‘lmasa yo‘q. Lekin imkoni bor o‘g‘il-qizlar ota-ona va yaqinlariga hadya ulashib turishlari katta savobli ishdir. Moddiy yordamga muhtoj bo‘lmagan ota-onani qiz farzandlari ham turmush o‘rtog‘i ruxsati bilan ko‘p kuttirmagan holda bir hafta-ikki haftada bir ziyorat qilib turishi kerak. Albatta, bu erini uyi bilan ota-onasining uyi oraliq masofasi yaqin kishilarga oid gap. Uzoq bo‘lsa, sharoitga qarab, telefon orqali tez-tez hol so‘rab, imkon topishi bilan kelib ziyorat qilib turishi kerak. Sizga bu mavzuda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rahimahullohning “Yaxshilik va silai rahm” nomli kitobini o‘qib olishni tavsiya qilamiz.
Barcha javoblarga o‘tish tugmasi.
O‘MI Matbuot xizmati
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
