Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Fatvo hay’atiga kelgan savollar (3-qism)

13.04.2018   15083   3 min.
Fatvo hay’atiga kelgan savollar (3-qism)

Savollarga O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay’ati javob beradi.

Savol: Assalom alaykum! Agar banda kufr so‘zni aytsa kofir yoki murtad bo‘ladimi? Dindan chiqqan bo‘ladimi? Keyin tavba qilsa, qabul bo‘lmaydimi? Ularning tavbalari qabul qilinmaydi deb eshitganman. Shirk kechirilmaydi deb eshitganman. Faqat Alloh kechirishini umid qilish kerak deyishadi. Yuqoridagi gunoh ham shu qatordami. Qur’onda aniq kechirilmaydi deyilganku. Shirkdan tashqari qolgan hamma gunohlar g‘ar-g‘ara kelmagunicha kechiriladi deyilganku. Nega Alloh aniq kechirmayman deganda umid qilish kerak deysizlar. Umrining oxirigacha tavba qilib, ibodatda, yaxshi amallar bilan o‘tqazsayu, qabul bo‘lmasachi. Gaplarim uchun uzr so‘rayman. Menda umid qolmadi. Lekin Payg‘ambarimiz Muhammad s.a.v. hadislarida «Qalbida zarracha iymoni bor kishi Jannatga kiradi» deb marhamat qilganlarku. Qilgan gunohi uchun do‘zahda jazolanib keyin kechiriladi deyilganku. Bu hadis yuqoridagi gunohlarni qilgan bandalarga tegishli emasmi. Domlalar ma’ruzalarda juda qattiq gapirishadi. Bunday gunohlarni qilgan bandalar endi nima qilsa qilaversin. Rahmat

Javob: Va alaykum assalom. Agar tavba qilsa Alloh taolo tavbalarni qabul qilguvchi zot, albatta qabul bo‘ladi. Shirkdan boshqa gunohlar tavbasiz ham kechiriladi. Shirk gunohi esa tavbasiz kechirilmaydi. Siz hargiz noumid bo‘lmang.  

Savol: Assalomu alaykum ustozlar Namoz o‘qiydigan joyda katta oyna turgan bo‘lsa odamni o‘zini aksi ko‘rinib turgan holatda namoz o‘qiyversa bo‘ladimi?

Javob: Va alayum assalom. Boshqa joyda o‘qish kerak.

Savol: Assalamu alaykum! Ota-ona qiz farzandini turmushga uzatganidan keyin undan moliyaviy yordam yoki hadyalar kutishi joizmi va qiz farzandning ota oldidagi burchlari va farzlarini aytib bersangiz iltimos?!!! 

Javob: Va alaykum assalom! Qizini turmushga uzatgach, agar ota-ona kambag‘al, muhtoj bo‘lib, qiz o‘zining shaxsiy (eriniki bo‘lmagan) mulki bo‘lsa va ota-onaning boshqa o‘g‘il farzandi bo‘lmasa yoki o‘g‘il farzandi ham faqir bo‘lsa, albatta, qiz ota-onasiga moddiy yordam berib, ta’minlashi kerak. Aks holda gunohkor bo‘ladi. Agar ota-ona muhtoj bo‘lmasa, qizidan hech qanday moddiy yordam kutmasligi kerak. Hadya bu ixtiyoriy narsa, kutadimi, kutmaydimi, qiz xohlasa qiladi, bo‘lmasa yo‘q. Lekin imkoni bor o‘g‘il-qizlar ota-ona va yaqinlariga hadya ulashib turishlari katta savobli ishdir. Moddiy yordamga muhtoj bo‘lmagan ota-onani qiz farzandlari ham turmush o‘rtog‘i ruxsati bilan ko‘p kuttirmagan holda bir hafta-ikki haftada bir ziyorat qilib turishi kerak. Albatta, bu erini uyi bilan ota-onasining uyi oraliq masofasi yaqin kishilarga oid gap. Uzoq bo‘lsa, sharoitga qarab, telefon orqali tez-tez hol so‘rab, imkon topishi bilan kelib ziyorat qilib turishi kerak. Sizga bu mavzuda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf rahimahullohning “Yaxshilik va silai rahm” nomli kitobini o‘qib olishni tavsiya qilamiz. 

Barcha javoblarga o‘tish tugmasi.

O‘MI Matbuot xizmati

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

19.08.2026   38603   2 min.
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun

18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.

Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.

Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.

1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.

1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.

Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.

2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari