Sayt test holatida ishlamoqda!
23 Iyun, 2026   |   8 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:04
Quyosh
04:50
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
23 Iyun, 2026, 8 Muharram, 1448

Qur’on bilan davolanining

25.03.2018   23729   5 min.
Qur’on bilan davolanining

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallam 3 xil usulda davolanganlar:

  1. Tabiiy usul – dorivoru giyohlar bilan.
  2. Ruhiy usul – Qur’on va duolar bilan.
  3. Qo‘shimcha usul. Ushbu 2 usulni uyg‘unlashtirgan holatda – ham dorivor giyohlar ham ilohiy so‘zlar bilan. Masalan, suv va asaldan foydalanish – bu tabiiy davolash usuli. Agar bunga Qur’on oyatlaridan o‘qilsa – bu uyg‘unlashgan usul hisoblanadi.

Hozirgi kunda esa davolash 2 xil usulda:

  1. Shifokor ko‘rigi va shu asosda buyurilgan davolash. Avval shifokor bemorni ko‘rigdan o‘tkazadi, unga tashxis qo‘yadi va davolaydi. Bunga amal qilgan bemor sog‘ayadi. Ushbu usul arab tilida “Tibbul-jismani” deyiladi.
  2. Qur’on o‘qish ya’ni Allohning ilohiy so‘zlari va uning Rasulidan bizgacha yetib kelgan duolar bilan. Ushbu usul arab tilida “Tibbur-ruhani” deyiladi. Biz ushbu 2-usulni ko‘rib chiqamiz.

Eslatma:

Buni albatta yodda tutingki, ayniqsa ayollar davolanish maqsadida turli xil folbin, sehrgar, “ochib beruvchi” odamlarga borish ularning so‘zlariga ishonish va amal qilish dinimizda qat’iyan mumkin emas. Ular qurbonlik qilish, qora hayvonlarni so‘yish va qonini badanga surtish kerakligini aytib insonlarni aldashadi.

Inson o‘zining ruhiy kasalliklarini davolashda Qur’oni karimni yod olgan uni yaxshi o‘qiy oladigan va ushbu ishni yaxshi tushunadigan mutaxassisga  murojaat qilishi lozim.

  Qur’onning ta’siri:

Agar davolanish Qur’on, duolar bilan olib borilsa bemorda quyidagi belgilar paydo bo‘ladi:

  1. Aniq belgilar – yig‘lash, ovozni ushlay olmaslik, baqirish, jazavaga tushish va hokazo. Biz bu belgilarni bemorda yaqqol ko‘rishimiz va eshitishimiz mumkin.
  2. Yashirin belgilar: Qur’on o‘quvchi yuqoridagi belgilarni bemorda ko‘rmasligi mumkin, ammo bemor buni o‘zida his qiladi. Bunga bosh og‘rig‘i, nafas qisishi, bezovtalik, ko‘ngil aynishi va hokazolar kiradi.

Agar namozga va islom ahkomlariga rioya qiluvchi inson, ushbu aniq va yashirin belgilarni o‘zida sezmasa, Qur’on bilan davolanishi ixtiyoriy bo‘ladi va albatta bemor tajribali mutaxassis shifokorga murojaat qilishi lozim.

   Ammo namozni vaqtida ado etmaydigan, Allohning buyruqlariga beparvo bo‘lgan inson Qur’on bilan davolanish uchun bir necha bor borishi kerak. Ammo ushbu holatda ham bemorning ahvoli yaxshilanmasa, bu bemor ham mutaxassis shifokorga murojaat qilishi lozim. Kasallikni to‘g‘ri aniqlash va tashxis qo‘yish bemorni yaxshi davolash demakdir. Inson davolanishdan avval, uni nima bezovta qilayotgani, unga qanday shifokor kerak ekanligini aniqlab olishi va davolanishi kerak.

  Agar shifokor tashxis qo‘yishda qiynalsa yoki tibbiy muolajalarning foydasi bo‘lmasa bemorni Qur’on va hadislar orqali ruhiy holatni davolash talab etiladi.

 Davolanishda talab etiladigan qoidalar:

Olimlarning ta’kidlashicha, insonning ruhiy holatini davolash uchun 3 qoidasi bor:

  1. Qur’on o‘quvchi imonli Allohni taniydigan, uning kalomini, sifatlarini tushunuvchi bo‘lishi lozim.
  2. Shu bilan bir qatorda arab tilida yoki bemor tushunadigan tilda so‘zlashishi kerak.
  3. O‘quvchi va eshituvchi har qanday holatda ham, har qaysi kasallikni davosi faqat Yaratganning yordami bilan bo‘lishiga iqror bo‘lishi lozim. Ularning ko‘nglida davo faqat Allohning izni ila bo‘lishiga va boshqa hech qanday kuch ta’sir eta olmasligiga ishonch bo‘lishi shart.

Qur’on bilan davolovchi quyidagilarni yodda tutish kerak:

  • Iymonli, sog‘lom fikr yurita oladigan, kamchiliklardan holi, pok noqis bo‘lishi. Ushbu inson boshqa dinga ishonmasligi va boshqa diniy xulqqa ega bo‘lmasligi kerak. Aks holda bunday insonlarga davolanish uchun borish mumkin emas.
  • Jin, shayton va boshqalardan davolanish faqat Allohning so‘zlari, Qur’on bilan amalga oshiriladi. 
  • O‘quvchi jinlarning insonga ta’siri, ularning kelib chiqishi haqida tushunchaga ega bo‘lishi.
  • Nikoh qurgan, oilali bo‘lishi.
  • Pok, gunohdan yiroq bo‘lishi.
  • Allohning zikrida bo‘lishi va har doim pok, tahoratli holatda bo‘lishi.
  • O‘z ishini chin ko‘ngildan bajaruvchi Alloh yo‘lida insonlarga yordam beruvchi inson bo‘lishi.
  • Allohdan boshqa hech kimdan va hech narsadan qo‘rqmaydigan, o‘ziga ishonuvchan bo‘lishi.
  • Odamlarning ayb nuqsonlari, kamchiliklarini berkituvchi.
  • Har bir ishini Alloh roziligi uchun qiluvchi inson bo‘lishi lozim.

 

Nigina BOTIROVA

 tayyorladi

O‘MI Matbuot xizmati

Qur'oni karim
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Ashuro – shukronalik va ibodat kuni

22.06.2026   2370   4 min.
Ashuro – shukronalik va ibodat kuni

Hijriy taqvimi bo‘yicha yilning birinchi oyi Muharram bo‘lib, hurmatli oylar sirasiga kiradi. Alloh taolo Qur’oni karimda to‘rtta oyni – Muharram, Rajab, Zulqa’da va Zulhijjani hurmatli, ya’ni urush harom qilingan oylar deb zikr qilgan.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ramazondan keyingi eng fazilatli ro‘za Allohning oyi Muharramdagi ro‘zadir” deb marhamat qilganlar (Imom Muslim rivoyati).

Muharram oyining o‘ninchi kuni Ashuro kuni deb ataladi. “Ashuro” so‘zi arabcha “ashara”, o‘n sonidan olingan bo‘lib, aynan oyning o‘ninchi kuniga ishora qiladi. Bu kun islom tarixida va undan avvalgi ummatlarda ham ulug‘ ahamiyat kasb etgan.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Madinaga hijrat qilganlarida, yahudiylarning Ashuro kuni ro‘za tutayotganini ko‘rdilar va buning sababini so‘radilar. Ular: “Bu Allohning Muso alayhissalomni va Bani Isroilni Fir’avndan qutqargan kunidir, Muso alayhissalom bu kuni shukronalik yuzasidan ro‘za tutganlar” deb javob berdilar. Shunda Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Biz Musoga ulardan ko‘ra haqliroqmiz” deb, o‘zlari ham ro‘za tutdilar va sahobalarga ham ro‘za tutishni buyurdilar (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati).

Ashuro ro‘zasi tutishning fazilati haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: “Ashuro kuni tutiladigan ro‘za bir yillik gunohlarni kaforat qiladi deb umid qilaman” (Imom Muslim rivoyati). Bu katta fazilat bo‘lib, Allohning bandalariga ko‘rsatgan ulkan rahmatidir.

Shuningdek, ulamolar Ashuro ro‘zasini tutishda to‘rtta daraja borligini zikr etganlar. Muharramning to‘qqizinchi, o‘ninchi va o‘n birinchi kunlarida ro‘za tutish eng mukammal daraja, to‘qqizinchi va o‘ninchi kunlari ro‘za tutish ikkinchi daraja, o‘ninchi va o‘n birinchi kunlari ro‘za tutish uchinchi daraja, faqat o‘ninchi kun ro‘za tutish to‘rtinchi daraja. Nabiy sollallohu alayhi vasallam ahli kitoblarga xilof qilish maqsadida to‘qqizinchi kunni ham Ashuro ro‘zasiga qo‘shib tutishni nazarda tutganlar.

Olimlar Ashuro kunida ko‘plab tarixiy voqealar yuz berganini zikr etganlar. Jumladan, Nuh alayhissalomning kemasi Judiy tog‘ida to‘xtagan, Muso alayhissalom va Bani Isroil Fir’avn zulmidan najot topgan, Ibrohim alayhissalom olovdan omon chiqqan, Yunus alayhissalom baliq qornidan qutulgan kun sifatida tilga olinadi. Bularning ichidagi eng asosiy va ishonchlirog‘i Muso alayhissalomning Fir’avndan najot topishidir. Bu Imom Buxoriy va Imom Muslim kabi muhaddislar naql qilgan sahih hadislar bilan sobitdir.

Ashuro kunida aza tutish, yig‘lash va boshqa marosimlarni o‘tkazish shariatda asosi yo‘q amallardir. Ahli sunna val jamoa ulamolari bunday amallardan qaytarganlar. Ashuro kuni shukronalik va toat-ibodat kunidir.

Muharram oyining 10-kuni joriy yil 25 iyun kuniga to‘g‘ri kelmoqda. Mazkur Ashuro kunida mo‘minga lozim bo‘lgan eng asosiy amal ro‘za tutishdir. Ro‘zaga qodir insonlar Muharramning to‘qqizinchi va o‘ninchi kunlarini qo‘shib tutsalar mustahab bo‘ladi. Shuningdek, bu kunda ko‘p zikr aytish, Allohga istig‘for aytish, nafl namozlar o‘qish, Qur’on tilovat qilish va duo qilish ibodatning go‘zal ko‘rinishlaridir.

Ashuro kuni oila a’zolari va yaqinlarga saxiylik qilish, moddiy ta’minotini yaxshilash, ehson qilish haqida ham ba’zi rivoyatlar zikr etilgan. Olimlar bu masalada turlicha fikr bildirgan bo‘lsalar-da, yaxshilik va saxiylik islom axloqining asosiy belgisi bo‘lgani bois, oila a’zolariga moddiy jihatdan kengchilik qilish savobli amallar sarasiga kiradi.

Muharram oyi va Ashuro kuni islom ummatiga Alloh taolo tomonidan ato etilgan muborak fursatdir. Alloh taolo barchamizni Ashuro ro‘zasini ixlos bilan tutishga muyassar etsin.

Toshkent islom instituti “Qur’on ilmlari” kafedrasi

o‘qituvchisi Zafar qori Mahmudov

 

Maqolalar