Inson yashashi uchun ozgina narsa yesa kifoya. “Oshqozoningizning bir qismini ovqatga, ikkinchi qismini suvga, uchinchi qismini esa havoga taqsimlang” (hadis)
Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning ushbu hadisi sharifini har bir musulmon yodda tutib, unga amal qilsa, o‘zining sog‘ligini mustahkamlaydi, umri uzayadi va har doim kayfiyati a’lo bo‘ladi. Shuningdek, inson zamonaviy xushbo‘y meva-sabzavotlardan yeb parhez qilib yursa ham ancha foydali bo‘ladi.
Ko‘plab tadqiqot o‘tkazgan olimlar kelgan xulosa shu bo‘ldiki, chuqur va to‘liq nafas olish oshqozon liq to‘la bo‘lmagan vaqtda xiyla oson bo‘lar ekan. Chuqur olinmagan nafas hayotning qisqarishiga sabab bo‘larkan.
Tanani uglekislo gazdan tozalash uchun qon o‘pkaga keladi. Ammo odamning nafas yo‘li keragicha ochiq bo‘lmasa (buning oqibatida kislorod o‘pkaga zaruriy miqdorda yetib kelmaydi ) jarayon sekinlashadi. Natijada qon hayotiy ehtiyoj bo‘lgan kislorod bilan keragicha ta’minlanmaydi va o‘sha holatida tanaga qaytadi. Bu esa inson tanasiga zarar yetishiga sabab bo‘ladi.
Bir daqiqa ichida biz 16 marta nafas olib, nafas chiqaramiz. Har nafas olganimizda tanamizga yarim litr havo kiradi. Demak, inson bir kecha-kunduzda 23 240 marta nafas olib, nafas chiqaradi. Buning natijasida tanamizga tarkibida kislorod bo‘lgan 11 620 litr havo kiradi.
Biroq to‘la-to‘kis nafas olish chuqur nafas olingandagina hosil bo‘ladi. Oshqozon hech narsa sig‘dirmaydigan darajada to‘la bo‘lsa, chuqur nafas olish imkoni bo‘lmaydi va tanamizda aylanayotgan qonni tozalash uchun zarur bo‘lgan kislorodning bir qismigina kira oladi, xolos. Oqibatda tanada turli kasalliklar paydo bo‘ladi.
Ayon bo‘layotirki, biz kasallikni o‘z pulimizga sotib olayotgan ekanmiz. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam buni juda ham aniq qilib tushuntirganlar: “Odam avlodlari uchun oshqozonini to‘ldirishdan-da xunukroq ish yo‘q”.
Shu o‘rinda mana bu ibratli voqea yodga tushadi. Allohning Rasulining huzuriga qimmatbaho sovg‘alar bilan bir malakali tabibni yuboradilar. Payg‘ambar alayhissalom tabibga hurmat-ehtirom ko‘rsatib uni ortiga qaytarib yuborar ekan, unga bunday deydilar: “Biz och qolmasdan turib ovqat yemaymiz, umuman, biz to‘yib ovqat yemaymiz, shuning uchun tabibga muhtoj bo‘lmaymiz”.
Damin JUMAQUL tayyorladi.
O‘MI Matubot xizmati
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti rektori, tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Uyg‘un domla G‘afurov, Mir Arab oliy madrasasi prorektori Uchqun Avliyoqulov va mazkur oliy madrasaning «Diniy fanlar» kafedrasi mudiri Narzullo domla Ahmedovdan iborat yurtimiz diniy ta’lim muassasalari vakillari Rossiya Federatsiyasida bo‘lib, bir qator nufuzli xalqaro anjuman va uchrashuvlarda ishtirok etdi.
Jumladan, Grozniy shahrida bo‘lib o‘tgan xalqaro ilmiy konferensiyada yurtimiz vakillari faol qatnashib, yurtimiz islom ta’limi an’analari, xususan, Toshkent islom instituti va Buxorodagi tabarruk Mir Arab madrasasining Markaziy Osiyo va Kavkaz mintaqasi uchun malakali diniy kadrlar yetkazib berishdagi tarixiy o‘rniga bag‘ishlangan ma’ruzalarini taqdim etdilar.
Tashrif doirasida Checheniston davlat universiteti hamda Kunta Hoji nomidagi Rossiya islom universiteti rahbariyati bilan muloqotlar o‘tkazilib, ta’lim sohasida tajriba almashish, qo‘shma ilmiy loyihalarni amalga oshirish, ustoz va talabalarning akademik almashinuvini yo‘lga qo‘yish masalalari kelishib olindi.
Shuningdek, Toshkent islom instituti rektori Uyg‘un domla G‘afurov 4 sentyabr kuni Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya institutida o‘tkazilgan «Boyazitov o‘qishlari» IV xalqaro ilmiy-ma’rifiy konferensiyasida ma’ruza qildi. Unda yurtimizda hanafiylik va moturidiylik ta’limoti asosida ta’lim jarayoni yo‘lga qo‘yilgani, ustoz-shogird an’anasi, mo‘tabar asarlarni xatmi kutub qilish hamda «Ijoza» berish amaliyoti qayta tiklangani borasidagi tajriba o‘rtoqlashildi. Safar asnosida Sankt-Peterburg davlat universiteti Teologiya instituti direktori, professor Dmitriy Shmonin bilan ham istiqbolli hamkorlik masalalari muhokama qilindi.
Muloqotlar davomida xorijiy hamkorlar Yangi O‘zbekistonda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarni yuqori baholab, yurtimizning islom sivilizatsiyasi, ilm-fani va ta’limi sohasidagi beqiyos maqomini alohida e’tirof etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati