Silai rahm umrni uzaytiradi
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bunday marhamat qildilar: “Alloh taolo rizqini keng qilishi va ajalini kechiktirishi kimni quvontirsa, u silai rahm qilsin” (Buxoriy va Termiziy).
Silai rahm deyilganida, qarindoshlik aloqalarini mustahkamlash tushuniladi. Soddaroq ifodalasak, qavm-qarindosh, yoru birodarlar bilan o‘zaro bordi-keldini uzib qo‘ymaslik, doimo qondoshlar, ayniqsa, ular orasidagi betoblari va hojatmandlari holidan xabar olish, qo‘ldan kelganicha ularning og‘irini yengil qilish kabi ulug‘ insoniy fazilatlarga silai rahm deyiladi.
Mo‘tabar aqida kitoblarimizda, jumladan, “Aqoidi Nasafiy”da bunday deyiladi: “Ajal bittadir”.
Shunday ekan, umrni uzaytirishni qanday tushunish kerak?
Ba’zi ulamolar bunday javob berganlar: “Amallarda barakot va tavfiq hosil bo‘lishi umrning bekorga o‘tmasligidir. Bu xuddi uning uzayganiga o‘xshaydi”.
Ayrim ulamolar, silai rahm o‘lganidan keyin yaxshilik bilan yodlanishiga sababdir, bu umrning ma’nan uzayishidir, deyishgan.
Ba’zi hadis olimlariga ko‘ra, ajalning kechikishi deyilganida umrning ortishi emas, balki Alloh silai rahm qiluvchining naslidan xayrli zurriyot chiqarishi tushuniladi. Abu Dardo roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurida “Kim silai rahm qilsa, ajali kechiktiriladi”, deyilganida, u zot bunday marhamat qildilar: “Umr uzaymaydi. Alloh taolo: “Bas, qachon ularga ajallari kelsa, uni biron soatga orqaga ham, oldinga ham sura olmaydilar” (A’rof, 34), deya ogohlantirgan. Ammo kishi silai rahm qilsa, uning ortidan duo qiladigan xayrli zurriyoti bo‘ladi” (Tabaroniy rivoyati).
Bu masalaga Ibn Hajar Asqaloniy bunday sharh keltirgan: “Umrning uzayishi deyilsa, bandani toatga yo‘llash va oxirat uchun foydali amallarni bajarishga ishtiyoq berish, vaqtini bekorga o‘tkazishdan saqlash orqali umrini barakotli qilib qo‘yish tushuniladi. Payg‘ambarimiz alayhissalom ummatlarining umri boshqa ummatlarga nisbatan juda qisqaligini aytib, duo qilganlarida, Qadr kechasi berilgan. Zero, kim ushbu kechaga yetishib, uni toat-ibodat bilan o‘tkazsa, sakson uch yil ibodat qilganning savobini olishi haqida hadislar bor.
Xullas, silai rahm toatning ortishi va gunohlarning kamayishiga sababdir, u orqali banda o‘zidan yaxshi xotira qoldiradi va o‘lganidan so‘ng ham unga savob yozilib turaveradi. Mo‘minga asqatadigan narsalar ichida o‘zidan keyin foydalaniladigan ilm, sadaqai joriya va solih farzanddir”.
“Kutubi sitta” asosida
Sodiq NOSIR
tayyorladi.
O‘MI Matbuot xizmati
Din xizmati va kasbga sadoqat — imom-xatib faoliyatining bosh mezoni
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Andijon viloyati tuman-shahar bosh imom-xatiblari ishtirokida tahliliy yig‘ilish o‘tkazdilar.
Muftiy hazratlari mamlakatimizda Davlatimiz Rahbari tashabbusi bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, yangi jome masjidlarning barpo etilayotgani, ko‘plari qayta bunyod etilayotgani va sohaga qaratilayotgan yuksak e’tiborga alohida urg‘u qaratdilar. Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari imom-xatiblarni mana shunday e’tiborga va ishonchga munosib bo‘lib, davr va mo‘min-musulmon xalqimiz talablariga hamnafas holda faoliyat yuritishga chaqirdilar.
Majlisda imom-xatiblarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlanayotgani, ularning ilmiy salohiyatlarini yuksaltirishga katta e’tibor qaratilayotgani, xususan, magistratura, doktoranturada tahsil olishlari hamda AQSH, Angliya, BAA kabi davlatlarda ilmiy safar va malaka oshirish imkoniyatlari yaratilayotgani mamnuniyat ila qayd etildi.
Shuningdek, viloyatdagi yarim yillik ish faoliyat tahlil qilinib, 41 mingdan ortiq ma’rifiy tadbir o‘tkazilgani, 4 800 nafar fuqaroning murojaati ijobiy hal etilgani, 5 600 ta mehnat migranti oilasi bilan muloqot tashkil qilingani, ehtiyojmand oilalarga 3,5 milliard so‘m va madrasalarga 809 million so‘m xayriya yordamlari ko‘rsatilgani ijobiy baholandi.
Yig‘ilishda Mustaqilligimizning 35 yilligi hamda "Mahallada obodlik va mehr-saxovat oyligi" munosabati bilan masjidlarni obodonlashtirish, aholi orasida targ‘ibot ishlarini kuchaytirish, fuqarolar murojaatlarini ijobiy hal etish va ma’naviy muhit sog‘lomligini yanada yaxshilash bo‘yicha muhim vazifalar belgilab berildi.
Bundan tashqari, ish faoliyatni raqamlashtirish, muftiy.uz ilovasidan samarali foydalanish, internet makonida sifatli va mualliflik media-kontentlari bilan faol ishtirok etish zarurligi alohida ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari nuqtlari nihoyasida har bir imom-xatib o‘zini shariat xodimi va millat fidoiysi sifatida teran anglashi, tashabbuskorlik va kasbga sadoqat bilan xalqimizga xizmat qilishlari lozimligini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
