Dunyo darvozalari yanada kengroq ochilib, xorijiy davlatlar fuqarolarining yurtimizga kelib-ketishlariga qulay sharoitlar yaratilmoqda. Jumladan, 39 ta davlat fuqarolariga turistik vizalarni rasmiylashtirish tartibi soddalashtirildi, O‘zbekiston bilan vizasiz davlatlar soni ko‘paydi.
Shuning barobarida bizning yurtdoshlarimizning ham xorijiy davlatlarga chiqishi ortmoqda.
Odatda, chet elga, umuman, yo‘lga chiqayotgan har qanday yo‘lovchiga oldindan yo‘lovchilik mashaqqatini tortgan, bu borada boy tajriba to‘plagan kishilar; kitob ko‘rgan olimu ulamolar yo‘l-yo‘riqlar ko‘rsatib, pandu nais'hatlar qilishgan. Zero, notanish manzillar sari safarga otlangan kishilarga bunday tavsiyayu nasihatlarning ahamiyati juda ham katta.
Binobarin, xorijga chiqayotgan mo‘min-musulmonlar ushbu safarida davlatning qonunlariga amal qilgani kabi shariatimiz ko‘rsatmalariga ham amal qilmog‘i nihoyatda muhimdir.
Masalaning ana shu jihatlari e’tiborga olinib, muslim.uz Internet portalida “Muhojir vatandoshlar” loyihasi ish boshladi. Ushbu loyiha doirasida yangi rukn ochilib “Xorijdagi yurtdoshim” nomlandi.
Ushbu ruknda:
- xorijda ta’lim olayotgan, mehnat qilayotgan, uzoq muddatga davolanishga ketgan vatandoshlarimiz to‘g‘risida hayotiy maqolalar;
- yo‘lga chiquvchilarga tavsiyalar, maslahatlar;
- uzoq muddatli safarlarning ijtimoiy hayotga, oilaviy masalalarga ta’siri va boshqa dolzarb muammolarga doir savol-javoblar dasturiy ravishda yoritiladi;
- Internet saytda e’lon qilingan maqolaning audio formati ham tavsiya qilinadi.
Ushbu materiallar oyat, hadis va ulamolarimizning ilmiy meroslariga asoslangan holda yoritiladi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam musulmonlarni uy va hovlilarni ozoda tutishga, chiqindi va axlatlarni to‘plab qo‘ymaslikka chaqirganlar. U zot alayhissalom bunday deganlar: “Albatta, Alloh xushholdir, xushhollikni suyadir. Ozodadir, ozodalikni suyadir. Karamlidir, karamni suyadir. Saxiydir, saxiylikni suyadir. Shunday ekan, hovlilaringizni ozoda tuting! Yahudiylarga o‘xshamang!” (Imom Termiziy rivoyati).
Uyda axlat to‘plab qo‘yish nafaqat diniy, balki tibbiy va psixologik jihatdan ham katta zararlarga ega. Chiqindilarni o‘z vaqtida olib chiqib tashlamaslik uy muhiti va inson salomatligiga jiddiy xavf tug‘diradi.
To‘plangan axlat suvaraklar, pashshalar, sichqon va kalamushlarni o‘ziga tortadi. Ular vabo, tif va dizenteriya kabi xavfli infeksiyalarni tashiydi.
Oziq-ovqat qoldiqlari tez chiriydi. Natijada havoda ko‘zga ko‘rinmas zamburug‘ sporalari ko‘payib, allergiya va astmani qo‘zg‘atadi.
Chirish jarayonida ammiak va vodorod sulfid kabi gazlar ajraladi. Bu gazlar bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va nafas qisishiga sabab bo‘ladi.
Betartib va axlat to‘la uyda yashash inson miyasini toliqtiradi. Bu doimiy stress, asabiylik va surunkali charchoqni keltirib chiqaradi.
Ifloslangan havo va tartibsizlik odamning ish qobiliyatini pasaytiradi. Diqqatni bir joyga jamlash qiyinlashadi.
Davron NURMUHAMMAD