Dunyo darvozalari yanada kengroq ochilib, xorijiy davlatlar fuqarolarining yurtimizga kelib-ketishlariga qulay sharoitlar yaratilmoqda. Jumladan, 39 ta davlat fuqarolariga turistik vizalarni rasmiylashtirish tartibi soddalashtirildi, O‘zbekiston bilan vizasiz davlatlar soni ko‘paydi.
Shuning barobarida bizning yurtdoshlarimizning ham xorijiy davlatlarga chiqishi ortmoqda.
Odatda, chet elga, umuman, yo‘lga chiqayotgan har qanday yo‘lovchiga oldindan yo‘lovchilik mashaqqatini tortgan, bu borada boy tajriba to‘plagan kishilar; kitob ko‘rgan olimu ulamolar yo‘l-yo‘riqlar ko‘rsatib, pandu nais'hatlar qilishgan. Zero, notanish manzillar sari safarga otlangan kishilarga bunday tavsiyayu nasihatlarning ahamiyati juda ham katta.
Binobarin, xorijga chiqayotgan mo‘min-musulmonlar ushbu safarida davlatning qonunlariga amal qilgani kabi shariatimiz ko‘rsatmalariga ham amal qilmog‘i nihoyatda muhimdir.
Masalaning ana shu jihatlari e’tiborga olinib, muslim.uz Internet portalida “Muhojir vatandoshlar” loyihasi ish boshladi. Ushbu loyiha doirasida yangi rukn ochilib “Xorijdagi yurtdoshim” nomlandi.
Ushbu ruknda:
- xorijda ta’lim olayotgan, mehnat qilayotgan, uzoq muddatga davolanishga ketgan vatandoshlarimiz to‘g‘risida hayotiy maqolalar;
- yo‘lga chiquvchilarga tavsiyalar, maslahatlar;
- uzoq muddatli safarlarning ijtimoiy hayotga, oilaviy masalalarga ta’siri va boshqa dolzarb muammolarga doir savol-javoblar dasturiy ravishda yoritiladi;
- Internet saytda e’lon qilingan maqolaning audio formati ham tavsiya qilinadi.
Ushbu materiallar oyat, hadis va ulamolarimizning ilmiy meroslariga asoslangan holda yoritiladi.
1. “Bismillah” ni aytish.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Qachonki kishi uyiga kirsa, kirishida ham, taomi ustida ham Allohni zikr qilsa, shayton (sheriklariga): «Sizlarga o‘rin ham yo‘q, ovqat ham yo‘q», deydi. Agar kirganida Allohni zikr qilmasa, shayton: «Joylaringizni topdingiz», deydi. Taomi ustida ham Allohni zikr qilmasa, shayton: «Joyingizni ham, taomingizni ham topdingiz», deydi» (Imom Buxoriy rivoyati).
2. Kirish duosini aytish:
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: «Kishi uyiga kirganda:
“Allohumma, inniy asaluka xoyrol mavlaji va xoyrol maxroji. Bismillahi valajnaa va bismillahi xorojnaa va ’ala Allohi Robbinaa tavakkalnaa”
“Allohim, Sendan yaxshi kirish va yaxshi chiqishni so‘rayman. Allohning nomi bilan kirdik, Allohning nomi bilan chiqdik. Robbimiz Allohga tavakkal qildik”, desin va ahliga salom bersin» (Imom Abu Dovud rivoyati).
3. Uydagilarga salom berish.
Alloh taolo bunday buyuradi: “Bas, qachonki, uylarga kirsangiz, bir-birlaringizga Alloh huzuridan bo‘lgan muborak, pokiza salomni aytingiz (ya’ni “Assalomu alaykum” deng!)” (Nur surasi, 61-oyat).
4. Og‘izni misvok bilan tozalash.
Oisha onamiz roziyallohu anho aytadilar: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirganlarida birinchi bo‘lib misvok ishlatardilar” (Imom Muslim rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD