Men duogo‘y mushfiqa ayol...
Oddiy uy bekasiman. Maktabni tugatishim yaqin qolgan kezlarda otajonim og‘ir xastalikka chalinib qoldi. Paxtada suvchi bo‘lib ishlagan odamning topgani nima bo‘ladi. Ro‘zg‘orga kirgan uch-to‘rt so‘m pul ham dori-darmon olishga keta boshladi. Yana o‘sha vaqtlarda akam texnikumda, ukam “Nafis san’at” litseyida o‘qiydi. O‘zi yetimlikda o‘sib o‘qiy olmaganidan armonda qolgan otam farzandlarining oliy dargohlarda o‘qishini astoydil orzu qilar edi. Ammo ayni biz ulg‘aygan, o‘qishimiz zarur bo‘lgan choqda kasal bo‘lib qolganidan juda qattiq siqilib xijolat bo‘lar, bu siqilish esa uning sog‘ligini battar yomonlashtirar edi.
Xullas, otam qaydandir ozgina pul topib akamga qo‘shib meni ham poytaxtga imtihon topshirishga yubordi. Toshkent pedagogika institutiga (hozir universitet) hujjat topshirdim. O‘sha vaqtlarda test tartibi joriy etilgan edi. menga berilgan testlarni bir zumda yechib bo‘lib, nima qilishni bilmay atrofga alanglab o‘tirgan edim yonimdagi qiz yordam so‘radi. Unga yordamlashib uning ham hamma savollarini yechdik-da birgalashib test savollarini topshirib chiqib ketdik.
Institut binosidan go‘yoki uchib chiqdim. O‘qishga 100 foiz qabul qilinganimga ishonchim komil edi. Imtihondan chiqishimni kutib o‘tirgan akamdan suyunchi olmoqchi bo‘lib oldiga yugurib borib hammasini to‘lib-toshib aytib berganimda akamning sevinchdan yuzi yorishib, “Variantni belgiladingmi?” deb so‘radi. Shu gapni eshitib hushimdan ketib qolayozdim. Negaki, variantni belgilash kerakligi akam so‘ragandan keyingina esimga kelgan edi...
Hosili kalom, otam bechoraning dardi kundan kunga ortib boraverdi. Shu sababdan yana o‘qishga kelishimga imkon bo‘lmadi. Keyin turmushga chiqdim, to‘rtta farzandli bo‘ldim. Bu orada otam ham qazo qilib ketdi. Ammo har doim ilm olishga intilib yashadim. Yangi chiqqan qo‘llanma-kitoblardan o‘qib, undan-bundan so‘rab-surishtirib, bir nimalarni o‘rganib, Qur’oni karimga tushib oldim. Muqaddas Kitobimizni bir necha bor xatm ham qildim.
Taqdirning taqozosi ila uch-to‘rt yil burun turmush o‘rtog‘im ikkimiz Istanbulga kelib qoldik. Mavlid oyi edi o‘shanda. U yerda ayollar ham mavlid o‘qigani masjidga borar ekan. O‘sha ayollarga qo‘shilib men ham bordim. Vaqtliroq borib qolgan ekanmiz, tokchada turgan Qur’oni karimni olib o‘qib o‘tirgan edim. Ayollardan biri qiziqish bilan yonimga kelib, past ovozda o‘qiyotgan bo‘lsam-da bir oz quloq solib o‘tirdi. So‘ng “Qur’on o‘qishni bilasanmi?” deb so‘radi. “Ha”, dedim. “Yaxshi”, deb qo‘ydi.
Bir pasdan keyin mavlid boshlandi. Mavlid so‘ngida tilovat qilinib duoga qo‘l ochildi. Duo qilib bo‘lgan edik hamki, haligi ayol minbarga chiqib: “Azizlar, hozir sizga O‘zbekistondan kelgan mehmonimiz Qur’oni karimdan tilovat qilib beradi”, deb e’lon qildi-da meni yoniga chaqirdi. U ko‘rsatgan joyga o‘tirib tilovat qildim. Tilovatni yakunlaganimdan so‘ng masjiddagi ayollarning hammasi kelib men bilan quchoq ochib ko‘rishdi. Ular hayratlanib: “Juda go‘zal o‘qiding, rahmat”, deb tashakkur aytishar, “Shunday o‘qishni o‘rganish bizga ham nasib etsin”, deb duo qilishar, “Qur’on o‘qishni qayerdan o‘rgangansan?” “Sizning mamlakatingizda Qur’onni o‘rganish mumkinmi?” deb so‘rashar edi. O‘shanda minbardan tushayotib koshkiydi o‘zimning ona Vatanimda ham shunday tabarruk joylarda Qur’on o‘qish nasib aylasa edi deb yig‘ladim.
Allohning marhamatini qarangki, Qur’on musobaqasini o‘tkazish haqida Davlatimiz rahbarining o‘zi tashabbus ko‘rsatdi, Bu ishlarga muftiy hazratlari bosh bo‘ldi. Ammo o‘sha, Istanbulga borgan vaqtimda 40 yosh ostonasida edim. Hozir 43 ga kirib qo‘ydim. Ushbu tanlovda, afsuski, yoshim balandligi bois qatnasha olmas ekanman. Yo‘qsa, 2000 nafardan oshgan Qur’onga muhabbatli bandalardan biri bo‘lib turar edim.
Ammo men qatnasha olmasam ham duogo‘yman. Bizni shunday saodatli kunlarga yetkazgan Alloh taologa beadad hamdu sanolar aytaman, diniy ma’rifatga katta e’tibor qaratayotgan yurtboshimiz Shavkat Mirziyoyevning umriga, rizqiga, imoniga baraka tilayman, dinimiz rahnamosi muftiy hazratlarining ilmi, obro‘si, e’tibori bundan-da ziyoda bo‘lishini tilab kecha-kunduz duolar qilaman.
Prezidentimiz rahnamoligida o‘tgan bir yilni xayolim tasmasida jonlantirib ko‘rib shunga amin bo‘ldimki, xalqimizning tabiatida yaxshi tarafga o‘zgarish yuz beribdi. Elimizning Rabbimizga muhabbati yanada ziyoda bo‘libdi. Alloh taolo va’dasiga muvofiq elning tabiatiga mos yo‘lboshchi yubordi. Inshoalloh, yaqin kelajakda farzandlarimiz orasidan dunyo ilmini tebratgan ajdodlarimizdek buyuk allomalar yetishib chiqajak.
Qizmanoy HAYITOVA
«Asrlarni birlashtiruvchi meros»: mediaforumda Qur’on, qo‘lyozmalar va sun’iy intellektga oid loyihalar taqdim etiladi
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumining uchinchi yalpi sessiyasi 26 avgust kuni «Asrlarni birlashtiruvchi meros. Islom sivilizatsiyasining ma’naviy mazmun-mohiyati» mavzusida bo‘lib o‘tmoqda. Sessiyada Qur’on merosi, qadimiy qo‘lyozmalar, xattotlik, hujjatli kino hamda tarixiy manbalarni o‘rganishda sun’iy intellektdan foydalanish masalalari o‘rin olgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Asosiy loyihalardan biri — «114 Qur’on: islom olami xattotligining 114 durdonasi» bo‘ladi. Uni Mueller & Schindler nashriyot uyi vitse-prezidenti Aleksandr Vilgelm taqdim etdi. Shuningdek, sessiyada «Katta Langar Qur’oni: haqiqat va afsonalar» xalqaro loyihasi taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Uni Islom sivilizatsiyasi markazi ilmiy kotibi Rustam Jabborov taqdim qildi.
Sankt-Peterburg hujjatli filmlar studiyasi bosh direktori Aleksey Telnov «Yagona tarixiy meros sahifalari» loyihasi doirasida yaratilgan «Masjid» filmining treylerini namoyish etdi. Islomshunos va madaniyat arbobi Ketlin Gyobel ishtirokchilarni «Allohning 99 ismi: Uning go‘zal ismlari orqali Yaratganni anglash» noshirlik loyihasi bilan tanishtirdi.
Alohida blok yangi texnologiyalarga bag‘ishlanadi. Sberbank Istiqbolli texnologiyalarni rivojlantirish boshqarmasi ijrochi direktori Vladimir Kox hamda Islom sivilizatsiyasi markazi professori, bosh ilmiy xodimi Zohidullo Munavvarov «Sun’iy intellekt — qadimiy qo‘lyozmalarni o‘qishning raqamli kaliti» loyihasini taqdim etadi. Dasturdan, shuningdek, «Payg‘ambarning fazilatlari» kitobi va «O‘zbekiston tarix xaritasida: imperiyalar, sivilizatsiyalar, davrlar» loyihasi ham o‘rin olgan.
Xalqaro munozara «Jaholatdan ma’rifat sari: stereotiplar va islomofobiyani bartaraf etishda medianing o‘rni» mavzusida o‘tkaziladi. Unda Islom hamkorlik tashkiloti, shuningdek, Jazoir, Ummon, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Iroq, Mali va O‘zbekistonning davlat va xalqaro ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etadi.
Bundan tashqari, O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif «Jurnalistikada tarix va sun’iy intellekt: merosni onlayn makonda qanday saqlash mumkin?» loyihasini, Islom sivilizatsiyasi markazi media bo‘limi rahbari O‘ktam Usmanov esa «O‘zbekistonni dunyoga mashhur qilgan olimlar» kitobini taqdim etadi. Sessiya «Dunyo Qur’oni: xattotlik an’analaridan — kelajak merosi sari» taqdimoti bilan yakunlanadi. Islom sivilizatsiyasi markazi huzuridagi Xattotlik maktabi direktori Habibullo Solih turli mamlakatlar va islom xattotlik maktablari an’analarini birlashtiruvchi noyob Qur’onni yaratish bo‘yicha xattotlar o‘rtasidagi Jahon tanlovini e’lon qiladi.
Forumning asosiy maydoni O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi bo‘ladi. Unda deyarli 50 mamlakatdan media va ekspertlar hamjamiyatining 300 nafar vakili — mediakompaniyalar, axborot agentliklari va telekanallar rahbarlari, jurnalistlar, prodyuserlar, olimlar hamda kreativ industriya mutaxassislari ishtirok etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
