Sayt test holatida ishlamoqda!
10 Avgust, 2026   |   27 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:57
Quyosh
05:27
Peshin
12:30
Asr
17:25
Shom
19:33
Xufton
21:02
Bismillah
10 Avgust, 2026, 27 Safar, 1448

Men duogo‘y mushfiqa ayol...

13.01.2018   9142   4 min.
Men duogo‘y mushfiqa ayol...

Oddiy uy bekasiman. Maktabni tugatishim yaqin qolgan kezlarda otajonim og‘ir xastalikka chalinib qoldi. Paxtada suvchi bo‘lib ishlagan odamning topgani nima bo‘ladi. Ro‘zg‘orga kirgan uch-to‘rt so‘m pul ham dori-darmon olishga keta boshladi. Yana o‘sha vaqtlarda akam texnikumda, ukam “Nafis san’at” litseyida o‘qiydi. O‘zi yetimlikda o‘sib o‘qiy olmaganidan armonda qolgan otam farzandlarining oliy dargohlarda o‘qishini astoydil orzu qilar edi. Ammo ayni biz ulg‘aygan, o‘qishimiz zarur bo‘lgan choqda kasal bo‘lib qolganidan juda qattiq siqilib xijolat bo‘lar, bu siqilish esa uning sog‘ligini battar yomonlashtirar edi.

Xullas, otam qaydandir ozgina pul topib akamga qo‘shib meni ham poytaxtga imtihon topshirishga yubordi. Toshkent pedagogika institutiga (hozir universitet) hujjat topshirdim. O‘sha vaqtlarda test tartibi joriy etilgan edi. menga berilgan testlarni bir zumda yechib bo‘lib, nima qilishni bilmay atrofga alanglab o‘tirgan edim yonimdagi qiz yordam so‘radi. Unga yordamlashib uning ham hamma savollarini yechdik-da birgalashib test savollarini topshirib chiqib ketdik.

Institut binosidan go‘yoki uchib chiqdim. O‘qishga 100 foiz qabul qilinganimga ishonchim komil edi. Imtihondan chiqishimni kutib o‘tirgan akamdan suyunchi olmoqchi bo‘lib oldiga yugurib borib hammasini to‘lib-toshib aytib berganimda akamning sevinchdan yuzi yorishib, “Variantni belgiladingmi?” deb so‘radi. Shu gapni eshitib hushimdan ketib qolayozdim. Negaki, variantni belgilash kerakligi akam so‘ragandan keyingina esimga kelgan edi...

Hosili kalom, otam bechoraning dardi kundan kunga ortib boraverdi. Shu sababdan yana o‘qishga kelishimga imkon bo‘lmadi. Keyin turmushga chiqdim, to‘rtta farzandli bo‘ldim. Bu orada otam ham qazo qilib ketdi. Ammo har doim ilm olishga intilib yashadim. Yangi chiqqan qo‘llanma-kitoblardan o‘qib, undan-bundan so‘rab-surishtirib, bir nimalarni o‘rganib, Qur’oni karimga tushib oldim. Muqaddas Kitobimizni bir necha bor xatm ham qildim.

Taqdirning taqozosi ila uch-to‘rt yil burun turmush o‘rtog‘im ikkimiz Istanbulga kelib qoldik. Mavlid oyi edi o‘shanda. U yerda ayollar ham mavlid o‘qigani masjidga borar ekan. O‘sha ayollarga qo‘shilib men ham bordim. Vaqtliroq borib qolgan ekanmiz, tokchada turgan Qur’oni karimni olib o‘qib o‘tirgan edim. Ayollardan biri qiziqish bilan yonimga kelib, past ovozda o‘qiyotgan bo‘lsam-da bir oz quloq solib o‘tirdi. So‘ng “Qur’on o‘qishni bilasanmi?” deb so‘radi. “Ha”, dedim. “Yaxshi”, deb qo‘ydi.

Bir pasdan keyin mavlid boshlandi. Mavlid so‘ngida tilovat qilinib duoga qo‘l ochildi. Duo qilib bo‘lgan edik hamki, haligi ayol minbarga chiqib: “Azizlar, hozir sizga O‘zbekistondan kelgan mehmonimiz Qur’oni karimdan tilovat qilib beradi”, deb e’lon qildi-da meni yoniga chaqirdi. U ko‘rsatgan joyga o‘tirib tilovat qildim. Tilovatni yakunlaganimdan so‘ng masjiddagi ayollarning hammasi kelib men bilan quchoq ochib ko‘rishdi. Ular hayratlanib: “Juda go‘zal o‘qiding, rahmat”, deb tashakkur aytishar, “Shunday o‘qishni o‘rganish bizga ham nasib etsin”, deb duo qilishar, “Qur’on o‘qishni qayerdan o‘rgangansan?” “Sizning mamlakatingizda Qur’onni o‘rganish mumkinmi?” deb so‘rashar edi. O‘shanda minbardan tushayotib koshkiydi o‘zimning ona Vatanimda ham shunday tabarruk joylarda Qur’on o‘qish nasib aylasa edi deb yig‘ladim.

Allohning marhamatini qarangki, Qur’on musobaqasini o‘tkazish haqida Davlatimiz rahbarining o‘zi tashabbus ko‘rsatdi, Bu ishlarga muftiy hazratlari bosh bo‘ldi. Ammo o‘sha, Istanbulga borgan vaqtimda 40 yosh ostonasida edim. Hozir 43 ga kirib qo‘ydim. Ushbu tanlovda, afsuski, yoshim balandligi bois qatnasha olmas ekanman. Yo‘qsa, 2000 nafardan oshgan Qur’onga muhabbatli bandalardan biri bo‘lib turar edim.

Ammo men qatnasha olmasam ham duogo‘yman. Bizni shunday saodatli kunlarga yetkazgan Alloh taologa beadad hamdu sanolar aytaman, diniy ma’rifatga katta e’tibor qaratayotgan yurtboshimiz Shavkat Mirziyoyevning umriga, rizqiga, imoniga baraka tilayman, dinimiz rahnamosi muftiy hazratlarining ilmi, obro‘si, e’tibori bundan-da ziyoda bo‘lishini tilab kecha-kunduz duolar qilaman.

Prezidentimiz rahnamoligida o‘tgan bir yilni xayolim tasmasida jonlantirib ko‘rib shunga amin bo‘ldimki, xalqimizning tabiatida yaxshi tarafga o‘zgarish yuz beribdi. Elimizning Rabbimizga muhabbati yanada ziyoda bo‘libdi. Alloh taolo va’dasiga muvofiq elning tabiatiga mos yo‘lboshchi yubordi. Inshoalloh, yaqin kelajakda farzandlarimiz orasidan dunyo ilmini tebratgan ajdodlarimizdek buyuk allomalar yetishib chiqajak.

Qizmanoy HAYITOVA

Ibratli hikoyalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Majlislar omonatdir

06.08.2026   11234   4 min.
Majlislar omonatdir

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:

« المجالس بالأمانة إلا ثلاثة مجالس: سفك دم حرام، أو فرج حرام، أو اقتطاع مال بغير حق »

 

Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Majlislar omonatdir. Faqat uch majlis bundan mustasno: nohaq qon to‘kish, harom shahvoniy aloqa (zino) va nohaq molni tortib olish haqidagi majlislar” (Imom Abu Dovud rivoyati).

 

“Majlislar omonatdir”, ya’ni odamlar yig‘ilgan har qanday majlisda aytiladigan gaplar omonat hisoblanadi. Agar suhbatdoshlar ma’lum bir gapning sir saqlanishini istasalar yoki vaziyat shuni taqozo etsa, u holda u gapni boshqalarga tarqatish joiz emas.

 

Bunga quyidagilar kiradi: shaxsiy sirlar; oilaviy maslahatlar; ishxona yoki tashkilot yig‘ilishlari; davlat ishlariga oid maxfiy suhbatlar; faqat ishtirokchilarga tegishli bo‘lgan ma’lumotlar.

 

“Omonat” degani faqat mol-mulkni saqlash emas, balki sirni, ma’lumotlarni va eshitilgan gapni ham saqlashni o‘z ichiga oladi.

 

Nima uchun majlis omonat deb atalgan? Chunki odamlar bir-biriga ishonib, erkin maslahatlashishi va dardini aytishi uchun ularning gaplari tashqariga chiqmasligi zarur. Agar majlisda yoki biror yig‘inda qatnashgan kishi eshitganlarini boshqalarga tarqataversa, odamlar bir-biriga ishonmay qo‘yadi, g‘iybat va chaqimchilik ko‘payadi, munosabatlar buziladi, jamiyatda o‘zaro ishonch yo‘qoladi. Shu bois solih salaflar majlis sirini oshkor qilishni omonatga xiyonat deb hisoblashgan.

 

“Faqat uch majlis bundan mustasno...” ya’ni ba’zi hollarda sir saqlash mumkin emas. Agar bir kishi: “Men falonchini o‘ldirmoqchiman yoki unga zarar yetkazmoqchiman” desa va uning bu ishi jiddiy ekani ma’lum bo‘lsa, uni yashirish joiz emas. Balki qotillikning oldini olish uchun tegishli mas’ullarni yoki huquqni muzofaza qiluvchi tashkilotlar vakillarini ogohlantirish shart.

 

“Harom shahvoniy aloqa (zino)”. Agar bir kishi zino qilish yoki birovning nomusiga tajovuz qilish niyati borligini bildirsa, bu haqda ham sukut qilish mumkin emas. Bunday holda jabrlanuvchini yoki buning oldini oladigan mas’ul shaxslarni ogohlantirish lozim bo‘ladi.

 

“Nohaq molni tortib olish”. Agar kimdir o‘g‘rilik, firibgarlik qilishni, birovning haqini tortib olishni rejalashtirayotganini aytsa, bu sirni ham saqlab turish joiz emas. Chunki bu boshqalarning haqiga tajovuzdir.

 

Xo‘sh, shunday vaziyatga duch kelgan kishi qanday yo‘l tutishi lozim?

 

Avvalo, o‘sha odamga nasihat qilinadi va Allohdan qo‘rqishi eslatiladi. Agar u fikridan qaytmasa va xavf haqiqiy bo‘lsa, zararning oldini olish uchun tegishli shaxslarga xabar beriladi. Bu xabar berish faqat jinoyatni to‘xtatish bo‘lishi kerak, odamni sharmanda qilish yoki obro‘sini to‘kish emas.

 

Xulosa qilib aytganda, barcha hadislar kabi mazkur hadis ham mo‘min-musulmonlarga juda muhim axloqiy qoidani o‘rgatadi: majlisda eshitilgan gaplar omonat hisoblanadi va ularni egasining roziligisiz tarqatish aslo mumkin emas. Biroq agar bu sirni saqlash oqibatida insonning joniga, nomusiga yoki mol-mulkiga katta xavf tug‘ilsa, zararning oldini olish uchun shu haqda xabar berish ba’zi hollarda vojib bo‘ladi. Shu tariqa Islom ham omonatni saqlashni, ham odamlarning hayoti, nomusi va mol-mulkini muhofaza qilishni ta’minlaydi.

 

Manbalar asosida

T.NIZOM tayyorladi.

Maqolalar