Oddiy uy bekasiman. Maktabni tugatishim yaqin qolgan kezlarda otajonim og‘ir xastalikka chalinib qoldi. Paxtada suvchi bo‘lib ishlagan odamning topgani nima bo‘ladi. Ro‘zg‘orga kirgan uch-to‘rt so‘m pul ham dori-darmon olishga keta boshladi. Yana o‘sha vaqtlarda akam texnikumda, ukam “Nafis san’at” litseyida o‘qiydi. O‘zi yetimlikda o‘sib o‘qiy olmaganidan armonda qolgan otam farzandlarining oliy dargohlarda o‘qishini astoydil orzu qilar edi. Ammo ayni biz ulg‘aygan, o‘qishimiz zarur bo‘lgan choqda kasal bo‘lib qolganidan juda qattiq siqilib xijolat bo‘lar, bu siqilish esa uning sog‘ligini battar yomonlashtirar edi.
Xullas, otam qaydandir ozgina pul topib akamga qo‘shib meni ham poytaxtga imtihon topshirishga yubordi. Toshkent pedagogika institutiga (hozir universitet) hujjat topshirdim. O‘sha vaqtlarda test tartibi joriy etilgan edi. menga berilgan testlarni bir zumda yechib bo‘lib, nima qilishni bilmay atrofga alanglab o‘tirgan edim yonimdagi qiz yordam so‘radi. Unga yordamlashib uning ham hamma savollarini yechdik-da birgalashib test savollarini topshirib chiqib ketdik.
Institut binosidan go‘yoki uchib chiqdim. O‘qishga 100 foiz qabul qilinganimga ishonchim komil edi. Imtihondan chiqishimni kutib o‘tirgan akamdan suyunchi olmoqchi bo‘lib oldiga yugurib borib hammasini to‘lib-toshib aytib berganimda akamning sevinchdan yuzi yorishib, “Variantni belgiladingmi?” deb so‘radi. Shu gapni eshitib hushimdan ketib qolayozdim. Negaki, variantni belgilash kerakligi akam so‘ragandan keyingina esimga kelgan edi...
Hosili kalom, otam bechoraning dardi kundan kunga ortib boraverdi. Shu sababdan yana o‘qishga kelishimga imkon bo‘lmadi. Keyin turmushga chiqdim, to‘rtta farzandli bo‘ldim. Bu orada otam ham qazo qilib ketdi. Ammo har doim ilm olishga intilib yashadim. Yangi chiqqan qo‘llanma-kitoblardan o‘qib, undan-bundan so‘rab-surishtirib, bir nimalarni o‘rganib, Qur’oni karimga tushib oldim. Muqaddas Kitobimizni bir necha bor xatm ham qildim.
Taqdirning taqozosi ila uch-to‘rt yil burun turmush o‘rtog‘im ikkimiz Istanbulga kelib qoldik. Mavlid oyi edi o‘shanda. U yerda ayollar ham mavlid o‘qigani masjidga borar ekan. O‘sha ayollarga qo‘shilib men ham bordim. Vaqtliroq borib qolgan ekanmiz, tokchada turgan Qur’oni karimni olib o‘qib o‘tirgan edim. Ayollardan biri qiziqish bilan yonimga kelib, past ovozda o‘qiyotgan bo‘lsam-da bir oz quloq solib o‘tirdi. So‘ng “Qur’on o‘qishni bilasanmi?” deb so‘radi. “Ha”, dedim. “Yaxshi”, deb qo‘ydi.
Bir pasdan keyin mavlid boshlandi. Mavlid so‘ngida tilovat qilinib duoga qo‘l ochildi. Duo qilib bo‘lgan edik hamki, haligi ayol minbarga chiqib: “Azizlar, hozir sizga O‘zbekistondan kelgan mehmonimiz Qur’oni karimdan tilovat qilib beradi”, deb e’lon qildi-da meni yoniga chaqirdi. U ko‘rsatgan joyga o‘tirib tilovat qildim. Tilovatni yakunlaganimdan so‘ng masjiddagi ayollarning hammasi kelib men bilan quchoq ochib ko‘rishdi. Ular hayratlanib: “Juda go‘zal o‘qiding, rahmat”, deb tashakkur aytishar, “Shunday o‘qishni o‘rganish bizga ham nasib etsin”, deb duo qilishar, “Qur’on o‘qishni qayerdan o‘rgangansan?” “Sizning mamlakatingizda Qur’onni o‘rganish mumkinmi?” deb so‘rashar edi. O‘shanda minbardan tushayotib koshkiydi o‘zimning ona Vatanimda ham shunday tabarruk joylarda Qur’on o‘qish nasib aylasa edi deb yig‘ladim.
Allohning marhamatini qarangki, Qur’on musobaqasini o‘tkazish haqida Davlatimiz rahbarining o‘zi tashabbus ko‘rsatdi, Bu ishlarga muftiy hazratlari bosh bo‘ldi. Ammo o‘sha, Istanbulga borgan vaqtimda 40 yosh ostonasida edim. Hozir 43 ga kirib qo‘ydim. Ushbu tanlovda, afsuski, yoshim balandligi bois qatnasha olmas ekanman. Yo‘qsa, 2000 nafardan oshgan Qur’onga muhabbatli bandalardan biri bo‘lib turar edim.
Ammo men qatnasha olmasam ham duogo‘yman. Bizni shunday saodatli kunlarga yetkazgan Alloh taologa beadad hamdu sanolar aytaman, diniy ma’rifatga katta e’tibor qaratayotgan yurtboshimiz Shavkat Mirziyoyevning umriga, rizqiga, imoniga baraka tilayman, dinimiz rahnamosi muftiy hazratlarining ilmi, obro‘si, e’tibori bundan-da ziyoda bo‘lishini tilab kecha-kunduz duolar qilaman.
Prezidentimiz rahnamoligida o‘tgan bir yilni xayolim tasmasida jonlantirib ko‘rib shunga amin bo‘ldimki, xalqimizning tabiatida yaxshi tarafga o‘zgarish yuz beribdi. Elimizning Rabbimizga muhabbati yanada ziyoda bo‘libdi. Alloh taolo va’dasiga muvofiq elning tabiatiga mos yo‘lboshchi yubordi. Inshoalloh, yaqin kelajakda farzandlarimiz orasidan dunyo ilmini tebratgan ajdodlarimizdek buyuk allomalar yetishib chiqajak.
Qizmanoy HAYITOVA
Inson tanasidagi eng hayratli alomatlardan biri – uning barmoq izlaridir.
Agar ikki egizak bir tuxumdan yaralgan bo‘lsa – zero ba’zi egizaklar ikki tuxumdan, ba’zilari esa bir tuxumdan yaraladi – hatto shunday holatda ham ularning barmoq izlari bir-biridan mutlaqo farq qiladi.
Bu haqiqatga Alloh subhanahu va taolo O‘zining aziz Kitobida ishora qilib shunday marhamat qiladi:
“Inson Bizni, uning suyaklarini jamlay olmas, deb o‘ylarmi? Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 3–4-oyatlar).
Zamonaviy ilm-fan barmoq izlarida yuzga yaqin o‘ziga xos alomat borligini aniqladi. Agar ikki barmoq izida ana shu yuz alomatdan o‘n ikkitasi o‘zaro mos kelsa, u holda bu ikki iz bir insonga tegishli deb qabul qilinadi.
Tasodifan ikki barmoq izining bir xil chiqish ehtimoli esa oltmish to‘rt milliarddan bittadir. Ya’ni yer yuzida oltmish to‘rt milliard inson yashagan taqdirda ham, shundagina bir juft barmoq izining o‘xshab qolish ehtimoli paydo bo‘ladi. Holbuki, dunyo aholisi 8 milliardni tashkil etadi, xolos.
Barmoq izlarining shakli ham favqulodda murakkabdir. Unda yoylar, egri chiziqlar, burilishlar, burchaklar, tarqalishlar, mayda chiziqlar, chuqurchalar va tarmoqlanishlardan iborat noyob tuzilish mavjud.
Ayrim tibbiyot muassasalarida bir barmoq izi namoyish qilinib, uning ostiga o‘n besh mingta boshqa barmoq izi qo‘yilganida ham, ulardan ikkitasi hatto yetti nuqtada ham mutlaq o‘xshash chiqmagan.
Barmoq izi inson ona qornida bo‘lganidayoq, homilaning oltinchi oyida shakllana boshlaydi va inson o‘lguniga qadar o‘zgarmasdan saqlanadi.
Yana ham hayratlisi shuki, agar barmoq uchidagi teri butunlay olib tashlansa, uning o‘rnida qayta o‘sib chiqqan yangi terida avvalgi barmoq izining o‘zi yana paydo bo‘ladi.
Ayrim jinoyatchilar barmoq izlarini yo‘qotish uchun jarrohlik amaliyotlarini o‘tkazganlar. Ular barmoq terisini kesib tashlab, boshqa joydan olingan terini ko‘chirib o‘tkazganlar. Ammo oradan bir necha oy o‘tgach, avvalgi barmoq izlari yana qayta namoyon bo‘lgan.
Chunki bu – Alloh taolo insonga bergan ilohiy muhrdir. Uni bashar quvvati yo‘q qilib tashlay olmaydi.
Qiyomat kuni Alloh taolo insonlarni qayta tiriltirganida ham ana shu chiziqlar, chuqurchalar, tarmoqlar va mayda belgilar yana avvalgi holiga qaytariladi.
Alloh taolo marhamat qiladi: “Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 4-oyat).
Bu – Alloh taoloning buyuk oyatlaridan biridir. Inson hali ona qornida ekan, bu naqshlar qanday yaratiladi? Keyin inson o‘lganidan so‘ng Alloh taolo ularni qanday qilib yana avvalgi holiga qaytaradi?
Bu savollarning o‘zi inson qalbini tafakkurga, aqlni esa Yaratuvchining qudrati haqida mulohaza qilishga chorlaydi.
Zamonaviy ilm-fan yana bir hayratli haqiqatni kashf etdi: insonning ko‘z gavhari – ya’ni ko‘zning rangli qismi ham har bir insonda o‘ziga xos bo‘lib, u ham shaxsni aniqlashda barmoq izi kabi noyob belgi vazifasini bajaradi.
Demak, inson tanasidagi har bir a’zo, har bir chiziq, har bir hujayra va har bir biologik belgi – Alloh taoloning qudratiga dalolat qiluvchi tirik oyatdir.
Muhammad Rotib Nabulsiyning
Qur’on va sunnatdagi
ilmiy mo‘jizalar
ensiklopediyasidan
Mir Arab oliy madrasasi
o‘qitvchisi
Abdurahmonov
Abdulhodiy
tarjima qildi