Uyda motam... hamma g‘amga botgan, qayg‘uda: kimdir dodlab yig‘lagan, kimdir xomush tortgancha, bir nuqtaga tikilib qolgan...
Vafot yetgan insonning to‘rt farzandining bittasida azadorlik alomati sezilmasdan janozada anchayin tetik va bardam turardi. Tabiiyki, bu hol ko‘pchilikni ajablantirdi, ammo hech kim undan nega bunday qilayotganini so‘ramadi.
Oxiri toqati toq bo‘lgan oqsoqol hamon jilmayib turgan farzandga qarab tanbeh bera boshladi: “Menga qara bolam! Namuncha xursand bo‘lmasang! Axir bugun otangdan ayrilding-ku!? Nahot ko‘zingga bir tomchi ham yosh kelmasa!?” Farzand unga bunday javob berdi: “To‘g‘ri, bugun men uchun qayg‘uli kun. Yuragim achishib ketyapti, ammo sabr qilishga majburman! Birinchidan, agar boshqalarga qo‘shilib dod-voy solsam, marhum otamning ruhiga jabr qilgan bo‘laman. Ikkinchidan, agar dodlab yig‘layotgan insonlar yig‘i-sig‘i o‘rniga hech bo‘lmasa bir bora kalima keltirib, marhumning ruhiga bag‘ishlaganda – ham marhumga foydasi tegardi, ham o‘zlariga savob yetardi. Shu sabab, ichimda tinmay kalima keltirib, salavot aytayapman!
Oqsoqol: “Unda nega jilmayasan?” deb so‘radi.
Nimtabassum qilib turishimga ham ikkita sabab bor: birinchisi, o‘zimni yig‘idan tiyib, kalima keltirganim uchun otamning ruhi orom olayotganidan xursandman; ikkinchisi, ezilib, qayg‘uga botib o‘tirganimni ko‘rib boshqalarning ham yuraklari g‘amga to‘lishini istamaganim uchun tabassum qilib turibman! Shuning uchun keling, ortiqcha vaqt yo‘qotmaylikda Qur’on tilovatini boshlaylik!..
Xaydarbekov Sherzod
Toshkent shahri
Buxoro shahridagi Mir Arab o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida taniqli ulamo, shayx Yusufxon to‘ra Shokirov tavalludining 100 yilligi munosabati bilan “Yusufxon to‘ra Shokirov – umrini islom ma’rifatiga bag‘ishlagan alloma” mavzusida ma’naviy-ma’rifiy tadbir tashkil etildi.
Davra suhbatida ta’lim muassasasi ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mudir o‘rinbosari A.Najmiddinov, Buxoro davlat universiteti Filologiya fakulteti o‘qituvchisi A.Hamidov, madrasa ustozlari va talabalar ishtirok etdilar.
Tadbir davomida so‘zga chiqqanlar allomaning ibratli hayot yo‘li va ilmiy merosi haqida to‘xtalib o‘tdilar. Ta’kidlanganidek, Yusufxon to‘ra Shokirov 1926 yili Qirg‘izistonning To‘qmoq shahrida tavallud topgan bo‘lib, ilm yo‘lidagi dastlabki qadamlarini mashhur “Mir Arab” madrasasida (1948–1954 yillar) boshlagan. Keyinchalik Misrning dunyoga mashhur “Al-Azhar” universitetida (1955–1961 yillar) tahsil olib, yuksak ilmiy salohiyatga ega bo‘lgan.
Yusufxon to‘ra Shokirov o‘z faoliyati davomida nafaqat ma’muriy mas’ul lavozimlarda ishlagan, balki Mir Arab madrasasi va Toshkent islom institutida ko‘plab shogirdlar tarbiyalagan. Uning qalamiga mansub:
· “Qissasi Rabg‘uziy kitobidagi oyat va hadislar”,
· “Islom – iymon, e’tiqod va hayot ramzi” kabi monografiyasi,
· “Alisher Navoiy asarlarining izohli lug‘ati” kabi ilmiy ishlari bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan.
Tadbirdan ko‘zlangan asosiy maqsad — talaba-yoshlarni buyuk ulamolarning hayoti va ijodi bilan yaqindan tanishtirish, ularda ilmga muhabbat va ajdodlar merosiga hurmat tuyg‘usini shakllantirishdan iborat.
Davra suhbati qizg‘in savol-javoblar bilan yakunlandi. Talabalar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga mutaxassislardan atroflicha javob oldilar.
A.Najmiddinov