Uyda motam... hamma g‘amga botgan, qayg‘uda: kimdir dodlab yig‘lagan, kimdir xomush tortgancha, bir nuqtaga tikilib qolgan...
Vafot yetgan insonning to‘rt farzandining bittasida azadorlik alomati sezilmasdan janozada anchayin tetik va bardam turardi. Tabiiyki, bu hol ko‘pchilikni ajablantirdi, ammo hech kim undan nega bunday qilayotganini so‘ramadi.
Oxiri toqati toq bo‘lgan oqsoqol hamon jilmayib turgan farzandga qarab tanbeh bera boshladi: “Menga qara bolam! Namuncha xursand bo‘lmasang! Axir bugun otangdan ayrilding-ku!? Nahot ko‘zingga bir tomchi ham yosh kelmasa!?” Farzand unga bunday javob berdi: “To‘g‘ri, bugun men uchun qayg‘uli kun. Yuragim achishib ketyapti, ammo sabr qilishga majburman! Birinchidan, agar boshqalarga qo‘shilib dod-voy solsam, marhum otamning ruhiga jabr qilgan bo‘laman. Ikkinchidan, agar dodlab yig‘layotgan insonlar yig‘i-sig‘i o‘rniga hech bo‘lmasa bir bora kalima keltirib, marhumning ruhiga bag‘ishlaganda – ham marhumga foydasi tegardi, ham o‘zlariga savob yetardi. Shu sabab, ichimda tinmay kalima keltirib, salavot aytayapman!
Oqsoqol: “Unda nega jilmayasan?” deb so‘radi.
Nimtabassum qilib turishimga ham ikkita sabab bor: birinchisi, o‘zimni yig‘idan tiyib, kalima keltirganim uchun otamning ruhi orom olayotganidan xursandman; ikkinchisi, ezilib, qayg‘uga botib o‘tirganimni ko‘rib boshqalarning ham yuraklari g‘amga to‘lishini istamaganim uchun tabassum qilib turibman! Shuning uchun keling, ortiqcha vaqt yo‘qotmaylikda Qur’on tilovatini boshlaylik!..
Xaydarbekov Sherzod
Toshkent shahri
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati