Uyda motam... hamma g‘amga botgan, qayg‘uda: kimdir dodlab yig‘lagan, kimdir xomush tortgancha, bir nuqtaga tikilib qolgan...
Vafot yetgan insonning to‘rt farzandining bittasida azadorlik alomati sezilmasdan janozada anchayin tetik va bardam turardi. Tabiiyki, bu hol ko‘pchilikni ajablantirdi, ammo hech kim undan nega bunday qilayotganini so‘ramadi.
Oxiri toqati toq bo‘lgan oqsoqol hamon jilmayib turgan farzandga qarab tanbeh bera boshladi: “Menga qara bolam! Namuncha xursand bo‘lmasang! Axir bugun otangdan ayrilding-ku!? Nahot ko‘zingga bir tomchi ham yosh kelmasa!?” Farzand unga bunday javob berdi: “To‘g‘ri, bugun men uchun qayg‘uli kun. Yuragim achishib ketyapti, ammo sabr qilishga majburman! Birinchidan, agar boshqalarga qo‘shilib dod-voy solsam, marhum otamning ruhiga jabr qilgan bo‘laman. Ikkinchidan, agar dodlab yig‘layotgan insonlar yig‘i-sig‘i o‘rniga hech bo‘lmasa bir bora kalima keltirib, marhumning ruhiga bag‘ishlaganda – ham marhumga foydasi tegardi, ham o‘zlariga savob yetardi. Shu sabab, ichimda tinmay kalima keltirib, salavot aytayapman!
Oqsoqol: “Unda nega jilmayasan?” deb so‘radi.
Nimtabassum qilib turishimga ham ikkita sabab bor: birinchisi, o‘zimni yig‘idan tiyib, kalima keltirganim uchun otamning ruhi orom olayotganidan xursandman; ikkinchisi, ezilib, qayg‘uga botib o‘tirganimni ko‘rib boshqalarning ham yuraklari g‘amga to‘lishini istamaganim uchun tabassum qilib turibman! Shuning uchun keling, ortiqcha vaqt yo‘qotmaylikda Qur’on tilovatini boshlaylik!..
Xaydarbekov Sherzod
Toshkent shahri
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws