Hazrat Umarning kelin tanlash uslublari
Payg‘ambar alayhissalom va u zotning as'hoblari, ularning hayotlari barcha mo‘minlarga ibrat maktabini o‘taydi. Quyida Rasuli akram sollallohu alayhi vasallamning suyukli sahobiylaridan hazrati Umar roziyallohu anhuning kelin tanlashdagi uslublariga oid rivoyatni keltiramiz:
“Hazrat Umar roziyallohu anhu tunlarning birida, odatlariga ko‘ra, xalqning holidan xabar olish uchun Madina ko‘chalarini aylanib yurgan edilar. Bir uyning oldidan o‘tib qoldilar. Ichkaridan ona bilan va qizining o‘zaro suhbati quloqlariga chalindi. Ona qiziga: “Bugun sotishga sutimiz oz ekan. Ozroq suv qo‘shib sotamiz”, dedi. Qiz: “Onajon, bunday qilishni amirul mo‘minin man qilgan-ku,uni ustiga jarchilar butun Madinaga e’lon qilganliklarini eshitdingiz, aslo unday qila olmaymiz”, degan edi, ona: “Namuncha qo‘rqmasang, hech kim bilmaydi, birov ko‘rarmidi, xalifa ham uxlab yotgan bo‘lsa, qayerdan biladi”, dedi. Shunda qiz: “Onajon, mayli, xalifa ko‘rmasalar ham, ulardan ulug‘roq Zot Alloh ko‘rib, bilib turibdiku”, dedi. Qizning bu so‘zlarini eshitgan Umar roziyallohu anhu uning Allohdan qo‘rquvi, ixlosini ko‘rib quvondilar. Yonlaridagi hamrohlariga: “Bu uyni eslab qol”, deb, u yerdan ketdilar. Ertasi kuni xizmatkorlariga “Kechagi oila haqida bilib kel”, deb topshiriq berdilar. Qul u yerga borib keldi va hazrati Umarga: “Haligi ayol beva, qizi esa hali turmushga chiqmagan ekan, turmush mashaqqatlari ularni ancha qiynab qo‘ygan ekan”, dedi. Shunda, Umar roziyallohu anhu shunday muslima, Allohdan qo‘rqadigan muslima qizni topganlaridan xursand bo‘lib, o‘g‘illarini to‘pladilar va ularga qarata: “Qay biringizni uylantirib qo‘yay?”, dedilar. O‘g‘illari: “Kimga, otajon?”, dedilar. “Bir sutchining qiziga”, dedilar. O‘g‘illaridan biri rozi bo‘ldi. Shunday qilib, Umar roziyallohu anhu o‘sha qizni kelin qildilar. Mana shu nikohdan ulug‘ xalifa, olimlar imomi, taqvoda peshqadam Umar ibn Abdulaziz rahmatullohi alayh dunyoga keldilar.
Xulosa qilib aytganda, Umar roziyallohu anhu doimo, kunu-tun mo‘min-musulmonlarning g‘amida bo‘lgan ekanlar, butun musulmon olamiga xalifa bo‘lishlariga qaramasdan, oddiy sutchi ayol bilan quda bo‘lib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning “Kelin tanlashda dindorini tanlaglar”, degan hadislariga amal qilgan ekanlar.
“Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti talabasi
Muhammad Zohid MUBASHSHIROV
“Em Insight”: Toshkentdagi xalqaro mediaforum islom sivilizatsiyasining zamonaviy qiyofasini namoyon etdi
Britaniyaning “Em Insight” jurnalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Nashrda yozilishicha, O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi tomonidan tashkil etilgan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh, yangi kashfiyotlar” xalqaro mediaforumi xorijlik OAVda katta qiziqish uyg‘otgan.
Raqamli platformalar, sun’iy intellekt va axborot xurujlari avj olgan hozirgi zamonda ommaviy axborot vositalarining mamlakatlar, madaniyatlar va sivilizatsiyalar haqidagi tasavvurlarni shakllantirishdagi o‘rni tobora ortib bormoqda.
Maqolada ta’kidlanishicha, Al-Xorazmiy, Ibn Sino, Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Mirzo Ulug‘bek kabi jahon ilm-fani rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk mutafakkirlar yurti bo‘lmish O‘zbekiston bu kabi global muhokamalar uchun eng maqbul maydondir.
Qatarning “The Peninsula” gazetasi mas’ul muharriri Muhammad Osmon forumning raqamli axborot asridagi ahamiyatiga to‘xtalib, Imom Buxoriyning hadislarni to‘plash va ularning haqqoniyligini tekshirishdagi qat’iy yondashuvini tilga oldi.
U ushbu metodologiyani manbalarni chuqur o‘rganish va verifikatsiya qilishning o‘chmas namunasi deb atadi va bu tamoyillar feyk xabarlar hamda sun’iy intellekt mahsulotlari ko‘paygan hozirgi davrda juda ahamiyatli ekanini bildirdi.
O‘zbekiston Milliy axborot agentligi muharriri O‘tkir Alimov forumning Mustaqillikning 35 yilligi ostonasida o‘tkazilayotganiga e’tibor qaratgan. U 50 mamlakatdan 300 ga yaqin OAV vakillarining Toshkentda jamlangani O‘zbekistonning sivilizatsiyalar chorrahasi sifatidagi o‘rni ortib borayotganidan dalolat berishini ta’kidladi.
Maqolada Toshkentdagi xalqaro mediaforum jurnalistika mas’uliyati, tarixiy tadqiqotlar chuqurligi va zamonaviy texnologiyalar imkoniyatlarini birlashtirgan holda Islom sivilizatsiyasini yangi, zamonaviy qiyofada dunyoga tanitishga xizmat qilishi bayon etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
