Sayt test holatida ishlamoqda!
10 May, 2025   |   12 Zulqa`da, 1446

Toshkent shahri
Tong
03:37
Quyosh
05:10
Peshin
12:24
Asr
17:22
Shom
19:33
Xufton
21:00
Bismillah
10 May, 2025, 12 Zulqa`da, 1446

Rasululloh (s.a.v.)ning taom borasida bergan ta’limotlari

28.11.2017   6355   3 min.
Rasululloh (s.a.v.)ning taom borasida bergan ta’limotlari

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam taom tanovul qilishdan oldin “Bismillah” bilan boshlab, taomdan forig‘ bo‘lgach “Alhamdulillah” deyishga o‘rgatganlar.
Umar ibn Salama roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Bismillahni ayt, o‘ng qo‘ling bilan tanovul qil va taomni o‘zinga yaqin joydan yegin” dedilar” (Muttafaqun alayhi).


Taomni ayblamaslikni o‘rgatganlar
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Muhammad alayhissalom hech qachon taomni ayblamas edilar, agar xohlasalar, undan tanovul qilar edilar, agar yegilari kelmasa, yemas edilar. Mana shu rivoyatda muhim bo‘lgan odob bor, chunki taomni ayblab, aybini hammaga oshkor qilib, jerkishlik taom pishiruvchining ko‘ngliga og‘ir botadi.


Ho‘l meva yeyishga targ‘ib etganlar
Rasululloh xurmo va shu kabi mevalarni ko‘p iste’mol qilar edilar. Mazkur xurmo mevasi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam iste’mol qiladigan ozuqalar ichida eng mashhuridir. Bu borada ko‘plab hadislar rivoyat qilingan. Shulardan biri: “Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi: “Men Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam xurmo daraxtini tanasidan chiqadigan suyuqlik, ya’ni yog‘ini yeyotganlarida birga edim. U zot: “Daraxtlarning shundaylari borki, barakasi xuddi musulmon kishining barakasiga o‘xshaydi” dedilar.
Alloh taolo Qur’oni karimning Nahl surasida shunday marhamat qiladi:

Shifobaxsh oziq haqida nasihatlari
“Asalaridan turli rangli suyuqlik chiqadi, unda kishilar uchun shifo bor. Albatta bunda tafakkur qiluvchilar uchun oyat-alomatlar bordir” (Nahl surasi, 69-oyat). Shuningdek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham: “Ikki narsa – Quro‘n va asal bilan davolanishni lozim tuting”, deganlar.


Ko‘p yeyishning zararidan ogohlantirganlar
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ko‘p taom tanovul qilmas edilar. Sababi, taomni ko‘p yeyish kishining isrofgarligiga, dunyoga berilganligiga dalolat qiladi. Holbuki, Nabiy alayhissalomda bunday nuqsonlar bo‘lmagan. Alloh taolo marhamat qiladi:
“Yenglar, ichinglar, ammo isrof qilmanglar. Albatta U isrof qiluvchilarni yaxshi ko‘rmaydi” (A’rof surasi, 31-oyat).


Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Insonning oshqozoni uch qismdir: Biri taom, biri ichimlik va yana biri (xotirjam) nafas olishi uchun”, dedilar. Ya’ni, Rasululloh ummatlarini oshqozonning hamma qismini taomga to‘ldirib qo‘yishdan qaytarmoqdalar.

Tik turgan holda suv ichish va taom yeyish zararli ekanini o‘rgatganlar
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam suv ichganlarida uch marotaba to‘xtab ichardilar va: “Shunday qilish chanqoqni ko‘proq bosadi, ichimlik foydali bo‘ladi va salomatlikni saqlashning eng afzal yo‘lidir”, derdilar. Shuningdek, boshqa bir rivoyatda: “Rasululloh ichimlikni turib ichishdan qaytardilar. Shunda ul zot sollallohu alayhi vasallamdan: “Taomni tik turib yesa bo‘ladimi”, deb so‘rashdi. U zot: “Yo‘q! Taomni tik turib yeyish suvni tik turib ichishdan ham zararlidir”, dedilar.
Xulosa o‘rnida aytshimiz mumkinki, Nabiy sollallohu alayhi vasallam taom borasida bergan ta’limotlarini bari sog‘liq uchun foydalidir, ilm-fan rivojlangan asrimizga kelib esa ushbu hadislar tasdiqlanib, ularni yetuk professorlar e’tirof etmoqda. Alloh hammamizga shunday buyuk zotga munosib ummat bo‘lishimizni nasib etsin! Omin!


Shukrulloh Asliddinov,
“Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus Islom bilim yurti talabasi

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar

Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi

08.05.2025   4407   1 min.
Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi

Shu yil 8 may kuni Buxoro shahridagi Mir Arab oliy madrasasida vakillik tasarrufidagi masjid imom-xatiblari o‘rtasida “Moturidiy ta’limoti bilimdoni” nomli intellektual bellashuv bo‘lib o‘tdi. 


Tadbirni O‘zbekiston musulmonlari idorasining Buxoro viloyatidagi vakili, Mir Arab oliy madrasasi rektori Jobir domla Elov kirish so‘zi bilan ochib, bellashuvning ma’naviy, ilmiy va tarbiyaviy ahamiyati haqida so‘z yuritdi. Viloyat bosh imom-xatibining o‘rinbosari Otabek domla Avezovga esa tanlov tartib-qoidalarini tushuntirdi.


Bellashuv quyidagi to‘rt shart asosida o‘tkazildi: 

1.  Taqdimot sharti
2.  Moturidiy ta’limoti bo‘yicha savol-javob; 
3. Diniy-ma’rifiy sohadagi davlat siyosatiga oid savol-javob; 


Tanlov ishtirokchilari moturidiylik ta’limotining asosiy qoidalari, aqidaviy yechimlari va mantiqiy-ilmiy asoslari yuzasidan o‘z bilimlarini namoyon etdi. 


Bellashuv yakunlariga ko‘ra quyidagi jamoalar g‘olib deb topildi:
•  1-o‘rin: Moturidiy me’rosxo‘rlari;
•  2-o‘rin: E’tiqod durdonalari;
•  3-o‘rin: Aqida imomlari. 


Mazkur tanlov Imom Abu Mansur Moturidiyning ilmiy merosini chuqur o‘rganish, uni keng targ‘ib qilish va bu orqali sof e’tiqod, ilm va ma’rifat asoslarini jamiyatda mustahkamlash maqsadida tashkil etildi. 


O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi Imom-xatiblar o‘rtasida o‘tkazilgan tanlov g‘olibi – Moturidiy me’rosxo‘rlari jamoasi