“Lut o‘z qavmiga: “Albatta sizlar shunday buzuqlik qilmoqdasizlarki, sizlardan ilgari butun olamlardan biron kimsa bunday qilmagan edi. Haqiqatan sizlar (xotinlaringizni qo‘yib)erkaklarga borurmisizlar, yo‘lto‘sar qaroqchilik qilurmisizlar, majlislaringizda yolg‘on ishlar qilurmisizlar?” deganini eslang. Bas, Lut qavmining javobi faqat “Agar sen rostgo‘y kishilardan bo‘lsang, bizlarga Allohning azobini keltirchi” deyishlari bo‘ldi” (Ankabut surasi, 28-29-oyatlar).
O‘tgan ummatlar qissalarining Qur’onda zikr qilinishi hikmatlaridan biri ulardan ibrat olishimiz uchundir. Yuqoridagi oyat tafsirida keladiki: Jibril (alayhissalom) Allohning buyrug‘i bilan Lut qavmi yashaydigan qishloqni balandga ko‘tardiki, hatto osmondagi farishtalar itlarning vovillashini eshitdilar. So‘ng ularni ag‘darib o‘sha balandlikdan tashlab yubordi. Keyin Alloh taolo ular ustiga yomg‘ir kabi toshlarni yog‘dirdi. Bu azoblarning barchasi ular qilgan gunohlari sababli edi. Natijada ular qiyomatgacha yomonlik bilan zikr qilinadigan bo‘ldilar.
Bu oyat haqida imom Ajuriy (rohimahulloh) shunday dedilar: “Alloh taolo Lut qavmining qilgan yomon fasod ishlari haqida sizlarga xabar berdi. Alloh taolo ularning ko‘zlarini ko‘r qildi. So‘ng Jibril (alayhissalom) qanotlari bilan qishloq ahlini osmonga ko‘tardi va teskari qilib pastga tashladi. So‘ng ustlariga osmondan toshlar yog‘ildi va barchalari halok bo‘ldilar. Aytiladiki, ular to‘rt ming kishi edilar”.
Bu kabi ma’siyatlardan uzoq bo‘lish uchun quyidagilarga e’tiborli bo‘lish zarur:
1. Gunohlarni oson qilib va ziynatlab ko‘rsatuvchi do‘stlardan uzoq bo‘lish.
2. Qaraganda shahvoniy nafsni qo‘zg‘atuvchi narsalardan ko‘z yumish.
3. Nafsini poklash uchun tezroq uylanishga harakat qilish. Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) dedilar: “Ey yoshlar jamoasi, sizlardan kim qodir bo‘lsa uylansin...”
4. Uylanishga qodir bo‘lmasa, shahvatni kesuvchi ro‘zani ko‘proq tutish. Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) dedilar: “Albatta, shayton Odam bolasining qon tomirida yuradi. Uning yo‘lini ochlik bilan toraytiringlar”.
5. Bo‘sh vaqtlarini inson o‘zi uchun dunyo va oxiratda foyda beruvchi narsalar bilan o‘tkazish. Bu borada ota-onalar e’tiborni bolalardan qochirmasligi kerak.
Bu ummatlarning ahvollaridan ibratlanib, bunday gunohlardan uzoq bo‘lish kerak. Chunki hozirgi kunimizda avvalgi ota-bobolarimizda bo‘lmagan o‘ta xatarli kasalliklarning paydo bo‘lishi, bizlardan sodir bo‘layotgan gunohlarimiz sabablidir.
Ey Allohim, bizlarni doimo to‘g‘ri yo‘lingda sobitqadam qilib, fitnalardan omonda saqlagin.
Jabborali NURMATOV,
Toshkent Islom instituti katta o‘qituvchisi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Makka shahridagi hamyurtlarimiz istiqomat qilayotgan mehmonxonada ziyoratchilarga go‘zal va manfaatli ma’ruza qildilar.
Samimiy va fayzli ruhda o‘tgan muloqot davomida Muftiy hazratlari Yer yuzidagi eng muqaddas shahar — Makkai mukarrama va insoniyat qalbining qiblasi bo‘lgan Ka’bai muazzamaning fazilatlari haqida so‘zlab berdilar.
Ma’ruzada Makka shahri Haq taolo tomonidan tanlab olingani, Ka’bai muazzama esa «Baytulloh», ya’ni Allohning uyi, deya sharaflangani oyat va hadislar bilan tushuntirib berildi.
Muftiy hazratlari dunyoda millionlab mo‘min-musulmonlar faqat bir binoga — Ka’baga qarab namoz o‘qishining asl mohiyatiga to‘xtaldilar. Darhaqiqat, jaziramada, kimsasiz sahroda Ibrohim alayhissalom o‘g‘li Ismoil alayhissalom bilan og‘ir toshlarni ko‘tarib, Ka’bani qurganlar. Ammo ular bu ulug‘ ishni tugatib, Allohning amrini ado etdik, deya kibrlanmasdan, aksincha: «Ey Robbimiz! Bizdan qabul qilgin...» deya yig‘lab duo qilganlarini ta’sirli shaklda so‘zlab berildi.
Manfaatli suhbat davomida bo‘lg‘usi hojilarga Ibrohim alayhissalom kabi amallarining qabul bo‘lishini so‘rab duolar qilishlari, hoji bo‘lish biror martaba emasligi, balki haj gunohlardan poklanish va ajru mukofotlarga erishish fursati ekanini eslatib o‘tildi.
Uchrashuv yakunida Alloh taolodan yurtimiz ravnaqi, xalqimiz farovonligi, yoshlarimiz ilm-ma’rifatli va Davlatimiz Rahbarining xayrli islohotlari bardavom bo‘lishi uchun duolar qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati