Sayt test holatida ishlamoqda!
01 May, 2026   |   13 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:52
Quyosh
05:21
Peshin
12:25
Asr
17:16
Shom
19:24
Xufton
20:46
Bismillah
01 May, 2026, 13 Zulqa`da, 1447

Chin do‘st

02.11.2017   7807   2 min.
Chin do‘st

Anvar va Umar sahroda bir necha kun yurishdi. Ular suv tugagandan so‘ng ikki kun yo‘lda davom etishdi. Chanqoq ularni sillasini qurutdi. Quyosh otash kabi ularni yondirardi. Berahm sahroning qumlari esa oyoqlarini kuydirardi. Ular tashnalikdan qiynalib, qadam-baqadam umidsizlanib borishardi. Ikkisi ham suvga olib boradigan eng yaqin yo‘l haqida pichirlashardi. Anvar: “Bu eng yaqin yo‘l”, deb qo‘li bilan ko‘rsatsa, Umar qarshi tomonga ishora qilardi. Fikrlari bir joydan chiqmagan do‘stlar janjallashib qolishdi. Bu esa Anvar do‘stining yuziga bir tarsaki urushi bilan yakunlandi. Umar unga javob qaytarmay, qumga: “Bugun do‘stim bilan tortishib qoldim. Shu uchun, u meni yuzimga bir tarsaki urdi”, deb yozib qo‘ydi.

Ikki do‘st yo‘lda davom etishdi. Uzoqda anhor ko‘rindi. Anvar yugura boshladi. Umar ham do‘stining ortidan chopib, undan o‘zib ketdi. Umarni tashnalik va chanqoq shu qadar azoblagandiki, u suzishni bilmasligini unutib, o‘zini anhorga otdi. U suvga tushdiyu cho‘ka boshladi. Anvar kelib, do‘stini qutqardi.

Umar cho‘ntagidan pichoq olib, harsang toshga: “Bugun do‘stim mening hayotimni saqlab qoldi”, deb yozib qo‘ydi. Uning bu ishidan do‘sti hayron bo‘lib: “Yuzingga tarsaki urganimda qumga yozding. Joningni saqlab qolganimda esa, toshga yozyapsan?”, dedi. Umar: “Yuzimga urganing bir hodisa edi xalos. Shamol kelib, yozuvni o‘chirib yuboradi. Xuddi shuningdek, tarsaki ham yodimdan o‘chiriladi. Lekin, o‘limdan asrab qolganing ulug‘ ish. Shu bois uni toshga o‘yib yozdim. Bu yozuv toshdan o‘chmaganidek, mening yodimda ham abadiy qoladi. Zero, Yaxshi do‘st xatolarni unitib, go‘zal sifatlarni yodda saqlaydi”, dedi. 

Marg‘ilon shahridagi "Qutayba ibn Muslim"

jome masjidi imom xatibi Tursunboy G‘ANIYEV

Ibratli hikoyalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

30.04.2026   3595   3 min.
100 dan ortiq hadisda kelgan sunnatni bilasizmi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnat amallaridan biri haqida 100 dan ortiq hadislarda kelgan. Bu qaysi sunnat ekanini bilasizmi?

Hadis va fiqh ilmining bilimdoni Alloma Ibn Mulaqqin rahimahulloh misvok ishlatish haqida 100 dan ortiq hadis kelganini aytgan.

Xususan, "Sahih Buxoriy"da kelgan hadisda .«Payg‘ambar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Misvok og‘izni poklovchi va Robbni rozi qiluvchidir", deganlar.

Misvokni hatto ro‘zador kishi ham ishlatsa bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin so‘nggi bor qilgan amallari ham, vafot etganlarida muborak qo‘llaridan tushib ketgan narsa ham misvok edi.

Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar ummatimga mashaqqat bo‘lmasin, demaganimda ularni har tahoratda misvok qilishga amr etar edim", deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis esa Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Misvok bilan o‘qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o‘qilgan yetmish rakat namozdan afzaldir", dedilar.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahorat vaqtida misvok ishlatganlar, biroq namozdan oldin misvok ishlatganlari haqida rivoyatlar yo‘q. Qolaversa, misvok ishlatilganda milklar qonab ketishi ehtimoli katta. Qon oqishi esa tahoratni sindiradi. Shuning uchun, misvokni namozdan oldin emas, aynan tahorat qilish asnosida ishlatish lozim.


Shuni alohida ta’kidlash lozimki, misvok ishlatish faqat tahorat va namoz bilan bog‘liq emas. Balki yana ko‘p holatlarda misvok ishlatish mumkin.

Jobir roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Xuddi kotib qulog‘iga qalam qistirib oladiganidek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ham quloqlariga misvok qistirib olar edilar” (Imom Bayhaqiy rivoyati).

Bu narsa Rasululloh sollallohu alayhi vasallam misvokka qanchalik ahamiyat berganlarini ko‘rsatadi. U zot ummatga misvokni targ‘ib qilgach, eng avvalo uni o‘zlari amalda ko‘rsatganlar.

Miqdom ibn Shurayh ibn Honi’ Horisiy otasidan rivoyat qiladi: “Men Oisha roziyallohu anhodan: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirsalar, ishni nimadan boshlar edilar?” deb so‘raganimda, u: “Misvok (ishlatish) bilan”, deb javob berdi (Imom Muslim, Imom Abu Dovud rivoyati).

Bu rivoyatlardan misvok faqat tahorat va namoz vaqtiga bog‘liq emasligini bilib olamiz.

  1. Misvok milkni mustahkamlaydi va kariyesning oldini oladi.
  2. Misvok tish og‘rig‘ining kuchayib ketishining oldini oladi va kariyesning rivojlanishiga yo‘l qo‘ymaydi.
  3. Misvok yallig‘lanish va bakteriyaga qarshilik qiladi
  4. Misvok og‘riqni qoliruvchi xususiyatga ega.
  5. Misvok og‘izdagi noxush hidni bartaraf qiladi va ta’m bilish qobiliyatni yaxshilaydi
  6. Misvok xotirani yaxshilaydi.
  7. Misvok bosh og‘irig‘ini davolaydi
  8. Misvokdan doimiy ravishda foydalanib yurgan kishining yuzi nurli bo‘ladi.
  9. Tishni oqartiradi.
  10. Ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi.
  11. Ovqatning yaxshi hazm bo‘lishiga yordam beradi.
  12. Ovozning tiniq chiqishiga hissa qo‘shadi.

Biz bugun og‘izni poklovchi, Robbni rozi qiluvchi bu sunnatga qanchalik amal qilyapmiz?

Tahorat olayotganimizda, uyga kirganimizda misvok ishlatyapmizmi?

Afsuski, yo‘q....Avval bilmagan bo‘lsak endi bilib oldik, amal qilishga kirishaylik va boshqalarga ham bu haqda yetkazaylik.

Davron NURMUHAMMAD

Maqolalar