Bir odam Ka’batullohda turib:

– Ey to‘g‘rilarga yordam etuvchi, haromdan qochganni quruvchi! – deb duo qilayotgan edi.

Unga odamlar “shundan boshqa duoni bilmaysanmi?” deyishdi. Shunda u nega bunday duo qilayotganining sababini quyidagicha izohladi:

– Men Baytul sharifni tavof etarkanman, oyog‘imga tekkan qandaydir narsani egilib oldim. Qarasam, ichi oltinga to‘la hamyon ekan. Shu ondayoq shayton va iymonim mujodala etishni boshladi. “Ming tillo hazilakam pul emas, kam-ko‘stingning butlab olasan”, dedi shayton. Iymonim esa  “bu senga harom, birovning puli, uni ko‘tarib yurma, egasini topib topshir”, dedi. Ana shu mujodala ichida ekanman, qulog‘imga birovning “Shu orada bir oltin to‘la hamyon yo‘qoldi. kim topib olgan bo‘lsa, olib kelsin, o‘ttiz tillo mukofoti bor”, deya chaqirib yurgani chalinib qoldi.

Ming haromdan o‘ttiz halol afzal dedim-da, hamyonni egasiga topshirdim. U xursand bo‘lib menga o‘ttiz tillo sanab berdi. O‘ttiz tilloni cho‘ntakka urib misgarlar bozorini aylanib yurgan edim, bir arab qulning bir tilloga sotilishini eshitib qoldim va shartta uni sotib oldim.

Oradan qanchadir vaqt o‘tib, qulimning yonida bir to‘da arablar paydo bo‘ldi va ular sirli ravishda shivirlasha boshladi. Ajablanib qulimdan nimani gaplashganlarini so‘radim. U yashirib o‘tirmasdan to‘g‘risini aytdi-qo‘ydi: 

– Men mag‘rib sultonining o‘g‘liman. Otam habash sultoni bilan jang qilib mag‘lub bo‘ldi. Dushmanlar meni ham asirga olib bu yerlarga olib kelib sotdilar. Otam bu odamlarga ellik ming tillo berib yubormishlarki, meni sotib olib borsinlar.  Sen menga ko‘p yaxshilik qilding, o‘z farzandingdek mehribon bo‘lding. Men sendan juda ham mamnunman. Ular meni sotib olmoqchi bo‘ladilar; hech ham kamiga rozi bo‘lma, ellik ming tilloga sot meni.

Uning aytganidek bo‘ldi. Qulimni ellik ming tilloga sotdim. Shu qadar katta pulga xiyla mol olib Bag‘dodga bordim. U yerda bir do‘kon ochdim-da, mollarimni sota boshladim. Kunlarning birida bir tanishim kelib, u yoq, bu yoqdan gaplashib o‘tirdi-da, “Mashhur bir tujjor bor edi, vafot etdi. Oy kabi go‘zal qizi yetim qoldi. Yur senga o‘sha qizni so‘rab boramiz”, deb qoldi. Men ham rozi bo‘ldim. Qizning vasiylariga ham ma’qul bo‘ldim va qizni nikohimga oldim. 

Uydagi javonga terib qo‘yilgan sandiqchalar ichida oltinga to‘la hamyonlar bor edi. Ularning hammasining ustiga “ming oltin” deb yozilgan, faqat bittasining ustida “to‘qqiz yuz yetmish” deb yozib qo‘yilgan edi. Nega bundayligini so‘raganimda qizgina:

– Otam shu hamyonni Harami sharifda yo‘qotib qo‘ygan ekan. Bir halol odam topib olib qaytarib beribdi. Otam o‘sha odamga suyunchi deb o‘ttiz tanga beribdi, qolgani shu, ichidagilar, – dedi.

Uning gaplarini eshitib Alloh taologa hamdu sanolar aytib, shukrlar qildim. Zero, bularning hammasi to‘g‘rilikning, ozgina yaxshilikning behisob barokati edi. Bo‘lgan voqealarni qizginaga batafsil so‘zlab berdim, baxtiyorligimiz yanada ziyoda bo‘ldi...

 Turkchadan Damin JUMAQUL tarjimasi