Bir yili Alloh taoloning inoyati ila hajga borib kelish kaminaga ham nasib etdi. Haj safari chog‘ida do‘st-birodarlar orttirdim. Biz bilan Ilhomjon degan o‘rta yoshlardagi kishi ham birga hoji bo‘lib qaytdi. Bir marta u bizlarni yangi qurib ko‘targan uyiga taklif kildi. Juma namozida ko‘rishib, uch-to‘rt hojini mashinasiga mindirib o‘zi yashaydigan mahallaga olib jo‘nadi.
Qo‘shqavat qilib solingan hashamatli imorat oldiga borib mashinadan tushganimizda, to‘g‘risi, hammamiz angrayib qoldik. Chunki bunday hashamatli imoratni birortamiz ko‘rmagan edik. Birin-ketin ostona hatladik. Ilhomjon bizni ikkinchi qavatga boshladi. Ikkinchi qavat ham hayhotday keng bo‘lib, o‘rtada dasturxon bezatilgan.
Dasturxon atrofida joylashib olgandan keyin yoshi ulug‘rog‘imiz, uy egasining kasb-koriga, umriga, rizqiga barokat tilab duo qildi. Mezbon xizmatga kirishib, turli taomlarni oldinma-ketin uzata boshladi. Hojilarning suhbatlari qizidi. Sukut saqlab turgan asli kitoblik bir hoji xo‘rsinib: “Ey birodarlar, odamzod yaxshi yemay, yaxshi kiymay, kecha-kunduz oromini yo‘qotib, qancha mashaqqatlar evaziga mana bunday imoratlarni quradi, bu hazilakam ish emas, hammaning ham qo‘lidan kelavermaydi. Lekin bu koshonada qancha yashashlarini bilmaydilar-da”, deb turganida mezbon choy ko‘tarib kirib qoldi. Shunda hoji birdaniga qutlovini boshlab yuborib: ”Ey do‘stim, bu “vremenka” lar qutlug‘ bo‘lsin, ilohim, rohatini ko‘ring, aslo kam bo‘lmang”, deya duo qilib qolsa bo‘ladimi. Qolganlar ham qo‘l ko‘targan holida taqqa to‘xtadi. Bir-birlariga qarab uy egasining avzoyini kuzata boshladi. Bunday duoni kutmagan uy egasi oldiniga nima deyishini bilmasdan bir oz jim bo‘lib qoldi. Biroq gap nimaga ishora qilinganini tushunib olmasdan noto‘g‘ri eshitmadimmi, degandek, hojining so‘ziga tuzatish kiritmoqchi bo‘ldi: ”Taqsir, bu uylar “vremenka” emas, haqiqiy imorat, pishiq g‘ishtdan ko‘tarilgan, hamma ishlatilgan narsalar tozasi, hov anavi yerda uchta hujralar “vremenka” edi, vaqtida otamiz qurgan, o‘shalarni buzib hozirgi imoratni ko‘tardim, deb tushuntira ketdi. Sal oraga noxushlik oralaganday bo‘ldi.
Taomdan so‘ng choy ustida suhbat davom etdi. Biroq uy egasining avzoyidan xafa bo‘lgani sezilib turardi. Chunki uning necha yillab qilgan mehnati va sarf-xarajatini oddiy “vremenka” qadricha olmagani alamini keltirib turardi.
Buni anglagan kitoblik hoji uy egasini noqulay holatdan chiqarish maqsadida unga qarata: “Birodar, siz gapimdan ranjimang, pastdagi hujralarni “vremenka” deyapsiz, gapingizga qo‘shilaman, to‘g‘ri, menimcha, bu imoratlarning xammasi “vremenka”, ya’ni vaqtinchalik imoratlar-ku. Nima farqi bor, hammasi boshpana bo‘lishdan boshqasiga yaramaydi. Men shuni nazarda tutib gapirgan edim. Odamzodga qisqa umr berilgan, tez fursatda shamoldek o‘tib ketadi. Haqiqiy imorat deb ota-bobolarimiz yotgan joydan ato etadigan ikki quloch yerga aytiladi... Ilmi va amali yaxshilarga, xalqi va Vatani uchun beminnat xizmat qilganlarga, yetim-yesir, beva bechoralarni ardoqlaganlarga, Alloh taolo yoqutdan ko‘shk, ya’ni yangi imorat tayyorlab qo‘yar ekan...” dedi.
Azamat NAMOZOV,
mehnat faxriysi
Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.
Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.
“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.
Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.
Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.
“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.
Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati