Kecha poytaxtning Bektemir tumanidagi “Alibek” masjidida taroveh o‘qiyotgan edik. To‘rtinchi tasbehdan so‘ng imom-xatib Iskandar domla: “Muhtaram birodarlar, masjidimizga O‘zbekiston musulmonlari idorasining Masjidlar bilan ishlash bo‘limi boshlig‘i Muhammanazar Qayumov domla tashrif buyurdilar. Hozir u kishi sizga Ramazon oyidagi ibodatlarning fazilatlari haqida qisqacha so‘zlab beradilar”, dedi.
Muhammadnazar domlaning hamdu sano, durudu salovatdan keyin so‘zini boshlaganda aytgan birinchi jumlasini eshitganda yonimda o‘tirgan qo‘shnim “g‘ilt” etib yutindi. Qarasam, ko‘zi yoshga to‘lib turibdi. O‘sha iboraning mazmuni bunday edi: “Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: “Ramazon kirishini xursandchilik bilan kutib olgan kishining jasadi do‘zaxga haromdir”, dedilar. Azizlar, biz Ramazonni yil davomida kutamiz, u yaqinlashgan choqlarda xursandchiligimiz yanada ziyoda bo‘ladi...”
Namozni tugatib masjiddan chiqqanimizda odamlar “Domla zo‘r ekan-yey”, “Notiq ekan-da, notiq”. “Haqiqatan olim ekan, umri ziyoda bo‘lsin” va shunga o‘xshash gaplar bilan Muhammadnazar domlani alqab ketaverdi. Men qo‘shnimdan nega ko‘ziga yosh kelganini so‘radim. U aytadi: “Ramazon kirayotganda hamma xursand bo‘ladi. Men ham shunga harakat qilaman. Ammo negadir, xursandchiligimda kemtiklik borga – hammaga xursandchilik bo‘lgan Ramazon menga mehnatga o‘xshab tuyiladi. Tarovehga ham xatmdan qolib ketmayin deya arang kelaman. “Nega bir milliarddan ortiq musulmon sevingan Ramazondan sen sevinmaysan”, deya o‘zimni malomat qilaman. Muhammadnazar domla ana shu savolimga javob topib berdi. “Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam: “Ramazon kirishini xursandchilik bilan kutib olgan kishining jasadi do‘zaxga haromdir”, dedilar”.
Demak, odamlar Ramazon kirganda do‘zaxdan xalos bo‘lganiga sevinar ekanlar. Axir bundan ortiq xursandchilik, bundan ortiq tantana bo‘lishi mumkinmi! Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning ana shu hadisi sharifini, balki o‘zim ham o‘qigandirman-u, e’tibor qilmagandirman. Lekin domla uni shunday tushuntirdiki, o‘sha choqda men o‘zimdan do‘zaxning vahshatli olovlari chekinganini aniq tasavvur qildim. Ana endi men ham boshqalarga o‘xshab chin dildan sevinadigan bo‘ldim, Allohga shukr”.
Qo‘shnimning chin dildan gapirgan e’tiroflarini eshitib borayotib, qanday ajoyib inson, qanday samimiy musulmon, naqadar ilmga chanqoq siymo deb o‘yladim. Uning samimiyatiga havas qildim.
Muhammadnazar domlaning suhbati boshqalarda ham shunday ajoyib tuyg‘ular uyg‘otgan edi. Baribir, iymonlashish, xususan, olimu voizning suhbatidan bahra olishning o‘ziga xos fayzi bor-da.
Damin JUMAQUL
Prezidentimiz 2021 yilda "Bugungi O‘zbekiston – bu hali tom ma’nodagi, biz orzu qilayotgan, intilayotgan yangi O‘zbekiston emas" degan edi. Bu iqror islohotni tayyor g‘alaba sifatida ko‘rsatishdan ko‘ra mas’uliyatliroq. Chunki mavjud kamchilikni tan olmagan davlat uni tuzatish uchun ham chora izlamaydi.
Bu gal biz nazarda tutayotgan "yo‘l" so‘zi shunchaki metafora emas. Gap mamlakatning qishloq yo‘llaridan tortib, xalqaro avtomagistraligacha, temir yo‘llaridan metrogacha, havo qo‘nalg‘asidan tranzit yo‘lagigacha bo‘lgan harakat tizimi haqida boradi. Aniqrog‘i, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston transport tafakkuriga olib kirgan eng muhim yangilik – yo‘lni alohida qurilish obyekti emas, inson, iqtisodiyot va davlatni harakatga keltiradigan yaxlit tizim sifatida ko‘ra boshlagani haqida.
Abdulhamid Muxtorov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
"Ziyo" media markazi direktori
Manba: "Yangi O‘zbekiston" gazetasi 2026 yil 14 avgust, 164-son