Ramazon! Aytilishi oson, muddati naqadar oz, bir yilda bir mehmon.
Ramazon! Bir yilda bir kelasanu, lekin biz gunohkor, osiy bandalarning bir yil ichida yig‘ilib qolgan qanchadan-qancha gunohlarimiz, xatolarimiz va kamchiliklarimizni kechirilishiga sababchi bo‘lasan.
Ramazon! Senga ta’rif berish mening qo‘limdan kelmaydi, chunki sening tarifingni Alloh taolo bergan: «Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir...» (Baqara, 185).
Ramazon! Qadring shunchalar balandligidan ikki dunyoimiz saodati bo‘lgan Kalomulloh sening bag‘ringda nozil bo‘ldi. Darajangni yuksakligidan bizni gunohlar xorligidan, do‘zax olovidan himoya qiluvchi, shaytoni-la’inning ustidan g‘alaba garovi, jismimiz zakoti, jannatga elituvchi ko‘prik, ibodatini faqatgina O‘ziga xoslagan, mukofotini ham faqat O‘zi berguvchi amal, ya’ni ro‘za aynan senga xoslandi.
Ramazon! Senga qanday ta’rif berayki, suyukli habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) bizga xabarini bergan go‘zal ta’riflardan ortiq. Uzot (sollallohu alayhi va sallam): “Kim Ramazon ro‘zasini imon, ishonch bilan va savobidan umid qilib tutsa oldingi gunohlari mag‘firat qilinadi”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Ramazon! Sening hurmatingdan jannatlar jilolanadi, jahannam eshiklari yopiladi, shaytonlar kishanlanadi. Qadringni balandligini madh etuvchi hadislar, xushxabarlar shu qadar ko‘pki, ulardan ortib qanday ta’rif berishni bilolmay xayronman. Agar menga sen uchun bir dona ta’rif berish kerak bo‘lganda senga “mo‘minning mavsumi” degan ta’rifni bergan bo‘lardim. Chunki suyukli payg‘ambarimizning quyidagi birgina hadisi shariflari senga bunday ta’rif berishimga sabab bo‘ldi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) aytdilar: “Kim Ramazon oyida zikr majlislarida hozir bo‘lsa, Alloh taolo uning xar bir qadamiga bir yillik ibodatning savobini yozadi va qiyomat kuni Arshning soyasida men bilan birga bo‘ladi. Kimki Ramazon oyida jamoat namozlarida bardavom bo‘lsa, Alloh taolo har bir rakatiga nurdan bo‘lgan bir shaharni beradi. Kim bu oyda ota-onasiga qo‘lidan kelgancha yaxshilik qilsa, Alloh taolo u bandaga muloyimlik va rahmat nazari bilan qaraydi va men uning kafili bo‘laman. Qaysi bir ayol Ramazon oyida o‘z erining roziligini talab qilsa, u uchun Alloh taoloning huzurida Maryam va Osiyo (roziyallohu anhum)larning savobiga ega bo‘ladi. Ushbu oyda kimki bir musulmonning bir hojatini chiqarsa, Alloh taolo uning ming-minglab hojatlarini ravo qiladi. Kimki Ramazon oyida muhtojga xayru saxovat qilsa Alloh taolo unga mingta yaxshilik yozadi, uning minglab gunohlarini o‘chiradi va uning darajotini ming pag‘ona ko‘taradi” (“Nuzxatul-majolis” kitobi).
Yana qanchadan-qancha ta’riflaring, sifatlaring, raxmatlaring va biz bilmagan sirlaring borki, ularni zikr qilishga zabonimiz, yozishga qalamimiz, sanashga sanoqlarimiz, o‘zgalarga yetkazishga ilmimiz yetmaydi. Qo‘limizdan kelgani shu ozgina ibodat, Robbimizga itoat, yaxshiliklaringdan umidvorlik, sening dunyolarga sig‘mas hurmatingni saqlash hamda Robbimizning bizga yuborgan bir oylik mehmoni oldida mezbonlik burchimizni chiroyli ado etish xolos.
Ramazon! Xar yilgidek bu yil ham sening iforingga chanqoq bo‘lgan do‘stlaringni suyuntir, qalblariga orom ber. Sening hurmatingni saqlagan, sendan unimli foydalangan, sen tufayli o‘ziga jannatni vojib qilib olgan har bir inson ikki dunyoda aziz bo‘lsin. Kimki senga yetsayu, sening qadringni bilmasa, hurmatingni saqlamasa, sen buyurgan amallarni qilib, sen qaytargan ma’siyatlardan qaytmagan holda, o‘ziga jannatni vojib qilolmasdan seni o‘tkazib yuborsa, uning burni yerga ishqalansin.
Mamatqulov Jaloliddin
Uchko‘prik tumani “Shox muqaddam” jome masjidi
imom-xatibi
Islomov Yorbek
Uchko‘prik tumani “Shox muqaddam” jome masjidi
imom noibi
Salim al-Malik
Islom olami ta’lim, fan va madaniyat tashkiloti
(ICESCO) Bosh direktori
— O‘zbekiston Respublikasi va ICESCO hamkorligida tashkil etilgan ushbu tarixiy anjuman oddiy tantana emas. Bu — Imom Buxoriyning buyuk ilmiy merosini asrash, uning haqqoniy mohiyatini jahon jamoatchiligiga yetkazish, shuningdek, musulmon ummatining ma’naviy o‘zligi va sivilizatsion merosini muhofaza qilish yo‘lidagi yuksak mas’uliyat ifodasidir. Ishonamanki, bu konferensiya haqiqatni ilm bilan himoya qilishning yorqin namunasi sifatida tarixda munosib o‘rin egallaydi.
Birinchidan, hadisi sharif ilmiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy konferensiyani har yili turli islom mamlakatlarida muayyan mavzular asosida muntazam o‘tkazishni taklif etaman. Bu ilm ahlining o‘zaro tajriba almashishi, yangi tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash va xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Ikkinchidan, hadis ilmini rivojlantirish, mazkur sohadagi fundamental tadqiqotlarni rag‘batlantirish hamda yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida har yili nufuzli xalqaro mukofot ta’sis etishni taklif qilaman.
Fursatdan foydalanib, O‘zbekiston rahbariyatiga, xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti muhtaram Shavkat Mirziyoyev janoblariga ushbu xalqaro konferensiyani tashkil etish tashabbusi uchun samimiy minnatdorligimni izhor etaman.
Ikki yil avval muhtaram Prezident bilan uchrashganimizda u kishi Imom Buxoriy merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro konferensiya o‘tkazish niyati haqida so‘z yuritgan edilar. Bugun esa ana shu ezgu g‘oya Samarqandning muqaddas zaminida amalda ro‘yobga chiqqanini ko‘rib turganimiz barchamiz uchun katta mamnuniyat va quvonch bag‘ishlaydi.
Ushbu anjuman Imom Buxoriy merosini chuqur o‘rganish, uning ilmiy ahamiyatini keng targ‘ib etish va insoniyatning umumiy ma’naviy taraqqiyotiga xizmat qiladigan yangi xalqaro tashabbuslarga mustahkam poydevor bo‘lishiga ishonaman.
Din ishlari bo‘yicha qo‘mita
Axborot xizmati