Muborak Ramazon oyini kutib olishda xalqlarning har birining o‘ziga xos urf-odatlari va an’analari mavjud. Yevropa qit’asida joylashgan Albaniya davlati musulmonlari ham Ramazon oyini shodu-xurramlik bilan qarshilashadi. Alban xalqi Ramazon oyi kelishi bilan qaysi din vakili bo‘lishiga qaramay, qo‘shnilariga taomlar tarqatadi, mehmonlar uchun ziyofat dasturxoni yozadi. Bu muborak oyda qilinadigan odat tusiga kirgan eng yaxshi rasm-rusumlardan biri – qarindoshlik rishtalarini mustahkamlash, bordi-keldi ziyoratlarini uyushtirish va jamoat uchun iftorlik dasturxonlarini yozishdir.
Albaniyalik musulmonlar Ramazon oyida iftorlik dasturxoniga go‘sht bilan tuxum qo‘shilgan taomlar, uzum va olxo‘ri sharbati, loviya, karam, kartoshka va har xil ziravorlardan tayyorlangan suyuq taomlar tortiq qilishni xush ko‘rishadi.
Ramazon oyiga hozirlik ko‘rish uchun quruq go‘shtlar, loviya oldindan saqlab qo‘yiladi. Sut mahsulotlari bu muborak Ramazon oyida ko‘p miqdorda iste’mol qilinadi. Shuningdek, albanlar qo‘y, buzoq va echki go‘shtlarini sut va kartoshka bilan aralashtirib tayyorlangan taomlarni hamda tovuq go‘shtini qaynatilgan guruch va sutli patir bilan tanovul qilishni yoqtirishadi.
Shuningdek, Ramazon oyida albanlar “Sims”, “Kadoif”, “Shakarbarya” va “Pahlava” kabi maxsus shirinliklar tayyorlashadi.
Muhimi ular ro‘za ibodatini kishining o‘zini har qanday yomon xulq va fahsh so‘zlarni gapirishdan uzoq bo‘lishi deb bilib, bu salbiy illatlardan nafsini tiyishga harakat qiladilar. Masjidlarda taroveh namozida qatnashadi, Qur’onni xatm qilishadi. Ayniqsa, alban xalqi “Laylatul qadr” kechasini o‘zgacha tarovat bilan qarshilaydi. Unda maxsus “Hosud” nomli shirinlik tayyorlab, qarindoshlar va qo‘shnilarga tarqatadilar, bir-birlariga ezgu tilaklar bildirishadi.
Xalqaro aloqalar bo‘limi xodimi
Ilyosxon AHMЕDOV tayyorladi.
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bir tanishimning jarohat sababli oyoqlari kesildi, unga hamdardlik bildirish uchun yoniga bordim. U aqlli va olim kishi edi, uni ziyorat qilishga borgan paytimda: “Ummat sendan tez yuguradigan sportchi yoki doim g‘olib bo‘ladigan kurashchi bo‘lishingni kutayotgani yo‘q, ular sendan nurli va to‘g‘ri fikrlaringni kutishadi. Bu narsa esa senda bor, alhamdulillah”, deb hamdardlik bildiraman deya niyat qildim. Yoniga yetib borganimda u menga: “Alhamdulillah, bu oyog‘im uzoq yillar menga go‘zal hamroh bo‘ldi. Qalb rozi bo‘ladigan narsa aslida dinning salomatligidadir”, dedi.
Hakimlardan biri aytadi: “Qalb xotirjamligi boshga tushgan eng yomon narsalarga ham rozi bo‘la olish bilan hosil bo‘ladi. Bunday holatlarga rozi bo‘lish insonning kishanlangan shijoatini ozod etadi. Shunga qaramay juda ko‘pchilik insonlar hayotlarini g‘azab olovida barbod etishadi. Chunki ular achchiq haqiqatga taslim va xalos bo‘lish mumkin bo‘lgan narsadan qutulishdan bosh tortadilar. Orzularini yangidan bunyod etish o‘rniga moziy bilan oxiri yo‘q jangga kirishadilar va iztiroblarni befoyda malomat qiladilar. Aslida esa o‘tib ketgan narsaga afsus-nadomat chekish muvaffaqiyatsizlikka olib boradi. Shuning uchun bunday narsalardan saqlanishga urinish lozim”.
Shu’la: Yiqilganingizni tan olish eng katta dushmaniningizdir. U sizning xotirjamligingizni yo‘qotadi.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan