Sayt test holatida ishlamoqda!
06 Iyul, 2026   |   21 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:12
Quyosh
04:56
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:03
Xufton
21:43
Bismillah
06 Iyul, 2026, 21 Muharram, 1448

Ro‘za g‘animat

08.06.2017   79712   3 min.
Ro‘za g‘animat

Oylarning sultoni muborak Ramazon oyining g‘animat kunlari o‘tib bormoqda. Mana bugun Ramazon oyining 10 kunidir. Rasululloh sallollohu alayhi vasallam ramazonni 30 kunini uchga bo‘lib, birinchi o‘n kunligini Alloh taoloning bandalariga rahmat, barakotlar yog‘diradigan kun ekanini ta’kidlaganlar. Shunga ko‘ra, rahmat o‘n kunligidan bahra ololdikmikan? Boshlarimiz uzra Alloh taoloning rahmati yog‘ildimikan? Ro‘za tutib, bilib-bilmay yana xatolarga qo‘l urib qo‘ymadikmikan? Arzimas tuyulgan dunyo ishlari bilan ovora bo‘lib, sabrimiz yetmay ota-onalarimiz, yaqinlarimiz yoki korxonada birga xizmat qilayotganlarni ko‘ngillarini og‘ritib qo‘ymadikmikan? Aslida ro‘zaning hikmatlaridan asosiysi bo‘lgan jismimizni ochlik va tashnalikdan sabrga yo‘llash, ruhimizni poklash ekanini biroz unutib qo‘ymadikmikan?

Ma’lumki, ishlovchi ishchi-xizmatchilar va o‘quvchi talabalar bir yilda bir marotaba ta’tilga chiqib, dam oladilar. Ruhan-jisman tetiklashib yana ishga, o‘qishga qaytadilar. Badanimizning ta’tili esa mana shu Ramazon ro‘zasidir. Hamma ham bir yillik ta’tilini risoladagidek o‘tkazsa, yana ishga qaytganida kelgusi yilgacha shu kayfiyatda o‘tishiga turtki bo‘ladi. O‘z sog‘ligimizga e’tiborli bo‘lib, sog‘-salomat bo‘lsak, ish unumdorligi o‘ylaganimizdan ham ko‘ra yaxshiroq bo‘ladi.  

Biz ham Alloh taoloning biz bilgan-bilmagan  fazlu marhamati bilan mo‘min-musulmonlarga farz bo‘lgan Ramazon ro‘zasi - badanlarimiz ta’tilini xush kayfiyatda o‘tkazaylik.  Inson ichki a’zolari to‘xtovsiz bizlar uchun tinim bilmay xizmat qilib turadi. Ular ham shu muborak Ramazon oyida ta’tilga chiqadilar. Bo‘ynimizda jismlarimizning haqqi bor, ular ham dam olish huquqiga ega. Ular ham ortiqcha yeb-ichishdan, ortiqcha uxlashdan holi bo‘lsinlar. Ochlikda ruhiyat tetiklashadi, deyiladi. Majburiy ochlik bilan farz qilingan ro‘zadan ibrat olib, ochlar va muhtojlar holini bir bora tafakkur qilaylik.

Tinch va osuda mamlakatimizda ibodatlarni erkin-emin qilib, xotirjamlikda o‘tayotgan har bir kunimizni g‘animat bilaylik. Dunyoning qaysi bir burchagida ro‘za tutish uchun yeguliklari yo‘q yoki bo‘lmasa behuda bo‘layotgan janjal-urushlar tufayli o‘z halovatini yo‘qotib ro‘za tuta olmayotganlar holidan ibratlanaylik. Alloh taologa shukrona aytib, ixlosu e’tiqod bilan ikkinchi boshlangan mag‘firat o‘n kunligi qadriga yetaylik.

Parvardigor gunohlarimizni mag‘firat qilsin, bilib-bilmay qilgan gunohlarimizni oylar sultoni bo‘lgan Ramazon sharif sababli kechirsin. Masjidlarda bo‘layotgan xatmi Qur’onlar, istig‘for va duoyi xayrlar sharofati bilan yurtimiz tinchligi bardavom bo‘lsin. Oilalarimizda fayzu barakotlar yog‘ilishiga bu yilgi Ramazon avvalgi yillardagidan ham muborakli iz qoldirsin.

Insonni bir yillik hisoboti qilinadigan va yana bir yillik taqdirlari yangilanib yoziladigan  bu oy har birimizning nomai a’mollarimizga yaxshiliklar bo‘lib yozilsin. Alloh taolo Ramazonning birinchi o‘n kunligida qilishga ulgura olmagan yaxshi amallarimizni qolgan g‘animat kunlarida ko‘proq qilishga imkoniyatlar bersin. Duolarimiz ijobat bo‘lsin. 

O‘MI Xodimlar bo‘limi     

mutaxassisi Zarifa Mahkam qizi      

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Fir’avn uchun qabrdagi so‘roq-savoli va azob qanday bo‘ladi?

06.07.2026   1194   2 min.
Fir’avn uchun qabrdagi so‘roq-savoli va azob qanday bo‘ladi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Savol: Kitoblarda Fir’avnning ko‘milmagani, odamlarga ibrat bo‘lishi uchun yer yuzida qoldirilgani aytiladi. Agar u qabrga ko‘milmagan bo‘lsa, uning qabrdagi so‘roq-savoli va azoblanishi qanday bo‘ladi?

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Inson vafot etganidan keyin uning bu dunyo bilan aloqasi uzilib, “Barzax olami” deb ataladigan boshqa bir olamga ko‘chadi. Uni oddiy qilib qabr hayoti deb ataladi. Qabr deganda faqat yerdan qazilgan chuqurlik nazarda tutilmaydi, balki inson vafot etganidan keyin uning jasadi qayerda bo‘lsa, o‘sha joy uning qabri hisoblanadi. Shu bois, odatda barzax olamidagi azob “qabr azobi” deb hisoblanadi.

Mayyit dafn qilinmagani uchun yer yuzida qoldirilgan bo‘lsa ham uni dunyo olamida emas, balki barzax olamida deyiladi. Alloh taolo O‘zining cheksiz hikmati bilan barzax olamidagi haqiqatlarni odamlardan yashirib qo‘ygan. Shu sababli mayyitning boshidan o‘tayotgan yaxshi yoki yomon holatlarni bu dunyodagilar ko‘ra olmaydi.

Aqida kitoblariga ko‘ra suvga g‘arq bo‘lgan yoki yonib ketgan yo biror yirtqich yeb yuborgani uchun o‘lib, dafn qilinmagan insonning qabri o‘sha joy hisoblanadi va uning so‘roq savoli, azobi yoki rohati o‘sha yerda bo‘ladi.

Fir’avnning jasadi yoki uning tana a’zolari qayerda va qaysi holatda bo‘lmasin, unga qilgan jinoyatlari va amallariga yarasha barzax azobi beriladi.

Mashhur yurtdoshlarimizdan So‘fi Ollohyor hazratlarining “Sabotul ojizin” kitobida mazkur masala quyidagicha tushuntirilgan:

“Agar chandi ki go‘rsiz o‘lsa inson, So‘rolur, albatta, beshakku nuqson.
Agar daryoda o‘lsun yo osilsun, Azob etsa, bani odam na bilsun.
Daranda odam o‘g‘lin qilsa xo‘rok, gumon yo‘qdur, so‘rar qornida, ey pok.
Agar banda muazzab bo‘lsa anda, qolur tuymay bu ishni ul daranda.
Nechuk
qilsa erur Qodiru Nosir, Bu yerda bandasining aqli qosir”.

Demak, inson vafot etgandan keyin u uchun barzax olami boshlanadi va qay holatda bo‘lishidan qat’iy nazar uning so‘roq-savoli hamda azob yoki rohati muqarrar sodir bo‘ladi. Musulmon inson mana shunday e’tiqodda bo‘lishi zarurdir. Vallohu a’lam.


O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi

Maqolalar