Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Ro‘zaning buzilish holatlari

01.06.2017   85286   2 min.
Ro‘zaning buzilish holatlari

Ro‘zaning buzilishi ikki xil bo‘ladi. Birinchisi – qazo  va kafforatni vojib qiladigan holatlar hisoblanadi. Quyidagi holatlarda ro‘zasi buzilgan kishi har bir kunning qazosi bilan birga kafforat sifatida muttasil ravishda ikki oy ro‘za tutib beradi. Agar bunga qodir bo‘lmasa 60 ta miskinning qornini to‘yg‘izadi:

  • Qasddan oziq-ovqat mahsulotlaridan yesa;
  • Qasddan ichimlik ichsa;
  • Qasddan jinsiy yaqinlik qilsa;
  • Ro‘zadorligini bila turib, dori-darmon iste’mol qilsa;
  • Og‘ziga kirgan yomg‘ir suvini qasddan yutsa;
  • Birovning g‘iybatini qilganidan, qon oldirganidan yoki shahvat bilan ushlaganidan keyin “Ro‘zam ochilib ketdi”, degan o‘y bilan qasddan yeb-ichsa.

Ikkinchisi – faqat qazoni vojib qiladigan holatlar. Quyidagi holatlarda  ro‘zadorning ro‘zasi buzilgan hisoblanib, bir kuniga bir kun qazo ro‘za tutib beradi:

  • Mayda tosh, tuproq yoki tangaga o‘xshash odatta yeyilmaydigan narsalarni yutib yuborsa;
  • Qasddan og‘zini to‘ldirib qussa; Ammo og‘zi to‘lmay yoki ro‘zaligi esdan chiqib yoki beixtiyor qusgan yoki taom emas,  balki balg‘am qusgan bo‘lsa ro‘zasi ochilmaydi.
  • Tishlari orasida qolgan no‘xatdan katta narsani yesa;
  • Tishining orasiga kirib qolgan no‘xatdan kichikroq taom qoldiqlarini og‘zidan tashqariga chiqarib, so‘ngra qayta og‘ziga solib yutsa;
  • Quyosh botdi, deb o‘ylab, yeb-ichsa, keyin botmagani ma’lum bo‘lib qolsa;
  • Tong otmadi, deb o‘ylab, yeb-ichsa, aslida tong otgan bo‘lsa;
  • Kunduzi uxlayotgan ro‘zador uyqusirab, suv ichib qo‘ysa;
  • Tahorat qilayotgan paytida, ehtiyotsizlik qilib, tomog‘idan suv o‘tib ketsa;
  • O‘z amali bilan ichiga tutun kirgizsa;
  • Burundan dori qabul qilsa;
  • Qulog‘idan moy tomizsa; Ammo suv tomizsa, ro‘zasi ochilmaydi.
  • Saqich  chaynab, tupugini yutsa;
  • Boshqa kishining majburlashi yoki aldovi sababli ro‘zasini ochsa;
  • Danak, paxta, qog‘oz, teri kabi narsalarni yeb qo‘ysa;
  • Odatda shu holatida yeyilmaydigan, inson tabiati yeyishga moyil bo‘lmaydigan: xom guruch, pishmagan xamir, biror narsa aralashtirilmagan un kabi narsalarni yeb qo‘ysa;
  • Bemorlik, safar, majburlash, xato, beparvolik yoki shubha kabi shar’iy uzrlar sababli oziq-ovqat mahsulotlari va dori-darmon iste’mol qilsa;
  • Ro‘zadorligi esida yo‘q taom yegan bo‘lsa yoki suv ichib qo‘ygan bo‘lsa, uning ro‘zasi ochilmaydi. Ammo hukmni bilmay, bo‘lar ish bo‘ldi, deb, yana taom yesa yoki suv ichsa ro‘zasi buziladi va faqat bir kuniga bir kun qazo ro‘za tutib beradi.

 

Manbalar asosida

 TII prorektori

Ibodulla Ahrorov

tayyorladi.

 

Ramazon
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?

14.08.2026   41320   2 min.
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?

Imom Buxoriy majmuasi nafaqat Ozbekiston, balki butun islom olami uchun ulugva muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.

Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.

Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.

Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.

Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.

Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.

Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.

Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari