Bizga atalgan kunlar
Elakni yaxshi bilamiz, uning xizmatini ham – keraklini keraksizdan ajratish. Ramazon oyi insondagi yaxshi va yomon xislatlarni bir-biridan ajratadigan,
yaxshilarini suzib olib, yomonlariga yo‘l bermaydigan elak misoli.
Undan o‘tarkanmiz, gunoh qoldirgan kirlardan tozalangandek, og‘irliklardan qutulgandek bo‘lamiz. Orttirgan yomon odatlarimiz bizdan uzoqlashadi, biz esa ulardan. Qudratli bir qo‘l elakni siltarkan, yelkalarimizdagi hech qachon ajralolmaymiz deb o‘ylagan yuklardan qutqaradi.
Ammo elak ko‘zidan o‘tmay qolgan narsalarga mahkam yopishganlar ham borki, qancha siltalanmasin, ulardan ajralisholmaydi. Natijada keraksizlar bilan birga chiqitga uloqtirilishadi, zoye bo‘lib ketishadi. Agar kishini gunohu xatolardan, kibr, kin, hasad, baxillik kabi odatlardan Ramazon ham qutqarolmasa, elak ko‘zidan o‘tmay, keraksizga chiqarilganlar orasida topadi o‘zini, Alloh saqlasin!
Keling, Rabbimiz bu muborak oyda bizga buyurgan amallar mohiyatiga boqaylik.
Ramazon, eng oldin, ro‘za mavsumi.
Hech bir ota-ona bolasining och qolishini istamaydi. Ular xohlagan narsalarni yedirishga harakat qiladi. Bu – ota-onaga Alloh taolo ato etgan marhamat, shafqat namoyoni. Shunday bo‘lgach, marhamatlilarning marhamatlisi bo‘lgan Zot biz qullarini kunlar davomida yeyish-ichish kabi nafsimizga xush keladigan narsalardan tiyib yurishga buyurishi bejiz emas. Chunki ro‘za faqat bizning yaxshiligimiz, foydamiz uchun.
«Ochlikning insonga qanday foydalari bor?» degan savol javobini shifokorlarga qoldiraylik-da, ma’naviy foydalariga to‘xtalaylik. Ro‘za bilan odam ochlik nima ekanini biladi. O‘zi bir kungina chekkan ochlik, tashnalik azobini bir umr tortib yashagan, yashayotganlar ahvolini tushunadi, ko‘nglida shafqat, marhamat uyg‘onadi. Hech bo‘lmasa duolari bilan ularga ko‘mak berishga shoshiladi. Ovqat yeyishga ketadigan vaqtini, quvvatini yana-da yaxshi narsalarga sarflaydi. Xayollari, tuy¬g‘ulari teranlashadi, badani dam oladi, ruhiyati yuksaladi.
Ramazon – Qur’on mavsumi. Har Ramazonda Payg‘ambarimiz (s.a.v.) Jabroil (a.s.) bilan yuzma-yuz o‘tirib, o‘sha paytga qadar nozil bo‘lgan oyatlarni o‘qib berganlar. Vafot etadigan yillarida esa bu holat ikki marta takrorlangan. Demak, Ramazon Qur’oni karim nozil bo‘la boshlagan, takror-takror o‘qilgan, tinglangan, yod olingan oy. Bu muddatni Qur’onning faqat arabchasini emas, balki tafsirlarini o‘qib, ma’nolarini tushunish mavsumi sifatida qadrlay olsak, ne baxt!
Ramazon – infoq oyi. Zakot, fidya va fitr sadaqalari bilan yana-da fayzlangan oy boyning ham, faqirning ham diliga quvonch baxsh etadi. Muhtojlar o‘zlari orzu qilgan moddiy imkonlarga yetishsa, boylar zimmalaridagi burchni ado etish bilan xushnud bo‘lishadi.
Ramazon – namoz oyi. Tahajjudlar, saharlarda o‘zgacha xushu’ bilan o‘qilgan bomdodlar, besh vaqt namozni masjidlarda ado etishga qilingan harakatlar va oqshomning tarovih bilan fayzga to‘lishi... Qazo, nafl namozlari...
Ramazon – silai rahm oyi. Qo‘shni va qarindoshlik rishtalarini mustahkamlash, kishilar bir-birlarining holidan har damgidan ham ko‘proq xabar oladigan mavsum.
Ramazon – savobi maqbul hajga teng bo‘lgan umra oyi. Ka’ba bilan, Makka va Madina bilan yuzlashib, dildagi Saodat asri sog‘inchlari taftini bir oz bo‘lsa-da bosish fursati. Tutilgan ro‘za, qilingan barcha ibodatlar muborak makonlar vasilasi bilan yana-da barokatlanadigan palla.
Ramazon – shaytonlar zanjirband qilinib, nafslar ezilgan, ruhlar parvozga shaylangan, ko‘ngillar yumshab, shafqatga to‘lgan – ilohiy rahmat yomg‘irlari har joy, har dilni obod qilgan oy.
Va yana Ramazon ichida ming oydan xayrli ekani xabari berilgan kecha – Qadr bor. Ya’ni, bu kechani topgan, qimmatiga munosib tarzda kutib, kuzatgan inson butun umrini ibodat bilan o‘tkazganga teng demak!
Balki bu so‘nggi Ramazondir biz uchun. Shunday bo‘lgach, so‘kilganlarimizni butlaylik, sindirganlarimizni ta’mir etaylik, buzganlarimizni tiklaylik. To qabrga kirgunimizcha taqib qiladigan, u yerda ham bizni hisobi bilan charchatadigan, o‘zi esa ortimizdagilar bilan birga qoladigan moddiy yuklarimizni ma’naviylariga almashtiraylik. Farishtalarning bu muddat ichra tongga qadar «Allohu karimdan hojatini istaganlar bormi? Bormi Mehribon Zotdan salomatlik, shifo so‘ragan? Kechirilish, afv etilish tilaganlar bormi?» degan nidolariga «labbay» deya javob beraylik.
Bu muborak oyni shunday kutib, shunday kuzataylikki, Ramazon elagidan qalbu jismimiz-la toza, sof holatda o‘tish barchamizga nasib qilsin!
Zumrad Foziljon qizi
Imom-xatiblar: «Islom sivilizatsiyasi markazi Uchinchi Renessans g‘oyasining amaliy ifodasi»
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
