Halol mehnat
Bir odamning birgina eshagi bo‘lib, u ertadan kechgacha tinmay mehnat qilar ekan. Narsa tashib ketayotganda o‘sha atrofda o‘tlab yurgan boshqa eshaklarni ko‘rib, ularga havasi kelar va o‘zining hayotidan norozi bo‘lar ekan. Bir kuni odatdagidek charchab kelib uxlab qolibdi va tush ko‘ribdi. Tushida cho‘lda bir qancha eshaklar bilan ketayotgan emish. Hammalarining ustiga bittadan poya ortib qo‘yilgan ekan. Qarasa, bu yerda ham unga eng uzun daraxtni bog‘lab qo‘yishgan emish. Eshakning jahli chiqib, chetroqqa o‘tibdi-da, poyani tushirib, uchidan bir qismini sindirib tashlabdi. Qolgan qismini yana ustiga ortib, yo‘lida davom etibdi. Yuki yengillashgani sababli yurish ham ancha osonlashib, oldinga o‘tib ketibdi. Bir payt qarasa, oldidan katta jarlik chiqibdi. Jarlikning narigi tomoni esa ko‘m-ko‘k o‘tloq ekan. Jarlikdan o‘tishga hech qanday ko‘prik yo‘q emish. Qarasa, atrofdagi eshaklar ustilarida olib kelgan poyalarni jarlik ustiga tashlab undan narigi tomonga o‘tib ketar, ular o‘tgan zahoti poya jarlikka tushib ketar edi. Eshak qarasa, uning poyasi jarlikning narigi tomoniga yetmas ekan. Qilib qo‘ygan ishidan afsuslanib, alam bilan qattiq hangrab yuboribdi. O‘z ovozidan uyg‘onib ketgan eshak ko‘rgani tush ekanini bilib sevinibdi.
Ey odam, mashaqqatli halol mehnat odamni yaxshilikka yetkazadi. Aksincha, yengil-yelpi hayot esa yaxshilikdan mahrum qiladi.
Akbarshoh Rasulov
Otamdan qolgan saboqlar: Allohga shukr. Alloh baraka bersin
Ko‘pchilik xo‘l mevaning eng chiroyli va pishgan bo‘lagini tanlaydi. Ammo otam (Alloh rahmatiga olsin) boshqacha yo‘l tutar edilar.
Otam joriy qilgan oilaviy an’analarning eng go‘zallaridan biri — har kuni kechki ovqatni butun oila davrasida qilish edi. U kishi kun davomida har kim o‘z ishi bilan band bo‘lsa ham, hech bo‘lmaganda kechki taom paytida hammamiz bir dasturxon atrofida yig‘ilib, bir-birimizning holimizdan xabar olishimizni istar edilar.
Taomdan oldin meva qo‘yilganda esa, otam har safar bir xil ishni qilardilar. U kishi doimo dog‘ tushgan mevani tanlar edilar. Mevaning uringan qismini kesib tashlar, qolgan qismini esa iste’mol qilardilar.
Bolaligimdan boshlab, otam vafot etgunlariga qadar bu holatni minglab marta ko‘rganman. O‘sha oddiy odat menga so‘zsiz, nasihatsiz juda katta saboq berdi. Bu – ne’matning qadriga yetish.
Axir dasturxonimizga kelgan har bir meva ortida qancha mehnat yotadi: dehqon yer haydaydi, urug‘ qadaydi, suv beradi, parvarish qiladi, hosilni yig‘adi, odamlar uni tashiydi va nihoyat u bizning dasturxonimizga yetib keladi.
Bugungi kunda dunyoda oziq-ovqatning katta qismi isrof qilinmoqda.
Otam menga biror nuqsonli narsani butunlay tashlab yubormaslikni, agar bir qismi buzilgan bo‘lsa, faqat o‘sha qismini olib tashlab, qolganini iste’mol qilishni o‘rgatganlar.
Otamning yana bir odatlari bor edi. Har safar ovqatdan keyin: “Alhamdulillah. Allohga shukr. Alloh baraka bersin”, der edilar.
Otam mevani yer edilar, men esa ne’matning qadriga yetishni o‘rganar edim. Otam dunyodan o‘tganlaridan keyin bu oddiy odatlarning asl qadrini yanada chuqurroq angladim.
Alloh barcha o‘tgan ota-onalarimizni O‘z rahmatiga olsin, hayotdagilarining umrlarini uzoq, rizqlarini barakali qilsin.
Davron NURMUHAMMAD