Sayt test holatida ishlamoqda!
29 Avgust, 2026   |   16 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:22
Quyosh
05:46
Peshin
12:24
Asr
17:05
Shom
19:05
Xufton
20:25
Bismillah
29 Avgust, 2026, 16 Rabi`ul avval, 1448

Muhammad (s.a.v) ning 201 ism va sifatlari

21.04.2017   61978   12 min.
Muhammad (s.a.v) ning 201 ism va sifatlari

1. محمد Muhammad – maqtalgan.
2. أحمدAhmad – Allohga hamd aytuvchi.
3. حامدHamid – Allohga hamd aytuvchi.
4. محمودMahmud – maqtalgan.
5. أحيدAhyad – fazilatlar bobida yagona.
6. وحيد Vahiyd – yetim.
7. واحدVohid – axloq- odobda yagona.
8. حاشرHoshir – o‘z ummatlarini qiyomat kuni mahshargohga yeg‘uvchi.
9. عاقبOqib – payg‘ambarlarning oxirgisi.
10. طهToho – bu so‘zning ma’nosi Allohgagina ma’lum.
11. يسYosin – bu so‘zning ma’nosi ham Allohgagina ma’lum.
12. طاهرTohir – toza, pok.
13. مطهرMutahhar – poklangan.
14. طيبTayyib – pok, xushtabiat.
15. سيدSayyid – Xoja.
16. رسولRasul – elchi, payg‘ambar.
17. نبيNabiy – payg‘ambar.
18. رحمة Rahmat – marhamatli.
19. بشرى Bushro – xushxabar beruvchi.
20. غوث G‘ovs – yordam beruvchi.
21. غيث G‘oys – yaxshiliklarning tushishiga sababchi.
22. غياث G‘iyos – undan yordam so‘raladigan.
23. نعمة الله Ne’matulloh – Allohning ne’mati.
24. هدية الله Hadiyyatulloh – Allohning hadiyyasi.
25. عروة وثقى U’rvatul vusqo – Mustahkam tutqich.
26. صراط الله Sirotullooh – Allohning keskir qilichi.
27. صراط مستقيم Sirotummustaqim – to‘g‘ri yo‘lda yuruvchi.
28. ذكرالله Zikrulloh – Allohni zikr qiluvchi.
29. سيف الله Sayfulloh – Allohning qilichi.
30. رسول الرحمةRasulur-rohma- rahmat payg‘ambari.
31. قيمQayyim – to‘g‘ri yo‘ldan boruvchi.
32. جامعJomi’ – barcha yaxshi fazilatlarni o‘zida mujassam etuvchi.
33. مقتفيMuqtafiy – ergashuvchi (haq yo‘lga).
34. مقفيMuqaffiy – ergashtiruvchi (o‘ziga).
35. رسوا الملاحمRasulul – malohim – jangu jahon payg‘ambari.
36. رسول الراحةRasulur – roha – rohat payg‘ambari.
37. كاملKomil – yetuk.
38. إكليلIklil – toj.
39. مدثرMuddassir – qo‘rquvdan matohga o‘ranib olgan.
40. مزملMuzzammil – muddassir.
41. عبد اللهAbdulloh – Allohning bandasi.
42. حبيب اللهHabibulloh – Allohning suyuklisi.
43. صفي اللهSafiyyulloh – Allohning tanlagani.
44. نجي اللهNajiyyulloh – Allohning sirdosh do‘sti.
45. كليم اللهKalimulloh – Alloh bilan so‘zlashuvchi.
46. خاتم الأنبياءXotamul – anbiyo – nabiylar oxiri, ularning xotimasi.
47. خاتم الرسلXotamur – rusul - Rasullar xotimasi.
48. مقييMuqyiy – dinni turgizguvchi (rivojlantirguvchi).
49. منجيMunjiy – xaloskor.
50. محي Muhyi– Gunoxlarni ketkazuvchi
51. مذكرMuzakkir – eslatuvchi (Allohni va oxiratni).
52. ناصرNosir – yordam etuvchi.
53. منصورMansur – yordam berilgan, dushmanlari ustidan zafar topgan.
54. نبي الرحمةNabiyyur – rohma – rahmat payg‘ambari.
55. نبي التوبةNabiyyut – tavba – tavbaga targ‘ib etuvchi payg‘ambar.
56. حريص عليكمHarisun alaykum – (saodatga yetishishingizga) tashna, ummatlariga mehribon.
57. معلومMa’lum – hammaga ma’lum.
58. شهيرShahir – hammaga mashhur.
59. شاهدShohid – guvoh.
60. شهيدShahid – guvoh.
61. مشهودMashhud – guvohlik berilgan.
62. بشيرBashir – xushxabar beruvchi.
63. مبشرMubashshir – xushxabar beruvchi.
64. نذيرNazir – azoblardan ogohlantirguvchi.
65. منذرMunzir – oxirat azoblaridan ogohlantirguvchi.
66. نورNur – nur.
67. سراجSiroj – chiroq, quyosh.
68. مصباحMisboh – chiroq.
69. هديHudo – hidoyat qilguvchi.
70. مهدي Mahdiy – hidoyat qilingan.
71. منير Munir – nur taratuvchi.
72. داعي Do’iy – dinga da’vat qiluvchi.
73. مدعو Mad’uv – mehmon.
74. مجيب Mujib – ummatlarini nidosiga javob beruvchi.
75. مجاب Mujab – duosi ijobat bo‘lgan.
76. خفي Xofiy – porlagan.
77. عفو A’fuv – o‘ta kechiruvchi.
78. ولي Valiy – Allohning do‘sti.
79. قوي Qoviy – dushmanlari ustidan qudratli.
80. أمين Amin – ishonchli.
81. مأمون Mamun – omonatdor.
82. كريم Karim – karamli, saxiy.
83. مكرم Mukarrom –yuksak ehtiromli.
84. مكين Makin – quvvatli, Haq yo‘lida sobit.
85. متين Matin – martabasi oliy.
86. مبين Mubin – aniq, ravshan.
87. مؤمل Muammil –intizor bo‘lingan, mushtoq bo‘lingan.
88. وصول Vasul – unga vahiy kelgan.
89. ذو قوة Zu quvvah – irodali.
90. ذو حرمة Zu hurmah – mehr-oqibatli.
91. ذو مكانة Zu makanah – o‘z o‘rniga ega.
92. ذو عز Zu I’zz – ulug‘vor.
93. ذو فضل Zu fazl– fazilatlar ila sifatlangan.
94. مطاع Muto’ – itoat qilingan, bo‘yin sunilgan.
95. مطيع Muti’ – Allohga itoatkor.
96. قدم صدق Qodamu sidq – sobit qadam.
97. مختارMuxtor – tanlab olingan.
98. اجيرAjir – dinga xizmat qilguvchi.
99. جبارJabbor – ayblarni yopguvchi.
100. ابو القاسمAbul – Qosim – Qosimning otasi.
101. ابو الطاهرAbul – Tohir – Tohirning otasi.
102. ابو الطيبAbut – Tayyib – Tayyibning otasi.
103. ابو ابراهيمAbu Ibrohim – Ibrohimning otasi.
104. مشفعMushaffa’ – shafoat huquqi berilgan.
105. شفيعShafi’ – shafoat etuvchi (qiyomat kuni gunohkor ummatlarning kechirilishini Allohdan so‘rovchi).
106. صالحSolih – yaxshi ishlarni qiluvchi, Allohning buyruqlarini ado etuvchi.
107. مصلحMuslih – isloh etuvchi, tuzatuvchi (o‘rtani).
108. مهيمنMuhaymin – ummatlari ishini kuzatib turuvchi.
109. صادقSodiq – rostgo‘y.
110. مصدقMusaddiq – tasdiq etuvchi.
111. صديقSiddiq – rostgo‘y.
112. سيد المرسلينSayyidul – mursalin – payg‘ambarlar hojasi.
113. امام المتقينImomul – muttaqin – taqvodorlar peshvosi.
114. قائد الغرالمحجلينQoidul – g‘urril – muhajjalin – qiyomat kuni sajda qilgan a’zolaridan nurlar chiqib turuvchi ibodatli ummatlarini jannatga eltuvchi.
115. خليل الرحمان Xalilur – Rahmon – Rahmonning do‘sti.
116. برBarr – xayrli, solih amallar qiluvchi.
117. مبرMabarr – hamma yaxshiliklar manbai.
118. وجيهVajih – go‘zal yuzli.
119. نصيحNasih – nasihatgo‘y.
120. ناصحNosih – nasihatchi.
121. وكيلVakil – vakil, ishonch egasi, kafil.
122. متوكلMutavakkil – tavakkal etuvchi.
123. كفيلKafil – kafil, kafolatiga oluvchi.
124. شفيقShafiq – shafqatli, mehribon.
125. مقيم السنةMuqimus – sunna – sunnatni tiklovchi.
126. مقدسMuqaddas – ulug‘lanuvchi, gunohlardan pok.
127. روح القدسRuhul – Qudus – muqaddas ruh.
128. روح الحقRuhul –Haq – haqqoniy ruh.
129. روح القسطRuhul – Qist – adolatli ruh.
130. كافيKofiy – kifoya qiluvchi (diniy ehtiyojlarga).
131. مقتفيMuktafiy – kifoyalanuvchi (Allohning amrlari bilan).
132. بالغBolig‘ – oliy darajalarga yetgan.
133. مبلغMuballig‘ – Alloh tomonidan kelgan barcha diniy ahkomlarni ummatlariga to‘la yetkazuvchi.
134. شافيShofiy – shifokor (qalb kasalliklariga va ma’naviy illatlarga nisbatan).
135. واصلVosil – yetishuvchi (Allohning roziligi va diydoriga).
136. موصولMavsul – yetishiluvchi (ya’ni on hazratning shafoatlariga va diydorlariga ummatlari yetishurlar, inshoolloh).
137. سابقSobiq – barcha fazilat va sharafda oldinda boruvchi.
138. سائقSoiq – ummatlarini bu dunyoda iymon va amal sari, oxiratda esa, do‘zaxdan jannat sari haydovchi.
139. هاديHodiy – to‘g‘ri yo‘dga boshlovchi.
140. مهديMuhdiy – hadiya, ehson sohibi.
141. حزب الله Hizbulloh – Allohning tarafdori.
142. النجم الثاقب Najmussoqib – nur sochib turuvchi yulduz.
143. مصطفى Mustafo – tanlab olingan.
144. مجتبى Mujtabo – mujtabo.
145. منتقى Muntaqo – tanlab olingan.
146. أمي Ummiy – ta’lim olmagan.
147. مقدم Muqaddam – birinchi yaratilgan nur.
148. عزيز Aziz – aziz.
149. فاضل Fozil – fazilatli.
150. مفضل Mufazzal – afzal qilib yuborilgan.
151. فاتح Fotih – fath qiluvchi.
152. مفتاح الرحمة Miftahur rohmah – rahmat kaliti.
153. علم الإيمان A’lamul iymon – iymonning bayrog‘i, belgisi, rukni.
154. علم اليقين A’lamul yaqin – ishonchli bayrog‘, belgi, rukn.
155. دليل الخيرات Dalilul xoyrot – yaxshiliklarga yo‘llovchi.
156. مصحح الحسنات Musohhihul hasanot – yaxshiliklarni mukammal qilib to‘g‘irlovchi.
157. مقيل العثرات Muqilul a’sarot – chatrlarni aytib to‘g‘irlovchi.
158. صفوح عن الزلات Sofuhun a’niz zallat – kqmchiliklarni kechiruvchi, muruvvatli.
159. صاحب الشفاعة Sohibush shafa’ – shafoat sohibi.
160. صاحب المقام Sohibul maqom – maqom sohibi.
161. صاحب القدم Sohibul qadam – mustahkam qadam sohibi.
162. مخصوص بالعز Maxsus bil i’zz – azizlik uchun tanlab olingan.
163. مخصوص بالمجد Maxsus bil majd – ulug‘lik uchun tanlab olingan.
164. مخصوص بالشرف Maxsus bish sharaf – sharaf tanlab olingan.
165. صاحب الوسيلة Sohibul vasilah – vasila sohibi.
166. صاحب السيف Sohibus sayf – qilich sohibi.
167. صاحب الفضيلة Sohibul fazilah – fazilat sohibi.
168. صاحب الإزار Sohibul izor – izor sohibi.
169. صاحب الحجة Sohibul hujjah – hujjat sohibi.
170. صاحب السلطان Sohibus sulton – oxiri zamon umatining sultoni.
171. صاحب الرداء Sohibur rido – rido sohibi.
172. صاحب التاج Sohibut toj – toj sohibi.
173. صاحب الدرجة الرفيعة Sohibud darajatir rofia’ – oliy martaba sohibi.
174. صاحب المغفر Sohibul mig‘far – himoya qiluvchiga ega.
175. صاحب اللواء Sohibul livo – Bayroq sohibi.
176. صاحب المعراج Sohibul Me’roj – me’roj sohibi.
177. صاحب القضيب Sohibul qozib – shoh, novda, xipchin, kaltak, tayoq sohibi.
178. صاحب البراق Sohibul Buroq – buroq sohibi.
179. صاحب الخاتم Sohibul xotam – uzuk sohibi.
180. صاحب العلامة Sohibul a’lamah – belgi sohibi.
181. صاحب البرهان Sohibul burhan – dalilga ega.
182. صاحب البيان Sohibul bayon – bayonga ega.
183. فصيح اللسان Fasihul lisan – fasohatli.
184. مطهر الجنان Mutohhirul janan – qalblarni poklovchi.
185. رؤوف Rouuf – shafqatli, rahmdil.
186. رحيم Rohim – o‘ziga xos mehribon.
187. أذن خير Uzunu xoyr – yaxshiliklarga quloq tutuvchi.
188. صحيح الإسلام Sohihul islam – islomni turli ayb va shaklardan xalos qiluvchi.
189. سيد الكونين Sayyidul kavnayn – ikki olam sayyidi.
190. عين النعيم A’ynun na’im – baxt-saodat bulog‘i.
191. عين الغر A’ynul g‘ur – ulug‘vorlik, go‘zallik bulog‘i.
192. سعد الله Sa’dulloh – Allohning barakasi.
193. سعد الخلق Sa’dul xolq – maxluqotning barakasi.
194. خطيب الأمم Xotibul umam – ummatlar xatibi.
195. علم الهدى A’lamul huda – hidoyat bayrog‘i.
196. كاشف الكرب Kashiful kurob – g‘am-qayg‘ularni ketgazuvchi.
197. رافع الترب Rofi’ut turob – Rofi’ut turob.
198. عز العرب I’zzul arab – arablarning ( va ajamlarning) azizi.
199. صاحب الفرج Sohibul faraj – g‘am-anduhlarni ketgazuvchi.
200. مفتاح Miftoh – (barcha yaxshilikning) kaliti.
201. مفتاح الجنة Miftohul jannah – jannatning kaliti.

Tojiddinov Abdussomad Abdulbosit o‘g‘li

Siyrat va islom tarixi
Boshqa maqolalar
Maqolalar

“Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt”

28.08.2026   6779   10 min.
“Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt”

“Yangi O‘zbekiston” gazetasining shu yil 27 avgust kungi 175-sonida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR hazratlarining “Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt” nomli maqolasi chop etildi.
Ezgulik, bag‘rikenglik markaziga aylanayotgan mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada erishilayotgan tarixiy yutuqlar e’tirofiga bag‘ishlangan qiyosiy-tahliliy maqolaning to‘liq matni bilan quyida tanishishingiz mumkin:

Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Butun xalqimiz tomonidan katta shodiyona qilinayotgan, o‘z taqdirini shu aziz Vatan taqdiri bilan bog‘lagan qirq millionga yaqin yurtdoshimiz qalbini cheksiz faxr-iftixor tuyg‘ulariga to‘ldirayotgan mustaqillik bayrami – istiqlolimizning 35 yillik ayyomi bilan barchani chin qalbimdan muborakbod etaman.

Alloh taologa behisob shukrki, mamlakatimizda so‘nggi yillardagi jadal va keng ko‘lamli islohotlar qatorida e’tiqod erkinligini ta’minlash hamda mo‘min-musulmonlar emin-erkin toat-ibodat qilishi uchun yaratilayotgan sharoitlar yangi bosqichga ko‘tarildi.

Bunyodkorlik va ma’naviy tiklanish solnomasi

So‘nggi o‘n yillik solnomasiga qaraydigan bo‘lsak, yurtimizning har bir hududida ulkan bunyodkorlik ishlariga guvoh bo‘lamiz. Ularning eng mahobatlilari, shubhasiz, poytaxtimizdagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasidir.

Bundan 9 yil oldin Islom sivilizatsiyasi markazini barpo etish haqida maxsus qaror qabul qilinib, amaliy ishlar boshlangan edi. Nihoyat joriy yilda qadimdan Toshkentning ma’naviy markazi bo‘lib kelgan Hazrati Imom majmuasi yonida milliy ruh va zamonaviy sharoitlarga ega muhtasham inshoot barpo etildi. Markazning asosiy zali, ta’bir joiz bo‘lsa, qalbi, hech shubhasiz, muqaddas Qur’on zalidir. Bu yerda dunyodagi eng qadimiy Hazrati Usmon Mus'hafi yuksak maqomiga yarasha munosib o‘rin topdi.

Bu maskanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi ham yangi qarorgohiga ega bo‘ldi. Prezidentimizning oq fotihasi bilan biz ham shu yerda faoliyatimizni davom ettiryapmiz.

Imom Buxoriy majmuasi qurilishi 2019 yilda boshlangan edi. Qariyb 45 gektar maydonni qamrab olgan hududda ulkan maqbara, 10 ming kishilik masjid, innovatsion muzey, kutubxona, mehmonxonalar va boshqa zarur infratuzilma inshootlari barpo etildi.

Shu muazzam majmua foydalanishga topshirilayotganida xayolimga bir fikr keldi. Bilasiz, Imom Buxoriy bobomiz ilm talab qilish yo‘lida qancha mashaqqatlar chekib dunyo kezdilar. Buyuk muhaddis bo‘lib Vatanimizga qaytib keldilar. Lekin unga hozirgidek e’tibor, ehtirom, ­e’zoz ko‘rsatilmagandi. Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Imom Buxoriy hazratlarining boy ilmiy merosini yuksak darajada qadrlash va targ‘ib etishga yangi bosqichda keng imkoniyatlar yaratildi. Hozir butun islom olami, barcha musulmonlar shu majmuaga talpinmoqda.

Shuningdek, Farg‘onadagi Burhoniddin Marg‘inoniy yangi majmuasi, Namangandagi Sulton Uvays Qaraniy ziyoratgohi, Andijon bosh masjidi, Surxondaryodagi termiziylar maqbaralari, Qashqadaryodagi Abu Muin Nasafiy ziyoratgohi, Buxorodagi Mir Arab oliy madrasasi, Nukusdagi Imom Eshon Muhammad, Urganchdagi Oxun bobo masjidlari, Toshkentdagi Suzuk ota, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf masjid-majmualari, Toshkent viloyatidagi Zangiota ziyoratgohini ham sanab o‘tish mumkin.

Yurtimizning shaharu qishloqlarida, eng chekka hududlarida 130 taga yaqin yangi masjid ochildi. 500 dan ziyod jome butunlay qaytadan bunyod etildi. 3 ta oliy va 1 ta o‘rta maxsus madrasa tashkil etildi. Jumladan, 500 yillik tarixga ega Mir Arab oliy madrasasining tarixiy maqomi tiklandi va uni dunyoga mashhur al-Azhar majmuasi darajasiga yetkazish ishlari davom etmoqda.

Samarqandda Hadis ilmi maktabi, Surxondaryoda Imom Termiziy ­nomidagi islom instituti, shuningdek, Imom Termiziy nomidagi o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi faoliyat boshladi. Toshkent islom institutida magistratura tashkil qilinib, bu yil ilk bitiruvchilar sohaning nufuzli idoralarida mehnat faoliyatiga kirishdi.

Qur’oni karim va tajvid o‘quv kurslari soni 30 dan oshdi. Mashg‘ulotlarni 100 mingdan ziyod tinglovchi yakunlab, Allohning kalomini o‘qish baxtiga erishdi. Bundan tashqari, internet orqali onlayn qiroat saboqlari yo‘lga qo‘yildi.

Diniy idoramiz huzurida Markaziy Osiyoda yagona bo‘lgan Fatvo markazi tashkil etildi. Bu yerda diniy ulamolarimiz har yili yurtdoshlarimizning 300 mingdan ortiq savoliga javob berib kelmoqda. E’tiborlisi, ishlash yo o‘qish maqsadida chet davlatda bo‘lib turgan vatandoshlarimizning savollariga mobil ilova va ijtimoiy tarmoqlar orqali ham javob berish imkoniyati yaratilgan.

Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband nomidagi 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ta’sis etilib, nodir ilmiy-ma’rifiy asarlar tadqiq qilinmoqda.

Ziyorat va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash

Haj va umra safarlariga keng yo‘l berildi. Haj kvotasi 3 baravar, ya’ni 5 mingdan 15 mingga ko‘paygan bo‘lsa, umraga qo‘yilgan kvota cheklovlari olib tashlandi. Natijada har yili 1 millionga yaqin hamyurtimiz Allohning baytini ziyorat qilishga muvaffaq bo‘lmoqda.

Bu yildan boshlab Prezident hojilari dasturi joriy etilib, el-yurtimizga sidqidildan xizmat qilgan 100 nafar yurtdoshimiz haj safariga imtiyozli borib keldi.

Ramazon oyi, ikki hayit bayrami haqiqiy ma’noda katta ayyomga aylandi. Bu muborak sanalarni Prezident qarori bilan keng nishonlash dunyo mamlakatlari tajribasida yo‘q. Ayniqsa, joriy yilgi ayyomlarda davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilgan ulkan voqeliklarni alohida ta’kidlash kerak: Ramazon oyida 1 trillion 100 million so‘m, Qurbon hayitida 700 milliard so‘m mablag‘ xayriya ishlariga yo‘naltirildi.

Diniy soha xodimlariga bugungidek ­e’tibor, ijtimoiy, moddiy qo‘llab-quvvatlash ilgari kuzatilmagan edi. Ayniqsa, 15 ulamoning Imom Buxoriy ordeni bilan mukofotlanishi tarixiy voqea bo‘ldi.

Imom-xatiblarimiz xorijiy tajriba almashish va malaka oshirish uchun chet davlatlarga bormoqda. Xususan, AQSH, Rossiya, Buyuk Britaniya, Yevropa mamlakatlari, Saudiya Arabistoni, Misr, BAA, Turkiya, Janubiy Koreya singari davlatlarda malaka oshirish kurslari, Qur’oni karim xatmlari, diniy-ma’rifiy suhbatlarda ishtirok etmoqda. Albatta, bunday yuksak ehtirom va keng imkoniyatlar qalblarimizda cheksiz shukronalik tuyg‘usini uyg‘otadi. Zero, Alloh taolo Qur’oni karimda shukr qiluvchilarga ne’matlarini yanada ziyoda etishni va’da qilib, bunday marhamat qiladi:

“Va Robbingiz sizga: “Qasamki, agar shukr qilsangiz, albatta, sizga ziyoda qilurman. Agar kufr keltirsangiz, albatta, azobim shiddatlidir”, deb bildirganini eslang” (Ibrohim surasi, 7-oyat).

Ushbu ilohiy va’daga muvofiq, tinch va farovon kunlarimizning qadriga yetish, yurtimizda amalga oshirilayotgan xayrli va ezgu ishlarga shukronalik keltirish ne’matlarning bardavom va yanada ziyoda bo‘lishiga sababdir. Zotan, shukr faqat tilda emas, balki mehr-oqibat, saxovat va ezgu amallarda namoyon bo‘lishi bilan o‘z ma’nosini topadi.

Buyuk saodatning ifodasi

Mamlakatimizdagi ochiqlik siyosati natijasida O‘zbekiston musulmonlari idorasining islom olami bilan aloqalari rivojlanmoqda. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik mustahkamlandi. Turkiy davlatlar muftiylari kengashi, Abu Dabi tinchlik forumi, Xalqaro musulmon ulamolari kengashi, Musulmon donishmandlar kengashi, Islomiy fiqh akademiyasi, Islom olami uyushmasi, Podshoh Salmon nomidagi Hadisi sharif akademiyasi va Xalqaro islom fiqhi akademiyasi kabi nufuzli tashkilotlar shular jumlasidan.

Yaqinda mamlakatimizda I xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘tkazildi. U butun dunyo e’tiborini yana bir bor O‘zbekistonga qaratdi. Forum doirasida ko‘plab nufuzli olimlar, ulamolar yurtimizga tashrif buyurib, amalga oshirilayotgan ijobiy o‘zgarishlarning shohidi bo‘ldi.

Yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk mutafakkir allomalarning hayoti va ilmiy merosini o‘rganish yuzasidan 600 dan ortiq kitob, monografiya, risola, roman nashr qilindi.

Umuman olganda, inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan xalqparvar siyosat aholining turmush sifatini yanada oshirish, ilgari adashgan yo‘lidan qaytib, sog‘lom hayot kechirish yo‘lini tanlagan shaxslarni afv etish kabi savobli ishlarda namoyon bo‘layotir.

Bularning bari Alloh taoloning inoyati bilan erishilgan istiqlol sharofatidandir. Tiklangan ma’naviy qadriyatlar, keng ochilgan e’tiqod imkoniyatlari yangi O‘zbekistonda inson qadri naqadar yuksak darajaga ko‘tarilganining yorqin misolidir. Bu ishlar ma’rifat, bag‘rikenglik va ezgulik tamoyillari atrofida birlashgan xalqimizning kelajakka ishonchini yanada mustahkamlaydi.

Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘z ta’limotlarida inson uchun eng ulug‘ saodat tinchlik-osoyishtalik, tansihatlik va xotirjamlik ekanini alohida ta’kidlaganlar:

“Sizlardan kim ahli-oilasi tinch, tani sog‘ va bir kunlik yeguligi bor holda tong ottirsa, go‘yoki unga butun dunyo to‘laligicha berilibdi” (Imom Termiziy rivoyati).

Bugun yurtimizda hukm surayotgan tinchlik va emin-erkinlik mana shunday ulug‘ saodatning amaliy ifodasidir.

Alloh taolo jonajon Vatanimiz istiqlolini abadiy, tinchligimizni barqaror aylasin! Yurtimiz rivoji va xalqimiz farovonligi yo‘lida sidqidildan xizmat qilayotgan Prezidentimiz va barcha mutasaddilarga kuch-g‘ayrat, mustahkam sog‘liq va ulkan zafarlar yor bo‘lsin. El-yurtimiz ahil-inoqligi, xonadonlarimizning qut-barakasi hech qachon arimasin!

Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi

Maqolalar